৫. কুলসঙ্গহৰিনিচ্ছযকথা

২৭. এৰং ৰিঞ্ঞত্তিৰিনিচ্ছযং কথেত্ৰা ইদানি কুলসঙ্গহৰিনিচ্ছযং কথেতুং ‘‘কুলসঙ্গহো’’তিআদিমাহ. তত্থ সঙ্গণ্হনং সঙ্গহো, কুলানং সঙ্গহো কুলসঙ্গহো, পচ্চযদাযকাদীনং গিহীনং অনুগ্গহকরণং. অনুগ্গহত্থো হেত্থ সঙ্গহ-সদ্দো যথা ‘‘পুত্তদারস্স সঙ্গহো’’তি (খু. পা. ৫.৬; সু. নি. ২৬৫).

২৮. তত্থ কোট্টনন্তি সযং ছিন্দনং. কোট্টাপনন্তি ‘‘ইমং ছিন্দা’’তি অঞ্ঞেসং ছেদাপনং. আল়িযা বন্ধনন্তি যথা গচ্ছমূলে উদকং সন্তিট্ঠতি, তথা সমন্ততো বন্ধনং. উদকস্সাতি অকপ্পিযউদকস্স ‘‘কপ্পিযউদকসিঞ্চন’’ন্তি ৰিসুং ৰক্খমানত্তা, তঞ্চ আরামাদিঅত্থং রোপনে অকপ্পিযৰোহারেসুপি কপ্পিযৰোহারেসুপি কপ্পিযউদকসিঞ্চনাদি ৰট্টতীতি ৰক্খমানত্তা ইধাপি ৰিভাগং কত্ৰা কপ্পিযউদকসিঞ্চনাদি ৰিসুং দস্সিতং. এত্থ চ কতমং অকপ্পিযউদকং, কতমং পন কপ্পিযউদকন্তি? সপ্পাণকং অকপ্পিযউদকং, অপ্পাণকং কপ্পিযউদকন্তি. কথং ৰিঞ্ঞাযতীতি চে, ‘‘যো পন ভিক্খু জানং সপ্পাণকং উদকং তিণং ৰা মত্তিকং ৰা সিঞ্চেয্য ৰা সিঞ্চাপেয্য ৰা পাচিত্তিয’’ন্তি ৰচনতো. যথা কোট্টনখণনাদিকাযিককিরিযাপি অকপ্পিযৰোহারে সঙ্গহিতা, এৰং মাতিকাউজুকরণাদিকপ্পিযৰোহারেপীতি আহ ‘‘সুক্খমাতিকায উজুকরণ’’ন্তি. হত্থপাদমুখধোৰননহআনোদকসিঞ্চনন্তি ইমিনাপি পকারন্তরেন কপ্পিযউদকসিঞ্চনমেৰ দস্সেতি. অকপ্পিযৰোহারে কোট্টনখণনাদিৰসেন সযং করণস্সপি কথং সঙ্গহোতি? অকপ্পিযন্তি ৰোহরিযতীতি অকপ্পিযৰোহারোতি অকপ্পিযভূতং করণকারাপনাদি সব্বমেৰ সঙ্গহিতং, ন পন অকপ্পিযৰচনমত্তন্তি দট্ঠব্বং. কপ্পিযৰোহারেপি এসেৰ নযো. সুক্খমাতিকায উজুকরণন্তি ইমিনা পুরাণপণ্ণাদীনং হরণম্পি সঙ্গহিতন্তি দট্ঠব্বং. কুদালাদীনি ভূমিযং ঠপেত্ৰা ঠানতো হত্থেন গহেত্ৰা ঠানমেৰ পাকটতরন্তি ‘‘ওভাসো’’তি ৰুত্তং.

২৯. মহাপচ্চরিৰাদং পতিট্ঠাপেতুকামো পচ্ছা ৰদতি. ৰনত্থাযাতি ইদং কেচি ‘‘ৰতত্থাযা’’তি পঠন্তি, তেসং ৰতিঅত্থাযাতি অত্থো. ৰজিরবুদ্ধিটীকাযম্পি তথেৰ ৰুত্তং, ‘‘আরামরোপা ৰনরোপা, যে নরা সেতুকারকা’’তি (সং. নি. ১.৪৭) ৰচনতো পন তং ৰিচারেতব্বং. অকপ্পিযৰোহারেপি একচ্চং ৰট্টতীতি দস্সেতুং ‘‘ন কেৰলঞ্চ সেস’’ন্তিআদিমাহ. যং কিঞ্চি মাতিকন্তি সুক্খমাতিকং ৰা অসুক্খমাতিকং ৰা. কপ্পিযউদকং সিঞ্চিতুন্তি ইমিনা ‘‘কপ্পিযউদকং সিঞ্চথা’’তি ৰত্তুম্পি ৰট্টতীতি দস্সেতি. সযং রোপেতুম্পি ৰট্টতীতি ইমিনা ‘‘রোপেহী’’তি ৰত্তুম্পি ৰট্টতীতিপি সিদ্ধং.

৩০. পাচিত্তিযঞ্চেৰ দুক্কটঞ্চাতি পথৰীখণনপচ্চযা পাচিত্তিযং, কুলসঙ্গহপচ্চযা দুক্কটং. অকপ্পিযৰোহারেনাতি ‘‘ইদং খণ, ইদং রোপেহী’’তি অকপ্পিযৰোহারেন. দুক্কটমেৰাতি কুলসঙ্গহপচ্চযা দুক্কটং. উভযত্রাতি কপ্পিযাকপ্পিযপথৰিযং.

সব্বত্থাতি কুলসঙ্গহপরিভোগআরামাদিঅত্থায রোপিতে. দুক্কটম্পীতি ন কেৰলং পাচিত্তিযমেৰ. কপ্পিযেনাতি কপ্পিযউদকেন. তেসংযেৰ দ্ৰিন্নন্তি কুলসঙ্গহপরিভোগানং. দুক্কটন্তি কুলসঙ্গহত্থায সযং সিঞ্চনে, কপ্পিযৰোহারেন ৰা অকপ্পিযৰোহারেন ৰা সিঞ্চাপনে দুক্কটং, পরিভোগত্থায সযং সিঞ্চনে, অকপ্পিযৰোহারেন সিঞ্চাপনে চ দুক্কটং. পযোগবহুলতাযাতি সযং করণে, কাযপযোগস্স কারাপনে ৰচীপযোগস্স বহুত্তেন. আপত্তিবহুলতা ৰেদিতব্বাতি এত্থ সযং সিঞ্চনে ধারাপচ্ছেদগণনায আপত্তিগণনা ৰেদিতব্বা. সিঞ্চাপনে পন পুনপ্পুনং আণাপেন্তস্স ৰাচায ৰাচায আপত্তি, সকিং আণত্তস্স বহুসিঞ্চনে একাৰ.

ওচিননে দুক্কটপাচিত্তিযানীতি কুলসঙ্গহপচ্চযা দুক্কটং, ভূতগামপাতব্যতায পাচিত্তিযং. অঞ্ঞত্থাতি ৰত্থুপূজাদিঅত্থায ওচিননে. সকিং আণত্তোতি অকপ্পিযৰোহারেন আণত্তো. পাচিত্তিযমেৰাতি অকপ্পিযৰোহারেন আণত্তত্তা ভূতগামসিক্খাপদেন (পাচি. ৯০-৯১) পাচিত্তিযং. কপ্পিযৰচনেন পন ৰত্থুপূজাদিঅত্থায ওচিনাপেন্তস্স অনাপত্তিযেৰ.

৩১. গন্থনেন নিব্বত্তং দামং গন্থিমং. এস নযো সেসেসুপি. ন ৰট্টতীতি কুলসঙ্গহত্থায, ৰত্থুপূজাদিঅত্থায ৰা ৰুত্তনযেন করোন্তস্স কারাপেন্তস্স চ দুক্কটন্তি অত্থো. ৰট্টতীতি ৰত্থুপূজাদিঅত্থায ৰট্টতি, কুলসঙ্গহত্থায পন কপ্পিযৰোহারেন কারাপেন্তস্সপি দুক্কটমেৰ. পুরিমনযেনেৰাতি ‘‘ভিক্খুস্স ৰা’’তিআদিনা ৰুত্তনযেন. ধম্মাসনৰিতানে বদ্ধকণ্টকেসু পুপ্ফানি ৰিনিৰিজ্ঝিত্ৰা ঠপেন্তীতি সম্বন্ধো. উপরূপরি ৰিজ্ঝিত্ৰা ছত্তসদিসং কত্ৰা আৰুণনতো ‘‘ছত্তাধিছত্তং ৰিযা’’তি ৰুত্তং. ‘‘কদলিক্খন্ধম্হী’’তিআদিনা ৰুত্তং সব্বমেৰ সন্ধায ‘‘তং অতিওল়ারিকমেৰা’’তি ৰুত্তং, সব্বত্থ করণে, অকপ্পিযৰোহারেন কারাপনে চ দুক্কটমেৰাতি অত্থো. পুপ্ফৰিজ্ঝনত্থং কণ্টকম্পি বন্ধিতুং ন ৰট্টতীতি ইমস্স উপলক্খণত্তা পুপ্ফদামোলম্বকাদিঅত্থায রজ্জুবন্ধনাদিপি ন ৰট্টতীতি কেচি ৰদন্তি. অঞ্ঞে পন ‘‘পুপ্ফৰিজ্ঝনত্থং কণ্টকন্তি ৰিসেসিতত্তা তদত্থং কণ্টকমেৰ বন্ধিতুং ন ৰট্টতি, তঞ্চ অট্ঠকথাপমাণেনা’’তি ৰদন্তি, ৰীমংসিত্ৰা গহেতব্বং. পুপ্ফপটিচ্ছকং নাম দন্তাদীহি কতং পুপ্ফাধানং. এতম্পি নাগদন্তকম্পি সছিদ্দমেৰ গহেতব্বং. অসোকপিণ্ডিযাতি অসোকসাখানং, পুপ্ফানং ৰা সমূহে. সারত্থদীপনিযং (সারত্থ. টী. ২.৪৩১) পন ‘‘অসোকপিণ্ডিযাতি অসোকপুপ্ফমঞ্জরিকাযা’’তি ৰুত্তং. ধম্মরজ্জু নাম চেতিযং ৰা বোধিং ৰা পুপ্ফপ্পৰেসনত্থং আৰিজ্ঝিত্ৰা বন্ধরজ্জু. ৰিমতিৰিনোদনিযং (ৰি. ৰি. টী. ১.৪৩১) পন ‘‘ধম্মরজ্জু নাম চেতিযাদীনি পরিক্খিপিত্ৰা তেসঞ্চ রজ্জুযা চ অন্তরা পুপ্ফপ্পৰেসনত্থায বন্ধরজ্জু. সিথিলৰট্টিতায ৰা ৰট্টিযা অব্ভন্তরে পুপ্ফপ্পৰেসনত্থায এৰং বন্ধাতিপি ৰদন্তী’’তি ৰুত্তং.

মত্থকদামন্তি ধম্মাসনাদিমত্থকে পলম্বকদামং. তেসংযেৰাতি উপ্পলাদীনং এৰ. ৰাকেন ৰাতি পুপ্ফনাল়ং ফালেত্ৰা পুপ্ফেন একাবদ্ধট্ঠিতৰাকেন দণ্ডেন চ একাবদ্ধেনেৰ. এতেন পুপ্ফং বীজগামসঙ্গহং ন গচ্ছতি পঞ্চসু বীজেসু অপৰিট্ঠত্তা পণ্ণং ৰিয, তস্মা কপ্পিযং অকারাপেত্ৰাপি ৰিকোপনে দোসো নত্থি. যঞ্চ ছিন্নস্সপি মকুল়স্স ৰিকসনং, তম্পি অতিতরুণস্স অভাৰা ৰুড্ঢিলক্খণং ন হোতি, পরিণতস্স পন মকুল়স্স পত্তানং সিনেহে পরিযাদানং গতে ৰিসুংভাৰো এৰ ৰিকাসো, তেনেৰ ছিন্নমকুল়ৰিকাসো অছিন্নমকুল়ৰিকাসতো পরিহীনো, মিলাতনিযুত্তো ৰা দিস্সতি. যঞ্চ মিলাতস্স উদকসঞ্ঞোগে অমিলানতাপজ্জনং, তম্পি তম্বুলপণ্ণাদীসু সমানং ৰুড্ঢিলক্খণং ন হোতি. পাল়িঅট্ঠকথাসু চ ন কত্থচি পুপ্ফানং কপ্পিযকরণং আগতং, তস্মা পুপ্ফং সব্বথা অবীজমেৰাতি ৰিঞ্ঞাযতি, ৰীমংসিত্ৰা গহেতব্বং.

‘‘পসিব্বকে ৰিযা’’তি ৰুত্তত্তা পুপ্ফং পসিব্বকে ৰা পসিব্বকসদিসং বন্ধে যত্থ কত্থচি চীৰরে ৰা পক্খিপিতুং ৰট্টতীতি সিদ্ধং. সারত্থদীপনিযং (সারত্থ. টী. ২.৪৩১) পন ‘‘খন্ধে ঠপিতকাসাৰস্সাতি খন্ধে ঠপিতসঙ্ঘাটিং সন্ধায ৰুত্তং. তঞ্হি তথাবন্ধিতুং সক্কা ভৰেয্য. ইমিনা চ অঞ্ঞম্পি তাদিসং কাসাৰং ৰা ৰত্থং ৰা ৰুত্তনযেন বন্ধিত্ৰা তত্থ পুপ্ফানি পক্খিপিতুং ৰট্টতীতি সিদ্ধং. অংসভণ্ডিকপসিব্বকে পক্খিত্তসদিসত্তা ৰেঠিমং নাম ন জাতং, তস্মা সিথিলবন্ধস্স অন্তরন্তরা পক্খিপিতুম্পি ৰট্টতীতি ৰদন্তী’’তি ৰুত্তং. হেট্ঠা দণ্ডকং পন বন্ধিতুং ন ৰট্টতীতি রজ্জুআদীহি বন্ধনং সন্ধায ৰুত্তং, পুপ্ফস্সেৰ পন অচ্ছিন্নদণ্ডকেহি বন্ধিতুং ৰট্টতি এৰ.

পুপ্ফপটে চ দট্ঠব্বন্তি পুপ্ফপটং করোন্তস্স দীঘতো পুপ্ফদামস্স হরণপচ্চাহরণৰসেন পূরণং সন্ধায ৰুত্তং, তিরিযতো হরণং পন ৰাযিমং নাম হোতি, ন পুরিমং. ‘‘পুরিমট্ঠানং অতিক্কামেতী’’তি সামঞ্ঞতো ৰুত্তত্তা পুরিমং পুপ্ফকোটিং ফুসাপেত্ৰা ৰা অফুসাপেত্ৰা ৰা পরিক্খিপনৰসেন অতিক্কামেন্তস্স আপত্তিযেৰ. বন্ধিতুং ৰট্টতীতি পুপ্ফরহিতায সুত্তৰাককোটিযা বন্ধিতুং ৰট্টতি. একৰারং হরিত্ৰা পরিক্খিপিত্ৰাতি ইদং পুব্বে ৰুত্তচেতিযাদিপরিক্খেপং পুপ্ফপটকরণঞ্চ সন্ধায ৰুত্তং, তস্মা চেতিযং ৰা বোধিং ৰা পরিক্খিপন্তেন একৰারং পরিক্খিপিত্ৰা পুরিমট্ঠানং সম্পত্তে অঞ্ঞস্স দাতব্বং, তেনপি একৰারং পরিক্খিপিত্ৰা তথেৰ কাতব্বং. পুপ্ফপটং করোন্তেন চ হরিত্ৰা অঞ্ঞস্স দাতব্বং, তেনপি তথেৰ কাতব্বং. সচেপি দ্ৰেযেৰ ভিক্খূ উভোসু পস্সেসু ঠত্ৰা পরিযাযেন হরন্তি, ৰট্টতিযেৰাতি ৰদন্তি.

পরেহি পূরিতন্তি দীঘতো পসারিতং. ৰাযিতুন্তি তিরিযতো হরিতুং, তং পন একৰারম্পি ন লভতি. পুপ্ফানি ঠপেন্তেনাতি অগন্থিতানি পাকতিকপুপ্ফানি অঞ্ঞমঞ্ঞং ফুসাপেত্ৰাপি ঠপেন্তেন. পুপ্ফদামং পন পূজনত্থায ভূমিযং ঠপেন্তেন ফুসাপেত্ৰা ৰা অফুসাপেত্ৰা ৰা দিগুণং কত্ৰা ঠপেতুং ন ৰট্টতীতি ৰদন্তি.

৩২. ঘটিকদামওলম্বকোতি হেট্ঠাভাগে ঘটিকাকারযুত্তো, দারুঘটিকাকারো ৰা ওলম্বকো. সারত্থদীপনিযং (সারত্থ. টী. ২.৪৩১) পন ‘‘ঘটিকদামওলম্বকোতি অন্তে ঘটিকাকারযুত্তো যমকদামওলম্বকো’’তি ৰুত্তং. ৰজিরবুদ্ধিটীকাযং (ৰজির. টী. পারাজিক ৪৩১) পন ‘‘ঘটিকদামওলম্বকোতি যমকদামওলম্বকোতি লিখিত’’ন্তি ৰুত্তং, একেকং পন দামং নিক্খন্তসুত্তকোটিযাৰ বন্ধিত্ৰা ওলম্বিতুং ৰট্টতি, পুপ্ফদামদ্ৰযং সঙ্ঘটিতুকামেনপি নিক্খন্তসুত্তকোটিযাৰ সুত্তকোটিং সঙ্ঘটিতুং ৰট্টতি. অড্ঢচন্দাকারেন মালাগুণপরিক্খেপোতি অড্ঢচন্দাকারেন মালাগুণস্স পুনপ্পুনং হরণপচ্চাহরণৰসেন পূরেত্ৰা পরিক্খিপনং, তেনেৰ তং পুরিমে পৰিট্ঠং, তস্মা এতম্পি অড্ঢচন্দাকারং পুনপ্পুনং হরণপচ্চাহরণৰসেন পূরেতুং ন ৰট্টতি. একৰারং পন অড্ঢচন্দাকারকরণে মালাগুণং হরিতুং ৰট্টতীতি ৰদন্তি. পুপ্ফদামকরণন্তি এত্থ সুত্তকোটিযং গহেত্ৰাপি একতো কাতুং ন ৰট্টতীতি ৰদন্তি. সুত্তমযং গেণ্ডুকং নাম, গেণ্ডুকখরপত্তদামানং পটিক্খিত্তত্তা চেলাদীহি কতদামম্পি ন ৰট্টতি অকপ্পিযানুলোমত্তাতি ৰদন্তি. পরসন্তকং দেতি, দুক্কটমেৰাতি ৰিস্সাসগ্গাহেন পরসন্তকং গহেত্ৰা দেন্তং সন্ধায ৰুত্তং. থুল্লচ্চযন্তি এত্থ ভণ্ডদেয্যম্পি হোতি.

৩৩. তঞ্চ খো ৰত্থুপূজনত্থাযাতি মাতাপিতূনম্পি পুপ্ফং দেন্তেন ৰত্থুপূজনত্থাযেৰ দাতব্বন্তি দস্সেতি. ‘‘মণ্ডনত্থায পন সিৰলিঙ্গাদিপূজনত্থাযা’’তি এত্তকমেৰ ৰুত্তত্তা ‘‘ইমং ৰিক্কিণিত্ৰা জীৰিস্সন্তী’’তি মাতাপিতূনং ৰট্টতি, সেসঞাতকানং তাৰকালিকমেৰ দাতুং ৰট্টতি. কস্সচিপীতি ঞাতকস্স ৰা অঞ্ঞাতকস্স ৰা কস্সচিপি. ঞাতিসামণেরেহেৰাতি তেসং গিহিপরিকম্মমোচনত্থং ৰুত্তং. ইতরেতি অঞ্ঞাতকা. তেহিপি সামণেরেহি আচরিযুপজ্ঝাযানং ৰত্তসীসেন হরিতব্বং. সম্পত্তানং সামণেরানং উপড্ঢভাগং দাতুং ৰট্টতীতি সঙ্ঘিকস্স লাভস্স উপচারসীমট্ঠসামণেরানম্পি সন্তকত্তা তেসম্পি উপড্ঢভাগো লব্ভতেৰাতি কত্ৰা ৰুত্তং. চূল়কন্তি উপড্ঢভাগতোপি উপড্ঢং. চতুত্থভাগস্সেতং অধিৰচনং. সামণেরা…পে… ঠপেন্তীতি ইদং অরক্খিতঅগোপিতং সন্ধায ৰুত্তং. সারত্থদীপনিযং পন ‘‘ৰস্সগ্গেন অভাজনীযং সন্ধায ৰুত্ত’’ন্তি ৰুত্তং. তত্থ তত্থাতি মগ্গে ৰা চেতিযঙ্গণে ৰা.

৩৪. সামণেরেহি দাপেতুং ন লভন্তীতি ইদং সামণেরেহি গিহিকম্মং কারিতং ৰিয হোতীতি ৰুত্তং, ন পন পুপ্ফদানং হোতীতি সামণেরানম্পি ন ৰট্টনতো. ৰুত্তঞ্চ ‘‘সযমেৰা’’তিআদি. ন হি তং পুপ্ফদানং নাম সিযা. যদি হি তথা আগতানং তেসং দানং পুপ্ফদানং নাম ভৰেয্য, সামণেরেহিপি দাতুং ন লব্ভেয্য. সযমেৰাতি সামণেরা সযমেৰ. যাগুভত্তাদীনি আদাযাতি ইদং ভিক্খূনং অত্থায যাগুভত্তাদিসম্পাদনং সন্ধায ৰুত্তত্তা ‘‘ন ৰট্টতী’’তি অৰিসেসেন ৰুত্তং. অৰিসেসেন ৰুত্তন্তি ইমিনা সব্বেসম্পি ন ৰট্টতীতি দস্সেতি.

৩৫. ৰুত্তনযেনেৰাতি ‘‘মাতাপিতূনং তাৰ হরিত্ৰাপি হরাপেত্ৰাপি পক্কোসিত্ৰাপি পক্কোসাপেত্ৰাপি দাতুং ৰট্টতি, সেসঞাতকানং পক্কোসাপেত্ৰাৰ. মাতাপিতূনঞ্চ হরাপেন্তেন ঞাতিসামণেরেহেৰ হরাপেতব্বং. ইতরে পন যদি সযমেৰ ইচ্ছন্তি, ৰট্টতী’’তি ইমং পুপ্ফদানে ৰুত্তনযং ফলদানেপি অতিদিসতি, তস্মা ফলম্পি মাতাপিতূনং হরণহরাপনাদিনা দাতুং ৰট্টতি, সেসঞাতীনং পক্কোসাপেত্ৰাৰ. ইদানি ‘‘যো হরিত্ৰা ৰা হরাপেত্ৰা ৰা…পে… ইস্সরৰতায দদতো থুল্লচ্চয’’ন্তি (পারা. অট্ঠ. ২.৪৩৬-৪৩৭) ইমং পুপ্ফদানে ৰুত্তনযং ফলদানে সঙ্খিপিত্ৰা দস্সেন্তো ‘‘কুলসঙ্গহত্থায পনা’’তিআদিমাহ. খীণপরিব্বযানন্তি আগন্তুকে সন্ধায ৰুত্তং. ফলপরিচ্ছেদেনাতি ‘‘এত্তকানি ফলানি দাতব্বানী’’তি এৰং ফলপরিচ্ছেদেন ৰা. রুক্খপরিচ্ছেদেন ৰাতি ‘‘ইমেহি রুক্খেহি দাতব্বানী’’তি এৰং রুক্খপরিচ্ছেদেন ৰা. পরিচ্ছিন্নেসুপি পন রুক্খেসু ‘‘ইধ ফলানি সুন্দরানি, ইতো গণ্হথা’’তি ৰদন্তেন কুলসঙ্গহো কতো নাম হোতীতি আহ ‘‘এৰং পন ন ৰত্তব্ব’’ন্তি. রুক্খচ্ছল্লীতি রুক্খত্তচো, সা ‘‘ভাজনীযভণ্ড’’ন্তি ৰুত্তা. ৰুত্তনযেনাতি পুপ্ফফলাদীসু ৰুত্তনযেন কুলসঙ্গহো হোতীতি দস্সেতি.

৩৬. তেসং তেসং গিহীনং গামন্তরদেসন্তরাদীসু সাসনপটিসাসনহরণং জঙ্ঘপেসনিযং. তেনাহ ‘‘গিহীনং দূতেয্যং সাসনহরণকম্ম’’ন্তি. দূতস্স কম্মং দূতেয্যং. পঠমং সাসনং অগ্গহেত্ৰাপি…পে… পদে পদে দুক্কটন্তি ইদং ‘‘তস্স সাসনং আরোচেস্সামী’’তি ইমিনা অধিপ্পাযেন গমনং সন্ধায ৰুত্তং. তস্স পন সাসনং পটিক্খিপিত্ৰা সযমেৰ কারুঞ্ঞে ঠিতো গন্ত্ৰা অত্তনো পতিরূপং সাসনং আরোচেতি, অনাপত্তি. গিহীনঞ্চ কপ্পিযসাসনং হরিতুং ৰট্টতীতি সম্বন্ধো. ইমেহি পন অট্ঠহি কুলদূসককম্মেহীতি পুপ্ফদানং ফলদানং চুণ্ণদানং মত্তিকদানং দন্তকট্ঠদানং ৰেল়ুদানং পণ্ণদানং জঙ্ঘপেসনিকন্তি ইমেহি যথাৰুত্তেহি. পব্বাজনীযকম্মকতোতি কুলদূসনপচ্চযা কতপব্বাজনীযকম্মো.

৩৭. সেক্খভূমিযং ৰাতি ইমিনা ঝানভূমিম্পি সঙ্গণ্হাতি. তিণ্ণং ৰিৰেকানন্তি কাযচিত্তউপধিৰিৰেকভূতানং তিণ্ণং ৰিৰেকানং. পিণ্ডায চরণস্স ভোজনপরিযোসানত্তা ৰুত্তং ‘‘যাৰ ভোজনপরিযোসান’’ন্তি. ভুত্ৰা আগচ্ছন্তস্সপি পুন ৰুত্তনযেনেৰ পণিধায চীৰরসণ্ঠাপনাদীনি করোন্তস্স দুক্কটমেৰাতি দট্ঠব্বং.

ইতি ৰিনযসঙ্গহসংৰণ্ণনাভূতে ৰিনযালঙ্কারে

কুলসঙ্গহৰিনিচ্ছযকথালঙ্কারো নাম

পঞ্চমো পরিচ্ছেদো.