সত্থকম্মৰত্থিকম্মকথা

৬৩. সত্থকম্মৰত্থিকম্মকথাযং সত্থকম্মং ৰা ৰত্থিকম্মং ৰাতি এত্থ যেন কেনচি সত্থাদিনা ছিন্দনাদি সত্থকম্মং নাম হোতি. যেন কেনচি চম্মাদিনা ৰত্থিপীল়নং ৰত্থিকম্মং নাম. ‘‘সম্বাধে দহনকম্মং পটিক্খেপাভাৰা ৰট্টতী’’তি সারত্থদীপনিযং (সারত্থ. টী. মহাৰগ্গ ৩.২৭৯). ৰিমতিৰিনোদনিযং (ৰি. ৰি. টী. মহাৰগ্গ ২.২৭৯) পন ‘‘ৰত্থিপীল়নন্তি যথা ৰত্থিগততেলাদি অন্তোসরীরে আরোহন্তি, এৰং হত্থেন ৰত্থিমদ্দন’’ন্তি ৰুত্তং.

ৰজিরবুদ্ধিটীকাযং (ৰজির. টী. মহাৰগ্গ ২৭৯) পন ‘‘সম্বাধেতি ৰচ্চমগ্গে, ভিক্খুস্স ভিক্খুনিযা চ পস্সাৰমগ্গেপি অনুলোমতো দহনং পটিক্খেপাভাৰা ৰট্টতি. সত্থৰত্থিকম্মানুলোমতো ন ৰট্টতীতি চে? ন, পটিক্খিত্তপটিক্খেপা, পটিক্খিপিতব্বস্স তপ্পরমতাদীপনতো. কিং ৰুত্তং হোতি? পুব্বে পটিক্খিত্তম্পি সত্থকম্মং সম্পিণ্ডেত্ৰা পচ্ছা ‘ন, ভিক্খৰে…পে… থুল্লচ্চযস্সা’তি দ্ৰিক্খত্তুং সত্থকম্মস্স পরিক্খেপো কতো. তেন সম্বাধস্স সামন্তা দ্ৰঙ্গুলং পটিক্খিপিতব্বং নাম সত্থৰত্থিকম্মতো উদ্ধং নত্থীতি দস্সেতি. কিঞ্চ ভিয্যো – পুব্বে সম্বাধেযেৰ সত্থকম্মং পটিক্খিত্তং, পচ্ছা সম্বাধস্স সামন্তা দ্ৰঙ্গুলম্পি পটিক্খিত্তং, তস্মা তস্সেৰ পটিক্খেপো, নেতরস্সাতি সিদ্ধং. এত্থ ‘সত্থং নাম সত্থহারকং ৰাস্স পরিযেসেয্যা’তিআদীসু (পারা. ১৬৭) ৰিয যেন ছিন্দতি, তং সব্বং. তেন ৰুত্তং ‘কণ্টকেন ৰা’তিআদি. খারুদানং পনেত্থ ভিক্খুনীৰিভঙ্গে পসাখে পমুখে অনুঞ্ঞাতন্তি ৰেদিতব্বং, একে পন ‘সত্থকম্মং ৰা’তি পাঠং ৰিকপ্পেত্ৰা ৰত্থিকম্মং করোন্তি. ৰত্থীতি কিং? অগ্ঘিকা ৰুচ্চতি, তায ছিন্দনং ৰত্থিকম্মং নামাতি চ অত্থং ৰণ্ণযন্তি, তে ‘সত্থহারকং ৰাস্স পরিযেসেয্যা’তি ইমস্স পদভাজনীযং দস্সেত্ৰা পটিক্খিপিতব্বা. অণ্ডৰুদ্ধীতি ৰাতণ্ডকা, আদানৰত্তীতি অনাহৰত্তী’’তি ৰুত্তং. সেসং অট্ঠকথাযং ৰুত্তনযেনেৰ ৰেদিতব্বং.