অধম্মকম্মকথা

৫৮. অধম্মকম্মকথাযং ন, ভিক্খৰে…পে… দুক্কটস্সাতি ইদং ‘‘তেন খো পন সমযেন ছব্বগ্গিযা ভিক্খূ সঙ্ঘমজ্ঝে অধম্মকম্মং করোন্তি. ভগৰতো এতমত্থং আরোচেসুং – ন, ভিক্খৰে, অধম্মকম্মং কাতব্বং, যো করেয্য, আপত্তি দুক্কটস্সা’’তি (মহাৰ. ১৫৪) ইমং উপোসথক্খন্ধকে আগতপাঠং সন্ধায ৰুত্তং. অনুজানামি…পে… পটিক্কোসিতুন্তি তথেৰ আগতং ‘‘ভগৰতো এতমত্থং আরোচেসুং – অনুজানামি, ভিক্খৰে, অধম্মকম্মে কযিরমানে পটিক্কোসিতু’’ন্তি ইমং. তত্থ করোন্তিযেৰাতি পঞ্ঞত্তম্পি সিক্খাপদং মদ্দিত্ৰা অধম্মকম্মং করোন্তিযেৰাতি অত্থো. ‘‘অনুজানামি…পে… পটিক্কোসিতু’’ন্তি এৰং অধম্মকম্মে কযিরমানে সতি ‘‘পেসলেহি ভিক্খূহি তং অধম্মকম্মং অকতং, কম্মং দুক্কটং কম্মং পুন কাতব্ব’’ন্তি এৰং পটিক্কোসিতব্বং, ন তুণ্হীভাৰেন খমিতব্বন্তি অত্থো. ইতি ৰচনতোতি ইদং পন পুব্বপাঠং গহেত্ৰা ইতি ৰচনতো. অধম্মকম্মং ন কাতব্বন্তি অপরপাঠং গহেত্ৰা ইতি ৰচনতো কযিরমানঞ্চ অধম্মকম্মং ভিক্খূহি নিৰারেতব্বন্তি দ্ৰিধা যোজনা কাতব্বা.

নিৰারেন্তেহি চাতিআদি পন ‘‘তেন খো পন সমযেন পেসলা ভিক্খূ ছব্বগ্গিযেহি ভিক্খূহি অধম্মকম্মে কযিরমানে পটিক্কোসন্তি, ছব্বগ্গিযা ভিক্খূ লভন্তি আঘাতং, লভন্তি অপ্পচ্চযং, ৰধেন তজ্জেন্তি. ভগৰতো এতমত্থং আরোচেসুং – অনুজানামি, ভিক্খৰে, দিট্ঠিম্পি আৰিকাতু’’ন্তি (মহাৰ. ১৫৪) পাঠঞ্চ ‘‘তেসংযেৰ সন্তিকে দিট্ঠিং আৰিকরোন্তি, ছব্বগ্গিযা ভিক্খূ লভন্তি আঘাতং, লভন্তি অপ্পচ্চযং, ৰধেন তজ্জেন্তি. ভগৰতো এতমত্থং আরোচেসুং – অনুজানামি, ভিক্খৰে, চতূহি পঞ্চহি পটিক্কোসিতুং, দ্ৰীহি তীহি দিট্ঠিং আৰিকাতুং, একেন অধিট্ঠাতুং ন মেতং খমতী’’তি ইমে পাঠে সন্ধায ৰুত্তং. ৰচনতোতি ইদং পন পাল়িযং তীণি সম্পদানানি গহেত্ৰা তীহি কিরিযাপদেহি ৰিসুং ৰিসুং যোজেতব্বং. সব্বঞ্চেতং অনুপদ্দৰত্থায ৰুত্তং, ন আপত্তিসব্ভাৰতোতি যোজনা. কথং অনুপদ্দৰসম্ভৰোতি? নিগ্গহকম্মং কাতুং অসক্কুণেয্যভাৰতো, অঞ্ঞস্স উপদ্দৰস্স চ নিৰারণতো. তেন ৰুত্তং ৰজিরবুদ্ধিটীকাযং (ৰজির. টী. মহাৰগ্গ ১৫৪) ‘‘তেসং অনুপদ্দৰত্থাযাতি সঙ্ঘো সঙ্ঘস্স কম্মং ন করোতি, অঞ্ঞোপি উপদ্দৰো বহূনং হোতি, তস্মা ৰুত্ত’’ন্তি.