উপাহনকথা

উপাহনকথাযং ‘‘অদ্দারিট্ঠকৰণ্ণাতি অভিনৰারিট্ঠফলৰণ্ণা, উদকেন তিন্তকাকপত্তৰণ্ণাতিপি ৰদন্তি. উণ্ণাহি কতপাদুকাতি উণ্ণালোমমযকম্বলেহি, উণ্ণালোমেহি এৰ ৰা কতপাদুকা. কাল়সীহোতি কাল়মুখৰানরজাতি. সেসমেত্থ পাল়িতো চ অট্ঠকথাতো চ সুৰিঞ্ঞেয্যমেৰা’’তি সারত্থদীপনিযং (সারত্থ. টী. মহাৰগ্গ ৩.২৪৬) ৰুত্তং. ৰিমতিৰিনোদনিযং (ৰি. ৰি. টী. মহাৰগ্গ ২.২৪৬) পন ‘‘অদ্দারিট্ঠকৰণ্ণাতি অল্লারিট্ঠফলৰণ্ণা, তিন্তকাকপক্খৰণ্ণাতিপি ৰদন্তি. রজনন্তি উপরিলিত্তনীলাদিৰণ্ণং সন্ধায ৰুত্তং. তেনাহ ‘চোল়কেন পুঞ্ছিত্ৰা’তি. তঞ্হি তথা পুঞ্ছিতে ৰিগচ্ছতি. যং পন চম্মস্স দুগ্গন্ধাপনযনত্থং কাল়রত্তাদিরজনেহি রঞ্জিতত্তা কাল়রত্তাদিৰণ্ণং হোতি, তং চোল়াদীহি অপনেতুং ন সক্কা চম্মগতিকমেৰ, তস্মা তং ৰট্টতীতি দট্ঠব্বং. খল্লকন্তি সব্বপণ্হিপিধানচম্মং অপরিগল়নত্থং পণ্হিযা উপরিভাগে অপিধায আরোপনবন্ধনমত্তং ৰট্টতি. ৰিচিত্রাতি সণ্ঠানতো ৰিচিত্রপট্টা অধিপ্পেতা, ন ৰণ্ণতো সব্বসো অপনেতব্বেসু খল্লকাদীসু পৰিট্ঠত্তা. বিল়ালসদিসমুখত্তা মহাউলূকা পক্খিবিল়ালাতি ৰুচ্চন্তি, তেসং চম্মং নাম পক্খলোমমেৰ. উণ্ণাহি কতপাদুকাতি এত্থ উণ্ণামযকম্বলেহি কতপাদুকা সঙ্গয্হন্তি. কাল়সীহোতি কাল়মুখৰানরজাতি. চম্মং ন ৰট্টতীতি নিসীদনত্থরণং কাতুং ন ৰট্টতি, ভূমত্থরণাদিৰসেন পরিভোগো ৰট্টতেৰা’’তি ৰুত্তং.

ৰজিরবুদ্ধিটীকাযং (ৰজির. টী. মহাৰগ্গ ২৫৯) পন ‘‘মিগমাতুকোতি তস্স নামং, ৰাতমিগোতি চ তস্স নামং. ‘কাল়সীহো কাল়মুখো কপী’তি লিখিতং. চম্মং ন ৰট্টতীতি যেন পরিযাযেন চম্মং ৰট্টিস্সতি, সো পরতো আৰিভৰিস্সতি. ‘অত্তনো পুগ্গলিকৰসেন পচ্চাহারো পটিক্খিত্তো’তি ৰুত্তং. ‘ন, ভিক্খৰে, কিঞ্চি চম্মং ধারেতব্ব’ন্তি এত্তাৰতা সিদ্ধে ‘ন, ভিক্খৰে, গোচম্ম’ন্তি ইদং পরতো ‘অনুজানামি, ভিক্খৰে, সব্বপচ্চন্তিমেসু জনপদেসু চম্মানি অত্থরণানী’তি (মহাৰ. ২৫৯) এত্থ অনুমতিপ্পসঙ্গভযা ৰুত্তন্তি ৰেদিতব্ব’’ন্তি ৰুত্তং.