লসুণকথা
৪৯. লসুণকথাযং ‘‘লসুণং নাম মাগধক’’ন্তি (পাচি. ৭৯৫) পাল়িযং আগতং. অট্ঠকথাযং (পাচি. অট্ঠ. ৭৯৫) পন ‘‘মাগধকন্তি মগধেসু জাতং. মগধরট্ঠে জাতলসুণমেৰ হি ইধ লসুণন্তি অধিপ্পেতং, তম্পি ভণ্ডিকলসুণমেৰ, ন একদ্ৰিতিমিঞ্জকং. কুরুন্দিযং পন ‘জাতিদেসং অৰত্ৰা ‘মাগধকং নাম ভণ্ডিকলসুণ’ন্তি ৰুত্ত’’ন্তি ৰুত্তং. সচে দ্ৰে তযো ভণ্ডিকে একতোযেৰ সঙ্খরিত্ৰা অজ্ঝোহরতি, একং পাচিত্তিযং. ভিন্দিত্ৰা একেকং মিঞ্জং খাদন্তিযা পন পযোগগণনায পাচিত্তিযানি, ইদং ভিক্খুনীনং ৰসেন পাচিত্তিযং, ভিক্খুস্স পন দুক্কটং.
পলণ্ডুকাদীনং ৰণ্ণেন ৰা মিঞ্জায ৰা নানত্তং ৰেদিতব্বং. ৰণ্ণেন তাৰ পলণ্ডুকো নাম পণ্ডুৰণ্ণো হোতি. ভঞ্জনকো লোহিতৰণ্ণো, হরিতকো হরিতৰণ্ণো, মিঞ্জায পন পলণ্ডুকস্স একা মিঞ্জা হোতি, ভঞ্জনকস্স দ্ৰে, হরিতকস্স তিস্সো, চাপলসুণো অমিঞ্জকো. অঙ্কুরমত্তমেৰ হি তস্স হোতি. মহাপচ্চরিযাদীসু পন ‘‘পলণ্ডুকস্স তীণি মিঞ্জানি, ভঞ্জনকস্স দ্ৰে, হরিতকস্স এক’’ন্তি ৰুত্তং. এতে পলণ্ডুকাদযো সভাৰেনেৰ ৰট্টন্তি, সূপসম্পাকাদীসু পন মাগধকম্পি ৰট্টতি. তঞ্হি পচ্চমানেসু মুগ্গসূপাদীসু ৰা মচ্ছমংসৰিকতিযা ৰা তেলাদীসু ৰা বদরসাল়ৰাদীসু ৰা অম্বিলপাকাদীসু ৰা উত্তরিভঙ্গে ৰা যত্থ কত্থচি অন্তমসো যাগুপত্তেপি পক্খিপিতুং ৰট্টতীতি ৰুত্তং. ‘‘সভাৰেনেৰাতি সূপসম্পাকাদিং ৰিনাৰ. বদরসাল়ৰং নাম বদরফলানি সুক্খাপেত্ৰা চুণ্ণেত্ৰা কত্তব্বা খাদনীযৰিকতী’’তি সারত্থদীপনিযং (সারত্থ. টী. পাচিত্তিয ৩.৭৯৩-৭৯৭) ৰুত্তং.