৪. পাচিত্তিযকণ্ডং
১. লসুণৰগ্গো
১. পঠমলসুণাদিসিক্খাপদৰণ্ণনা
৭৯৭. পাচিত্তিযেসু লসুণৰগ্গস্স পঠমে বদরসাল়ৰং নাম বদরফলানি সুক্খাপেত্ৰা তেহি কত্তব্বব্যঞ্জনৰিকতি. আমকমাগধলসুণঞ্চেৰ, অজ্ঝোহরণঞ্চাতি দ্ৰে অঙ্গানি.
৭৯৯-৮১২. দুতিযাদীনি উত্তানত্থানি.
৮১৫. ছট্ঠে পাল়িযং আসুম্ভিত্ৰাতি পাতেত্ৰা.
৮১৭. দধিমত্থূতি দধিম্হি পসন্নোদকং. রসখীরাদীনন্তি মংসরসখীরাদীনং. ভুঞ্জন্তস্স ভিক্খুনো হত্থপাসে ঠানং, পানীযস্স ৰা ৰিধূপনস্স ৰা গহণন্তি দ্ৰে অঙ্গানি.
৮২২. সত্তমে অৰিঞ্ঞত্তিযা লদ্ধন্তি অত্তনো ৰিঞ্ঞত্তিং ৰিনা লদ্ধং. পুব্বাপরৰিরুদ্ধন্তি সযং করণে পাচিত্তিযন্তি ইদং কারাপনে দুক্কটৰচনেন ৰিরুজ্ঝনং সন্ধায ৰুত্তং. তেনাহ ‘‘ন হী’’তিআদি, ‘‘অৰিঞ্ঞত্তিযা লদ্ধ’’ন্তিআদিৰচনেন ৰা ৰিরুজ্ঝনং সন্ধায ৰুত্তং. অঞ্ঞায ৰিঞ্ঞত্তিপি হি ইমিস্সা অৰিঞ্ঞত্তিযা লদ্ধমেৰাতি. আমকধঞ্ঞৰিঞ্ঞাপনাদি, তং ভজ্জনাদিনা অজ্ঝোহরণন্তি দ্ৰে অঙ্গানি.
৮২৪. অট্ঠমে নিব্বিট্ঠোতি লদ্ধো. কেণীতি রঞ্ঞো দাতব্বো আযো, আযুপ্পত্তিট্ঠানন্তি অত্থো. তেনাহ ‘‘একং ঠানন্তর’’ন্তিআদি. ঠানন্তরন্তি চ গামজনপদাণাযত্তং. ৰল়ঞ্জিযমানতিরোকুট্টাদিতা, অনপলোকেত্ৰা উচ্চারাদীনং ছড্ডনাদীতি দ্ৰে অঙ্গানি.
৮৩০. নৰমে ‘‘মত্থকচ্ছিন্ননাল়িকেরম্পী’’তি ৰুত্তত্তা হরিতূপরি ছড্ডনমেৰ পটিক্খিত্তং. তেনাহ ‘‘অনিক্খিত্তবীজেসূ’’তিআদি. যত্থ চ ছড্ডেতুং ৰট্টতি, তত্থ হরিতে ৰচ্চাদিং কাতুম্পি ৰট্টতি এৰ. সব্বেসন্তি ভিক্খুভিক্খুনীনং.
৮৩৬-৭. দসমে তেসংযেৰাতি যেসং নিচ্চং পস্সতি. আরামে ঠত্ৰাতি ঠিতনিসন্নট্ঠানে এৰ ঠত্ৰা সমন্ততো গীৰং পরিৰত্তেত্ৰাপি পস্সতি, অনাপত্তি. ঠিতট্ঠানতো গন্ত্ৰা পস্সিতুং ন ৰট্টতি. কেচি পন ‘‘ৰট্টতী’’তি ৰদন্তি. তং পন ‘‘দস্সনায গচ্ছেয্য, পাচিত্তিয’’ন্তি সামঞ্ঞতো গমনস্স পটিক্খিত্তত্তা, অনাপত্তিযম্পি গমনায অৰুত্তত্তা চ ন গহেতব্বং. নচ্চাদিতা, অননুঞ্ঞাতকারণা গমনং, দস্সনাদি চাতি তীণি অঙ্গানি.
নিট্ঠিতো লসুণৰগ্গো পঠমো.
২. অন্ধকারৰগ্গো
১. পঠমাদিসিক্খাপদৰণ্ণনা
৮৪১. দুতিযৰগ্গস্স পঠমে দানে ৰাতি দাননিমিত্তং. রত্তন্ধকারে পুরিসস্স হত্থপাসে ঠানাদি, রহোপেক্খা, সহাযাভাৰোতি তীণি অঙ্গানি.
৮৪২-৮৫০. দুতিযাদীনি উত্তানানি.
৮৫৪. পঞ্চমে পল্লঙ্কস্স অনোকাসেতি ঊরুবদ্ধাসনস্স অপ্পহোনকে. পুরেভত্তং অন্তরঘরে পল্লঙ্কপ্পহোনকাসনে নিসজ্জা, অননুঞ্ঞাতকারণা অনাপুচ্ছা ৰুত্তপরিচ্ছেদাতিক্কমোতি দ্ৰে অঙ্গানি.
৮৬০-৮৭৯. ছট্ঠাদীনি উত্তানানি.
নিট্ঠিতো অন্ধকারৰগ্গো দুতিযো.
৩. নগ্গৰগ্গো
১. পঠমাদিসিক্খাপদৰণ্ণনা
৮৮৩-৮৮৭. ততিযৰগ্গস্স পঠমদুতিযানি উত্তানানি.
৮৯৩. ততিযে ৰিসিব্বেত্ৰাতি ৰিজটেত্ৰা. ধুরং নিক্খিত্তমত্তেতি ৰিসিব্বনদিৰসতো পঞ্চ দিৰসে অতিক্কামেত্ৰা ধুরং নিক্খিত্তমত্তে. অন্তোপঞ্চাহে পন ধুরনিক্খেপেপি অনাপত্তি এৰ ‘‘অঞ্ঞত্র চতূহপঞ্চাহা’’তি ৰুত্তত্তা. উপসম্পন্নায চীৰরং সিব্বনত্থায ৰিসিব্বেত্ৰা পঞ্চহাতিক্কমো, অননুঞ্ঞাতকারণা ধুরনিক্খেপোতি দ্ৰে অঙ্গানি.
৯০০. চতুত্থে পঞ্চন্নং চীৰরানং অপরিৰত্তনং, অননুঞ্ঞাতকারণা পঞ্চাহাতিক্কমোতি দ্ৰে অঙ্গানি.
৯০৩. পঞ্চমং উত্তানমেৰ.
৯০৯. ছট্ঠে ৰিকপ্পনুপগস্স সঙ্ঘে পরিণততা, ৰিনা আনিসংসদস্সনেন অন্তরাযকরণন্তি দ্ৰে অঙ্গানি.
৯১১. সত্তমং উত্তানমেৰ.
৯১৬. অট্ঠমে কুম্ভথূণং নাম কুম্ভসদ্দো, তেন কীল়ন্তীতি কুম্ভথূণিকা. তেনাহ ‘‘ঘটকেন কীল়নকা’’তি. দীঘনিকাযট্ঠকথাযং পন ‘‘চতুরস্সঅম্বণকতাল়’’ন্তি ৰুত্তং. তঞ্হি রুক্খসারাদিমযং অন্তোছিদ্দং চতূসু পস্সেসু চম্মোনদ্ধং ৰাদিতভণ্ডং, যং ‘‘বিম্বিসক’’ন্তিপি ৰুচ্চতি, তং ৰাদেন্তাপি কুম্ভথূণিকা. তেনাহ ‘‘বিম্বিসকৰাদিতকাতিপি ৰদন্তী’’তি.
৯১৮. পাল়িযং কপ্পকতন্তি কপ্পকতং নিৰাসনপারুপনূপগং. সমণচীৰরতা, অননুঞ্ঞাতানং দানন্তি দ্ৰে অঙ্গানি.
৯২১-৯৩১. নৰমদসমানি উত্তানানেৰ.
নিট্ঠিতো নগ্গৰগ্গো ততিযো.
৪. তুৰট্টৰগ্গো
১০. দসমসিক্খাপদৰণ্ণনা
৯৭৬. তুৰট্টৰগ্গস্স দসমে চারিকায অপক্কমনং পণ্ণত্তিৰজ্জমেৰ. পণ্ণত্তিৰিজাননচিত্তেন সচিত্তকতং সন্ধায পনেত্থ ‘‘লোকৰজ্জ’’ন্তি দট্ঠব্বং. সেসং সব্বত্থ উত্তানমেৰ.
নিট্ঠিতো তুৰট্টৰগ্গো চতুত্থো.
৫. চিত্তাগারৰগ্গো
১. পঠমাদিসিক্খাপদৰণ্ণনা
৯৭৮. চিত্তাগারৰগ্গস্স পঠমে পাটেক্কা আপত্তিযোতি গীৰায পরিৰত্তনপ্পযোগগণনায.
১০১৫. নৰমে হত্থিআদীসু সিপ্প-সদ্দো পচ্চেকং যোজেতব্বো, তথা আথব্বণাদীসু মন্ত-সদ্দো. তত্থ আথব্বণমন্তো নাম আথব্বণৰেদৰিহিতো পরূপঘাতকরো মন্তো. খীলনমন্তো নাম ৰেরিমারণত্থায সারদারুমযং খীলং মন্তেত্ৰা পথৰিযং আকোটনমন্তো. অগদপ্পযোগো ৰিসপ্পযোজনং. নাগমণ্ডলন্তি সপ্পানং পৰেসনিৰারণত্থং মণ্ডলবন্ধমন্তো. সেসং সব্বত্থ উত্তানমেৰ.
নিট্ঠিতো চিত্তাগারৰগ্গো পঞ্চমো.
১০২৫-১১১৬. আরামৰগ্গে, গব্ভিনিৰগ্গে চ সব্বং উত্তানমেৰ.
৮. কুমারিভূতৰগ্গো
১. পঠমাদিসিক্খাপদৰণ্ণনা
১১১৯. অট্ঠমৰগ্গস্স পঠমে সব্বপঠমা দ্ৰে মহাসিক্খমানাতি গব্ভিনিৰগ্গে (পাচি. ১০৬৭ আদযো) সব্বপঠমং ৰুত্তা দ্ৰে. সিক্খমানা ইচ্চেৰ ৰত্তব্বাতি সম্মুতিকম্মাদীসু অঞ্ঞথা ৰুত্তে কম্মং কুপ্পতীতি অধিপ্পাযো.
১১৬৭. একাদসমে পারিৰাসিযেন ছন্দদানেনাতি পরিৰুত্থেন নৰিকপ্পৰুত্থেন ৰিগতেন ছন্দদানেনাতি অত্থো, ছন্দৰিস্সজ্জনমত্তেন ৰা.
১১৬৮. ‘‘ৰুট্ঠিতাযা’’তি এতেন ‘‘ইদানি কম্মং ন করিস্সামা’’তি ধুরং নিক্খিপিত্ৰা কাযেন অৰুট্ঠহিত্ৰা নিসিন্নাযপি পরিসায কম্মং কাতুং ন ৰট্টতীতি দস্সেতি. তেনাহ ‘‘ছন্দং অৰিস্সজ্জেত্ৰা অৰুট্ঠিতাযা’’তি. পাল়িযং পন ‘‘অনাপত্তি অৰুট্ঠিতায পরিসাযা’’তি সামঞ্ঞতো ৰুত্তত্তা, উপোসথক্খন্ধকে চ ‘‘ন, ভিক্খৰে, পারিৰাসিকপারিসুদ্ধিদানেন উপোসথো কাতব্বো অঞ্ঞত্র অৰুট্ঠিতায পরিসাযা’’তি (মহাৰ. ১৮৩) ৰুত্তত্তা, তদট্ঠকথাযম্পি ‘‘পারিৰাসিযপারিসুদ্ধিদানং নাম পরিসায ৰুট্ঠিতকালতো পট্ঠায ন ৰট্টতি, অৰুট্ঠিতায পন ৰট্টতী’’তি (মহাৰ. অট্ঠ. ১৮৩) ৰুত্তত্তা চ ‘‘কম্মং ন করিস্সামী’’তি ধুরং নিক্খিপিত্ৰা নিসিন্নাযপি কম্মং কাতুং ৰট্টতীতি গহেতব্বং. সেসং উত্তানমেৰ.
নিট্ঠিতো কুমারিভূতৰগ্গো অট্ঠমো.
১১৮১. ছত্তৰগ্গো উত্তানো এৰ.
খুদ্দকৰণ্ণনানযো নিট্ঠিতো.