১. কম্মক্খন্ধকো

তজ্জনীযকম্মকথাৰণ্ণনা

১. চূল়ৰগ্গস্স পঠমে কম্মক্খন্ধকে তাৰ ‘‘বলৰাবলৰ’’ন্তি ইদং একপদং. ‘‘বলৰবলৰ’’ন্তি ৰত্তব্বে আকারং কত্ৰা ‘‘বলৰাবলৰ’’ন্তি ৰুত্তং. তঞ্চ ‘‘দুক্খদুক্খ’’ন্তিআদীসু ৰিয অতিসযত্থে ৰত্ততীতি আহ ‘‘সুট্ঠু বলৰং পটিৰদথা’’তি, অতি ৰিয বলৰং কত্ৰা পটিৰচনং দেথাতি অত্থো.

২. পাল়িযং আপত্তি আরোপেতব্বাতি এত্থ কিঞ্চাপি ‘‘মা খো তুম্হে আযস্মন্তো এসো অজেসী’’তিআদিকে ভণ্ডনাদিজনকে ৰচনে পঞ্ঞত্তা কাচি আপত্তি নাম নত্থি মুসাপেসুঞ্ঞাদীসু এতস্স অপ্পৰিট্ঠত্তা, তথাপি ভিক্খূহি ৰিসুং, সঙ্ঘমজ্ঝে চ ‘‘মা, আৰুসো, ভিক্খূ অঞ্ঞমঞ্ঞং পযোজেত্ৰা ভণ্ডনাদিং অকাসি, নেদং অপ্পিচ্ছতাদীনং অত্থায ৰত্ততী’’তি এৰং অপঞ্ঞত্তেন ৰুচ্চমানস্স ভিক্খুনো অনাদরিযেন অনোরমনপচ্চযা ৰা অঞ্ঞৰাদৰিহেসাদিকরণপচ্চযা ৰা যা আপত্তি হোতি, সা আপত্তি আরোপেতব্বা দিট্ঠিৰিপন্নস্স ৰিযাতি এৰমত্থো দট্ঠব্বো.

যস্স পন ইদং ৰচনং ৰিনাৰ কাযৰাচাহি আপন্না লহুকাপত্তি অত্থি, তস্সপি আরোপেতব্বাৰ. যং পন কম্মৰাচায ‘‘অত্তনা ভণ্ডনকারকা’’তি অত্তনা-সদ্দগ্গহণং, ‘‘যেপি চঞ্ঞে ভিক্খূ ভণ্ডনকারকা…পে… তে উপসঙ্কমিত্ৰা’’তিআদিৰচনঞ্চ, তং ৰত্থুৰসেন গহিতং. যো পন সযমেৰ ভণ্ডনকারকো হোতি, অঞ্ঞে পন ভণ্ডনকারকে উপসঙ্কমিত্ৰা ‘‘মা খো তুম্হে’’তিআদিৰচনং ন ৰদতি, তস্সাপেতং কম্মং কাতব্বমেৰ. করোন্তেহি চ ‘‘সুণাতু মে, ভন্তে, সঙ্ঘো, অযং ইত্থন্নামো ভিক্খু ভণ্ডনকারকো…পে… সঙ্ঘে অধিকরণকারকো. যদি সঙ্ঘস্স পত্তকল্ল’’ন্তিআদিনাৰ কম্মৰাচা কাতব্বা. যো চ অঞ্ঞেপি ভিক্খূ কলহায সমাদপেতি, তস্সাপি এৰমেৰ কম্মৰাচং কাতুং ৰট্টতি অঞ্ঞেসং সমাদাপনস্সপি ভণ্ডনকারকত্তে এৰ পৰিসনতো. অঞ্ঞেসং সমাদাপনাকারম্পি ৰত্ৰাৰ, কম্মৰাচং কাতুকামেনপি চ তেহি ৰুত্তৰচনত্থমেৰ গহেত্ৰা তদনুগুণং যোজেত্ৰাৰ কাতব্বং, ন ইধাগতৰসেনেৰ সব্বেসম্পি ইধাগতৰসেনেৰ ৰচনাসম্ভৰা. ভূতেন ৰত্থুনা কতমেৰ হি অৰিপন্নং হোতি, নাঞ্ঞন্তি গহেতব্বং. এস নযো নিযস্সকম্মাদীসুপি.

তজ্জনীযকম্মকথাৰণ্ণনা নিট্ঠিতা.

অধম্মকম্মদ্ৰাদসককথাদিৰণ্ণনা

৪. অপ্পটিঞ্ঞায কতন্তি ৰত্থুং ৰা আপত্তিং ৰা অসম্পটিচ্ছাপেত্ৰা কতং. যো পন সব্বেসং পস্সন্তানং এৰ ৰত্থুৰীতিক্কমং কত্ৰা পচ্ছা কম্মকরণভযেন ‘‘ন করোমী’’তি মুসা ৰদতি, তস্স ভিক্খূনং সম্মুখে ৰীতিক্কমকরণমেৰ পটিঞ্ঞা. তথতো জাননত্থমেৰ পটিঞ্ঞায করণং অনুঞ্ঞাতং. যত্থ পন সন্দেহো হোতি, তত্থ সম্পটিচ্ছাপেত্ৰাৰ কত্তব্বন্তি গহেতব্বং.

‘‘পারাজিকাপত্তিযা ৰা’’তি ইদং লিঙ্গনাসননিমিত্ততায পারাজিকস্স কম্মেন অতিকিচ্ছনীযতো ৰুত্তং. ‘‘সঙ্ঘাদিসেসাপত্তিযা ৰা’’তি ইদং পন পরিৰাসাদিনিস্সারণকম্মস্স আৰেণিকস্স ৰিজ্জমানত্তা ৰুত্তং. যং পন পরতো ‘‘অধিসীলে সীলৰিপন্নো হোতি…পে… তজ্জনীযকম্মং করেয্যা’’তি (চূল়ৰ. ৬) ৰুত্তং, তং ‘‘আযতিং সংৰরে ঠত্ৰা ৰুট্ঠানং করোহী’’তি ওৰদিযমানস্স অনাদরিযাদিপচ্চযলহুকাপত্তিং সন্ধায ৰুত্তং. সীলৰিপত্তিমূলকঞ্হি লহুকাপত্তিং আপন্নো ইধ অভেদূপচারেন ‘‘অধিসীলে সীলৰিপন্নো’’তি ৰুত্তো ‘‘অতিদিট্ঠিযা দিট্ঠিৰিপন্নো’’তি এত্থ ৰিয.

যথা চ দিট্ঠিং গহেত্ৰা ৰোহরন্তস্স ‘‘ইতো দিট্ঠিতো ওরমাহী’’তি অৰত্ৰা কতকম্মং কেৰলায দিট্ঠিৰিপত্তিযা কতত্তা অনাপত্তিযা কতং নাম অধম্মকম্মং হোতি, এৰং সীলৰিপত্তিং আপজ্জিত্ৰা লজ্জিধম্মে ওক্কন্তে যথাধম্মং ৰুট্ঠায সংৰরে ঠাতুকামস্স কতং তজ্জনীযাদিকম্মং কেৰলায সীলৰিপত্তিযা কতত্তা অদেসনাগামিনিযা কতং নাম অধম্মকম্মং হোতি. তেনেৰ নিযস্সকম্মেপি ‘‘অপিস্সু ভিক্খূ পকতা পরিৰাসং দেন্তা’’তিআদিনা সংৰরে অট্ঠানমেৰ কম্মনিমিত্তভাৰেন ৰুত্তং. অদন্তং দমনত্থমেৰ হি তজ্জনীযাদিকম্মানি অনুঞ্ঞাতানীতি. কেচি পন ‘‘অদেসনাগামিনিযাতি ইদং পারাজিকাপত্তিংযেৰ সন্ধায ৰুত্তং, ন সঙ্ঘাদিসেস’’ন্তি (সারত্থ. টী. চূল়ৰগ্গ ৩.৪) ৰদন্তি, তং সুক্কপক্খে ‘‘দেসনাগামিনিযা আপত্তিযা কতং হোতী’’তি ইমিনা ৰচনেন ৰিরুজ্ঝতি. সঙ্ঘাদিসেসস্সাপি চ পরিযাযতো দেসনাগামিনিৰোহারে গয্হমানে ‘‘আপত্তিযা কতং হোতী’’তি ৰুত্তৰারতো ইমস্স ৰারস্স ৰিসেসো ন সিযা, অট্ঠকথাযম্পেত্থ ৰিসেসভাৰো ন দস্সিতো. তস্মা ৰুত্তনযেনেৰেত্থ অধিপ্পাযো গহেতব্বো.

৬. সব্বানিপীতি তজ্জনীযনিযস্সপব্বাজনীযকম্মানি তীণিপি. অঞ্ঞকম্মস্স ৰত্থুনাতি তজ্জনীযতো অঞ্ঞস্স কম্মস্স ৰত্থুনা অঞ্ঞকম্মকরণং নাম কোচি দোসোপি ন হোতীতি অধিপ্পাযো. কারণমাহ ‘‘কস্মা’’তিআদিনা.

৮. পন্নলোমাতি পতিতমানলোমা.

অধম্মকম্মদ্ৰাদসককথাদিৰণ্ণনা নিট্ঠিতা.

নিযস্সকম্মকথাদিৰণ্ণনা

১১. নিযস্সকম্মে পাল়িযং অপিস্সূতি অপিচাতি ইমস্মিং অত্থে নিপাতসমুদাযো. নিস্সায তে ৰত্থব্বন্তি এত্থ কেচি কল্যাণমিত্তাযত্তৰুত্তিতং সন্ধায ৰুত্তন্তি ৰদন্তি, অঞ্ঞে পন নিস্সযগ্গহণমেৰাতি, উভযেনপিস্স সেরিৰিহারো ন ৰট্টতীতি দীপিতন্তি দট্ঠব্বং.

২১. পব্বাজনীযকম্মে ‘‘পব্বাজনীযকম্মং পটিপ্পস্সম্ভেতূ’’তি ইদং পক্কমনাদিং অকত্ৰা সম্মাৰত্তন্তানং ৰসেন ৰুত্তং.

৩৩. পটিসারণীযকম্মে নেৰ ভিক্খুৰচনং, ন গিহিৰচনন্তি এত্থ পরিযাযতোপি ভিক্খূ পরখুংসনং ন ৰদন্তি, গহট্ঠা পন সরূপেনেৰ অক্কোসিতুং সমত্থাপি উপকারীসু অকারণং এৰরূপং ন ৰদন্তি, ত্ৰং গিহিগুণতোপি পরিহীনোতি অধিপ্পাযো.

৩৯. ‘‘অঙ্গসমন্নাগমো পুরিমেহি অসদিসো’’তি ইমিনা তজ্জনীযাদীনং ৰুত্তকারণমত্তেন ইদং কাতুং ন ৰট্টতীতি দীপেতি. ইধ ৰুত্তেন পন গিহীনং অলাভায পরিসক্কনাদিনা অঙ্গেন তানিপি কাতুং ৰট্টতীতি গহেতব্বং. এত্থ চ ‘‘সদ্ধং পসন্নং দাযকং কারকং সঙ্ঘুপট্ঠাকং হীনেন খুংসেতী’’তি ৰুত্তত্তা তাদিসেসু গিহীসু খুংসনাদীহি গিহিপটিসংযুত্তেহি এৰ অঙ্গেহি কম্মারহতা, ন আরামিকচেটকাদীসু খুংসনাদীহি. তত্থাপি দাযকাদীসু খমাপিতেসু কম্মারহতা নত্থি, আপত্তি চ যত্থ কত্থচি দেসেতুং ৰট্টতি. যো চে তিক্খত্তুং খমাপিযমানোপি ন খমতি, অকতকম্মেনপি দস্সনূপচারে আপত্তি দেসেতব্বা. সো চে কালকতো হোতি, দেসন্তরং ৰা গতো, গতদিসা ন ঞাযতি, অন্তরামগ্গে ৰা জীৰিতন্তরাযো হোতি, কতকম্মেনপি অকতকম্মেনপি সঙ্ঘমজ্ঝে যথাভূতং ৰিঞ্ঞাপেত্ৰা খমাপেত্ৰা আপত্তি দেসেতব্বাতি ৰদন্তি. ধম্মিকপটিস্সৰস্স অসচ্চাপনে পন তেসং সন্তিকং গন্ত্ৰা ‘‘মযা অসমৰেক্খিত্ৰা পটিস্সৰং কত্ৰা সো ন সচ্চাপিতো, তং মে খমথা’’তিআদিনা খমাপনে ৰচনক্কমো ঞাপেতব্বো.

৪১. পাল়িযং মঙ্কুভূতো নাসক্খি চিত্তং গহপতিং খমাপেতুন্তি তিংসযোজনমগ্গং পুন গন্ত্ৰাপি মানথদ্ধতায যথাভূতং দোসং আৰিকত্ৰা অখমাপনেন ‘‘নাহং খমামী’’তি তেন পটিক্খিত্তো মঙ্কুভূতো খমাপেতুং ন সক্খি, সো পুনদেৰ সাৰত্থিং পচ্চাগন্ত্ৰাপি মাননিগ্গহত্থাযেৰ পুনপি সত্থারা পেসিতো পুরিমনযেনেৰ খমাপেতুং অসক্কোন্তো পুনাগচ্ছি. অথস্স ভগৰা ‘‘অসন্তং ভাৰনমিচ্ছেয্যা’’তিআদিনাৰ (ধ. প. ৭৩) ধম্মং দেসেত্ৰা মাননিম্মথনং কত্ৰা অনুদূতদানং অনুঞ্ঞাসীতি দট্ঠব্বং.

৪২. ‘‘নো চে খমতি…পে… আপত্তিং দেসাপেতব্বো’’তি ৰুত্তত্তা পগেৰ গহট্ঠো খমতি চে, দস্সনূপচারে আপত্তিদেসনাকিচ্চং নত্থীতি গহেতব্বং.

৪৬. উক্খেপনীযকম্মেসু তীসু অরিট্ঠৰত্থুস্মিং আপত্তিং আরোপেত্ৰাতি ৰিসুং সঙ্ঘমজ্ঝেৰ পাপিকায দিট্ঠিযা অপ্পটিনিস্সজ্জনপচ্চযা দুক্কটং, সমনুভাসনপরিযোসানে পাচিত্তিযং ৰা আপত্তিং আরোপেত্ৰা. এত্থাপি কম্মৰাচায ‘‘তথাহং ভগৰতা’’তিআদি ৰত্থুৰসেন ৰুত্তং. যেন যেন পকারেন দিট্ঠিগতিকা ৰোহরিংসু, তেন তেন পকারেন যোজেত্ৰা কম্মৰাচা কাতব্বা. গহণাকারং পন ৰিনাপি ‘‘সুণাতু মে, ভন্তে, সঙ্ঘো, ইত্থন্নামস্স ভিক্খুনো পাপিকং দিট্ঠিগতং উপ্পন্নং, সো তং দিট্ঠিং অপ্পটিনিস্সজ্জতি, যদি সঙ্ঘস্স পত্তকল্ল’’ন্তি এৰং সামঞ্ঞতোপি কম্মৰাচং কাতুং ৰট্টতি.

৬৫. ‘‘যং দিট্ঠিং নিস্সায ভণ্ডনাদীনি করোতী’’তি ইমিনা দিট্ঠিং নিস্সায উপ্পন্নানি এৰ ভণ্ডনাদীনি ইধ অধিপ্পেতানি, ন কেৰলানীতি দস্সেতি. যো পন ‘‘ভণ্ডনাদীনং করণে দোসো নত্থী’’তি দিট্ঠিকো হুত্ৰা ভণ্ডনাদিং করোতি, সাপিস্স দিট্ঠি এৰ হোতি, তস্সপি অপ্পটিনিস্সগ্গে কম্মং কাতুং ৰট্টতি.

নিযস্সকম্মকথাদিৰণ্ণনা নিট্ঠিতা.

কম্মক্খন্ধকৰণ্ণনানযো নিট্ঠিতো.