সমথভেদৰণ্ণনা
অধিকরণপরিযাযৰারাদিৰণ্ণনা
২৯৩-৪. লোভকারণা ৰিৰাদনতো ‘‘লোভো পুব্বঙ্গমো’’তি ৰুত্তং. এৰং সেসেসু. ঠানানীতিআদীনি কারণৰেৰচনানি. কারণঞ্হি তিট্ঠন্তি এত্থাতি ঠানং, ৰসন্তি এত্থাতি ৰত্থু, ভৰন্তি এত্থাতি ভূমীতি ৰুচ্চতি. কে তিট্ঠন্তি ৰসন্তি ভৰন্তি চাতি? ৰিৰাদাধিকরণাদযো. কুসলাকুসলাব্যাকতচিত্তো হুত্ৰা ৰিৰদনতো ‘‘নৰ হেতূ’’তি ৰুত্তং. কোধনো হোতি উপনাহীতিআদীনি দ্ৰাদস মূলানি. অক্কোসন্তেন হি চতূসু ৰিপত্তীসু একেন অনুৰদনতো ‘‘চতস্সো ৰিপত্তিযো ঠানানী’’তি ৰুত্তং. চুদ্দস মূলানীতি ৰিৰাদাধিকরণে ৰুত্তা দ্ৰাদস, কাযো, ৰাচা চ.
২৯৫-৬. সত্ত আপত্তিক্খন্ধা ঠানানীতি এত্থ ‘‘আপত্তিং আপজ্জিত্ৰা পটিচ্ছাদেন্তস্স যা আপত্তি হোতি, তস্সা আপত্তিযা পুব্বে আপন্না আপত্তি ঠানং হোতী’’তি ৰুত্তং. ‘‘নত্থি আপত্তাধিকরণং কুসলন্তি ৰচনতো নত্থি আপত্তাধিকরণস্স কুসলহেতু, কুসলচিত্তং পন অঙ্গং হোতী’’তি লিখিতং. চত্তারি কম্মানি ঠানানীতি এত্থ ‘‘এৰং কত্তব্বন্তি ঠিতপাল়ি কম্মং নাম. ‘যথাঠিতপাল়িৰসেন করোন্তানং কিরিযা কিচ্চাধিকরণং নামা’’’তি ৰুত্তং, ‘‘পাল়িঅনুসারেন পটিকাতব্বলক্খণং ৰা কম্মং. তথেৰ করণং কিচ্চাধিকরণ’’ন্তি চ. ঞত্তিঞত্তিদুতিযঞত্তিচতুত্থকম্মানি ঞত্তিতো জাযন্তি, অপলোকনকম্মং অপলোকনতো, ‘‘কিচ্চাধিকরণং একেন সমথেন সম্মতি সম্পজ্জতীতি অত্থো’’তি লিখিতং. সিযুন্তি হোন্তি. কথঞ্চ সিযাতি কথং হোতি. ৰিৰাদাধিকরণস্স দ্ৰেতি তে দ্ৰে ঠপেত্ৰা অঞ্ঞেহি ন সম্মতি.
২৯৭. সাধারণাতি তং সমেতব্বা.
২৯৮. তব্ভাগিযাতি তংকোট্ঠাসা.
২৯৯. একাধিকরণং সব্বে সমথা সমগ্গা হুত্ৰা সমেতুং ভব্বাতি পুচ্ছন্তো ‘‘সমথা সমথস্স সাধারণা’’তি আহ. সমথা সমথস্সা সিযা সাধারণা সিযা অসাধারণা.
৩০০. সমথা সমথস্স তব্ভাগিযৰারেপি এসেৰ নযো.
৩০১. ইমে সমথা সমথা, ন সম্মুখাৰিনযোতি অত্থো.
৩০২. ‘‘সমথা ৰিনযো’’তিপি ৰুচ্চতি, তস্মা ৰিনযো সম্মুখাৰিনযোতি ৰিনযৰারো উদ্ধটো সিযা. ন সম্মুখাৰিনযোতি সম্মুখাৰিনযং ঠপেত্ৰা সতিৰিনযাদযো সেসসমথা.
৩০৩. সঙ্ঘস্স সম্মুখা পটিঞ্ঞাতে তং পটিজাননং সঙ্ঘস্স সম্মুখতা নাম হোতীতি ‘‘তস্স পটিজাননচিত্তং সন্ধায ‘সম্মুখাৰিনযো কুসলো’তিআদি ৰুত্ত’’ন্তি ৰদন্তি. নত্থি সম্মুখাৰিনযো অকুসলোতি ‘‘ধম্মৰিনযপুগ্গলসম্মুখতাহি তিৰঙ্গিকো সম্মুখাৰিনযো এতেহি ৰিনা নত্থি. তত্থ কুসলচিত্তেহি করণকালে কুসলো, অরহন্তানং করণকালে অব্যাকতো, এতেসং অকুসলপটিপক্খত্তা অকুসলস্স সম্ভৰো নত্থি, তস্মা ‘নত্থি সম্মুখাৰিনযো অকুসলো’তি ৰুত্ত’’ন্তি লিখিতং. ‘‘যেভুয্যসিকা অধম্মৰাদীহি ৰূপসমনকালে সলাকগ্গাহাপকে ধম্মৰাদিম্হি কুসলা, ধম্মৰাদীনম্পি অধম্মৰাদিম্হি সলাকগ্গাহাপকে জাতে অকুসলা, সব্বত্থ অরহতো ৰসেনেৰ অব্যাকততা, অনরহতো সঞ্চিচ্চ সতিৰিনযদানে সতিৰিনযো অকুসলো, অমূল়্হৰিনযো অনুম্মত্তকস্স দানে, পটিঞ্ঞাতকরণং মূল়্হস্স অজাননতো পটিঞ্ঞাযকরণে, তস্সপাপিযসিকা সুদ্ধস্স করণে, তিণৰত্থারকং মহাকলহে, সঞ্চিচ্চ করণে চ অকুসল’’ন্তি লিখিতং.
যত্থৰারপুচ্ছাৰারৰণ্ণনা
৩০৪. লব্ভতীতি পুচ্ছা.
সমথৰারৰিস্সজ্জনাৰারৰণ্ণনা
৩০৫. যস্মিং সমযে সম্মুখাৰিনযেন চাতিআদি তস্সা ৰিস্সজ্জনং. যস্মিং সমযে সম্মুখাৰিনযেন চ যেভুয্যসিকায চ অধিকরণং ৰূপসম্মতি, তস্মিং সমযে যত্থ যেভুয্যসিকা লব্ভতি, তত্থ সম্মুখাৰিনযো লব্ভতীতি এৰং সব্বত্থ সম্বন্ধো. যত্থ পটিঞ্ঞাতকরণং লব্ভতি, তত্থ সম্মুখাৰিনযো লব্ভতীতি এত্থ একং ৰা দ্ৰে ৰা বহূ ৰা আপত্তিযো আপন্নো ভিক্খু ‘‘ইমং নাম আপত্তিং আপন্নোসী’’তি পুচ্ছিতো ‘‘আমা’’তি আপত্তিং পটিজানাতি, দ্ৰেপি লব্ভন্তি. তত্থ সঙ্ঘসম্মুখতা ধম্মৰিনযপুগ্গলসম্মুখতাতি এৰং ৰুত্তসম্মুখাৰিনযে সঙ্ঘস্স পুরতো পটিঞ্ঞাতং কতং চে, সঙ্ঘসম্মুখতা. তত্থেৰ দেসিতং চে, ধম্মৰিনযসম্মুখতাযোপি লদ্ধা হোন্তি. অৰিৰদন্তা অঞ্ঞমঞ্ঞং পটিজানন্তি চে, পুগ্গলসম্মুখতা. তস্সেৰ সন্তিকে দেসিতং চে, ধম্মৰিনযসম্মুখতাযোপি লদ্ধা হোন্তি. একস্সেৰ ৰা একস্স সন্তিকে আপত্তিদেসনকালে ‘‘পস্সসি, পস্সামী’’তি ৰুত্তে তত্থ ধম্মৰিনযপুগ্গলসম্মুখতাসঞ্ঞিতো সম্মুখাৰিনযো চ পটিঞ্ঞাতকরণঞ্চ লদ্ধং হোতি.
সংসট্ঠৰারাদিৰণ্ণনা
৩০৬. অধিকরণানং ৰূপসমোৰ সমথো নাম, সো অধিকরণং ৰিনা নত্থি, তস্মা ন চ লব্ভা ৰিনিভুজ্জিত্ৰা নানাকরণং কাতুং.
৩০৯-৩১০. সমথা সমথেহি সম্মন্তীতি এত্থ সম্মন্তীতি সম্পজ্জন্তি. অধিকরণা ৰা পন সম্মন্তি ৰূপসম্মন্তীতি অত্থো, তস্মা ‘‘যেভুয্যসিকা সম্মুখাৰিনযেন সম্মতী’’তি ইমায সম্মুখাৰিনযেন সদ্ধিং সম্পজ্জতি, ন সতিৰিনযাদীহি তেসং তস্সা অনুপকারত্তাতি অত্থো. সমথা অধিকরণেহি সম্মন্তীতি এত্থ সমথা অভাৰং গচ্ছন্তীতি অত্থো.
৩১১. ‘‘সম্মুখাৰিনযো ৰিৰাদাধিকরণেন ন সম্মতী’’তি পাঠো. যেভুয্যসিকায সমানভাৰতো চ অৰসানে ‘‘সম্মুখাৰিনযো ন কেনচি সম্মতী’’তি (পরি. ৩১৩) ৰুত্তত্তা চ সম্মুখাৰিনযো সযং সমথেন ৰা অধিকরণেন ৰা সমেতব্বো ন হোতীতি কত্ৰা ৰুত্তো. সতিৰিনযো কিচ্চাধিকরণেন সম্মতি. অমূল়্হৰিনযতস্সপাপিযসিকতিণৰত্থারকাপি কিচ্চাধিকরণেন সম্মন্তি.
৩১৩. ৰিৰাদাধিকরণং কিচ্চাধিকরণেন সম্মতীতি ‘‘সুণাতু মে, ভন্তে…পে… পঠমং সলাকং নিক্খিপামী’’তি এৰং ৰিৰাদাধিকরণং কিচ্চাধিকরণেন সম্মতি. অনুৰাদাধিকরণআপত্তাধিকরণাপি কিচ্চাধিকরণেন সম্মন্তি. ‘‘‘অকতং কম্মং দুক্কটং কম্ম’ন্তি এৰং কিচ্চাধিকরণম্পি কিচ্চাধিকরণেন সম্মতীতি এৰং পাঠো ৰেদিতব্বো’’তি লিখিতং. অঞ্ঞতরস্মিং পন গণ্ঠিপদে ‘‘‘সমথা অধিকরণেহি সম্মন্তী’তি এত্থ যস্মা সব্বে সমথা কিচ্চাধিকরণেন সম্মন্তি, তস্মা ‘সমথা কিচ্চাধিকরণেন সম্মন্তী’তি পাঠো গহেতব্বো’’তি ৰুত্তং.
৩১৪. ৰিৰাদাধিকরণং কতমং অধিকরণং সমুট্ঠাপেতীতি ‘‘নাযং ধম্মো’’তি ৰুত্তমত্তেন কিঞ্চি অধিকরণং ন সমুট্ঠাপেতি.
৩১৮-৯. ‘‘কতমাধিকরণপরিযাপন্ন’’ন্তি পাঠো. ৰিৰাদাধিকরণং ৰিৰাদাধিকরণং ভজতীতি পঠমুপ্পন্নৰিৰাদং পচ্ছা উপ্পন্নো ভজতি. ৰিৰাদাধিকরণং দ্ৰে সমথে ভজতীতি ‘‘ইমং ৰূপসমেতুং সমত্থা তুম্হে’’তি ৰদন্তং ৰিয ভজতি ‘‘মযং তং ৰূপসমেস্সামা’’তি ৰদন্তেহি ৰিয দ্ৰীহি সমথেহি সঙ্গহিতং.
সমথভেদৰণ্ণনা নিট্ঠিতা.