৯. গিলানসুত্তৰণ্ণনা
৩৭৫. পাদগামোতি নগরস্স পদসদিসো মহন্তগামো. তেনেৰাহ ‘‘ৰেসালিযং ৰিহরতি ৰেল়ুৰগামকে’’তি. অহিতনিসেধন-হিতনিযোজন-ব্যসনপরিচ্চজন-লক্খণো মিত্তভাৰো যেসু অত্থি, তে মিত্তা. যে পন দিট্ঠমত্তসহাযা, তে সন্দিট্ঠা. যে সৰিসেসং ভত্তিমন্তো, তে সম্ভত্তাতি দস্সেন্তো ‘‘মিত্তাতি মিত্তাৰা’’তিআদিমাহ. অস্সাতি ভগৰতো. পঞ্চমিযং অট্ঠমিযং চাতুদ্দসিযং পঞ্চদসিযন্তি একেকস্মিং পক্খে চত্তারো ৰারে কত্ৰা মাসস্স অট্ঠৰারে.
ৰেদনানং বলৰভাৰেন খরো ফরুসো কক্খল়ো. আবাধোতি পুব্বকম্মহেতুতায কম্মসমুট্ঠানো আবাধো সঙ্খারদুক্খতাসঙ্খাতো সব্বকালিকত্তা সরীরস্স সভাগরোগো নাম. নাযমীদিসো আবাধো, অযং পন বহলতরব্যাধিতায ‘‘ৰিসভাগরোগো’’তি ৰুত্তো. অন্ত-সদ্দো সমীপপৰত্তোতি আহ – ‘‘মরণন্তং মরণসন্তিক’’ন্তি. ৰেদনা…পে… অকরোন্তো উক্কংসগতভাৰিতকাযাদিতায. অপীল়িযমানোতি অপীল়িযমানো ৰিয. ওৰাদমেৰ ভিক্খুসঙ্ঘস্স অপলোকনন্তি আহ – ‘‘ওৰাদানুসাসনিং অদত্ৰাতি ৰুত্তং হোতী’’তি. পুব্বভাগৰীরিযং নাম ফলসমাপত্তিযা পরিকম্মভূতৰিপস্সনাৰীরিযং. জীৰিতম্পি জীৰিতসঙ্খারো পতিতুং অদত্ৰা অত্তভাৰস্স অভিসঙ্খরণতো.
‘‘এত্তকং কালং অতিক্কমিত্ৰা ৰুট্ঠহিস্সামী’’তি খণপরিচ্ছেদৰতী সমাপত্তি খণিকসমাপত্তি. নিগ্গুম্বং নিজ্জটং কত্ৰাতি রূপসত্তকারূপসত্তকৰসেন পৰত্তিযমানং ৰিপস্সনাভাৰনং সব্বসো খিলৰিরহেন নিগ্গুম্বং, অব্যাকুলতায নিজ্জটং কত্ৰা. মহাৰিপস্সনাৰসেনাতি পচ্চেকং সৰিসেসং ৰিত্থারিতানং অট্ঠারসাদীনং মহাৰিপস্সনানং ৰসেন ৰিপস্সিত্ৰা সমাপন্না যা সমাপত্তি, সা সুট্ঠু ৰিক্খম্ভেতি ৰেদনং মহাবলৰতায পুব্বারম্মণস্স, মহানুভাৰতায তথাপৰত্তিতৰিপস্সনাৰীরিযস্স. যথা নামাতিআদিনা তস্স নিদস্সনং দস্সেতি. ৰেদনাতি দুক্খৰেদনা. চুদ্দসহাকারেহীতি তস্সেৰ সত্তকদ্ৰযস্স ৰসেন ৰদতি. সন্নেত্ৰাতি অন্তরন্তরা সমাপন্নজ্ঝানসমাপত্তিসম্ভূতেন ৰিপস্সনাপীতিসিনেহেন তেমেত্ৰা. সমাপত্তীতি ফলসমাপত্তি.
গিলানা ৰুট্ঠিতোতি গিলানভাৰতো ৰুট্ঠিতো. সরীরস্স গরুথদ্ধভাৰপ্পত্তি মধুরকতাতি আহ – ‘‘সঞ্জাতগরুভাৰো সঞ্জাতথদ্ধভাৰো’’তি. নানাকারতোতি পুরত্থিমাদিভেদতো. সতিপট্ঠানধম্মাতি পুব্বে অত্তনা ভাৰিযমানা সতিপট্ঠানধম্মা. পাকটা ন হোন্তি কাযচিত্তানং অকম্মঞ্ঞতায. তন্তি ধম্মাতি পরিযত্তিধম্মা ন ঞাযন্তি.
অনন্তরং অবাহিরন্তি ধম্মৰসেন পুগ্গলৰসেন চ অন্তরবাহিরং অকত্ৰা. এত্তকন্তিআদিনা ৰুত্তমেৰত্থং ৰিৰরতি. দহরকালেতি অত্তনো দহরকালে. ন এৰং হোতীতি ‘‘অহং ভিক্খুসঙ্ঘং পরিহরিস্সামী’’তিআদিকো মানতণ্হামূলকো ইস্সামচ্ছরিযানং পৰত্তিআকারো তথাগতস্স ন হোতি, নত্থেৰ পগেৰ তেসং সমুচ্ছিন্নত্তাতি আহ – ‘‘বোধিপল্লঙ্কেযেৰা’’তিআদি. পটিসঙ্খরণেন ৰেঠেন মিস্সকেন. মঞ্ঞেতি যথাৰুত্তং পটিসঙ্খরণসঞ্ঞিতেন ৰেঠমিস্সকেন ৰিয জরসকটং. অরহত্তফলৰেঠেনাতি অরহত্তফলসমাপত্তিসঞ্ঞিতেন অত্থভাৰৰেঠেন.
ফলসমাপত্তিযা অধিপ্পেতত্তা ‘‘একচ্চানং ৰেদনানন্তি লোকিযানং ৰেদনান’’ন্তি ৰুত্তং. অত্তদীপাতি এত্থ অত্ত-সদ্দেন ধম্মো এৰ ৰুত্তো, স্ৰাযমত্থো হেট্ঠা ৰিভাৰিতো এৰ. নৰৰিধো লোকুত্তরধম্মো ৰেদিতব্বো. সো হি চতূহি ওঘেহি অনজ্ঝোত্থরণীযতো ‘‘দীপো’’তি ৰুত্তো. তমঅগ্গেতি তমযোগাভাৰেন সদেৰকস্স লোকস্স অগ্গে. সব্বেসন্তি সব্বেসং সিক্খাকামানং. তে ‘‘ধম্মদীপা ৰিহরথা’’তি ৰুত্তা চতুসতিপট্ঠানগোচরাৰ ভিক্খূ অগ্গে ভৰিস্সন্তি.