৩. উদাযিৰগ্গো

১-২. বোধাযসুত্তাদিৰণ্ণনা

২০২-২০৩. কিত্তকেন নু খো কারণেন বুজ্ঝনকঅঙ্গা নাম ৰুচ্চন্তি বুজ্ঝনকস্স পুগ্গলস্স অঙ্গাতি ৰত্তব্বতং লভন্তি. মিস্সকবোজ্ঝঙ্গা কথিতা সহৰিপস্সনা মগ্গবোজ্ঝঙ্গা কথিতাতি কত্ৰা. ধম্মপরিচ্ছেদো কথিতো গণনামত্তেন পরিচ্ছিন্দিত্ৰা ৰুত্তত্তা ন ভূমন্তরপরিচ্ছেদো, ৰিপস্সনাদিপরিচ্ছেদো ৰা.

৩-৫. ঠানিযসুত্তাদিৰণ্ণনা

২০৪-২০৬. কামরাগেন গধিতব্বট্ঠানভূতা কামরাগট্ঠানিযাতি আহ ‘‘আরম্মণধম্মান’’ন্তি. ‘‘মনসিকারবহুলীকারা’’তি ৰুত্তত্তা ‘‘আরম্মণেনেৰ কথিত’’ন্তি ৰুত্তং. ৰুত্তপরিচ্ছেদোতি এতেন ন কেৰলং আরম্মণৰসেনেৰ, অথ খো উপনিস্সযৰসেনপেত্থ অত্থো লব্ভতীতি দস্সেতি. পঠমৰগ্গস্স হি দুতিযে সুত্তে উপনিস্সযৰসেনেৰ অত্থো দস্সিতো. মিস্সকবোজ্ঝঙ্গা কথিতা অৰিভাগেনেৰ কথিতত্তা. অপরিহানিযেতি তীহি সিক্খাহি অপরিহানাৰহে.

৬-৭. তণ্হক্খযসুত্তাদিৰণ্ণনা

২০৭-২০৮. ‘‘সো মং পুচ্ছিস্সতী’’তি অধিপ্পাযেন ভগৰতা ওসাপিতদেসনং. পত্থটত্তা ভাৰনাপারিপূরিযা ৰিত্থারিতং গতত্তা. মহন্তভাৰন্তি ভাৰনাৰসেনেৰ মহত্তং গতত্তা. ততো এৰ ৰড্ঢিপ্পমাণা. নীৰরণৰিগমে সম্ভৰতো পচ্চযতো ব্যাপাদো ৰিগতো হোতীতি আহ – ‘‘নীৰরণানং দূরীভাৰেন ব্যাপাদৰিরহিতত্তা’’তি. তণ্হামূলকন্তি তণ্হাপচ্চযং. যঞ্হি তণ্হাসহগতং অসহগতম্পি তণ্হং উপনিস্সায নিপ্ফন্নং, সব্বং তং তণ্হামূলকং. পহীযতি অনুপ্পাদপ্পহানেন. তণ্হাদীনংযেৰ খযা, ন তেসং সঙ্খারানং খযা. এতেহি তণ্হক্খযাদিপদেহি.

৮. নিব্বেধভাগিযসুত্তৰণ্ণনা

২০৯. নিব্বিজ্ঝন্তীতি নিব্বেধা, নিব্বিজ্ঝনধম্মা ধম্মৰিনযাদযো, তপ্পরিযাপন্নতায নিব্বেধভাগে গতো নিব্বেধভাগিযো, তং নিব্বেধভাগিযং. তেনাহ ‘‘নিব্বিজ্ঝনকোট্ঠাসিয’’ন্তি. ভাৰেত্ৰা ঠিতেন চিত্তেন. ৰিপস্সনামগ্গম্পি গহেত্ৰা ‘‘মগ্গবোজ্ঝঙ্গা মিস্সকা’’তি ৰুত্তা. তেহীতি বোজ্ঝঙ্গেহি ভাৰিতং চিত্তং. তে ৰা বোজ্ঝঙ্গে ভাৰেত্ৰা ঠিতং চিত্তং নাম ফলচিত্তং, তস্মা নিব্বত্তিতলোকুত্তরমেৰ. তম্পীতি ফলচিত্তম্পি মগ্গানন্তরতায মগ্গনিস্সিতং কত্ৰা মিস্সকমেৰ কথেতুং ৰট্টতি ‘‘বোধায সংৰত্তন্তী’’তি ৰুত্তত্তা.

৯. একধম্মসুত্তৰণ্ণনা

২১০. সংযোজনসঙ্খাতা ৰিনিবন্ধাতি কামরাগাদিসংযোজনসঞ্ঞিতা বন্ধনা. পরিনিট্ঠপেত্ৰা গহণাতি গিলিত্ৰা ৰিয পরিনিট্ঠপেত্ৰা গহণাকারা.

১০. উদাযিসুত্তৰণ্ণনা

২১১. বহুকতং ৰুচ্চতি বহুকারো বহুমানো, নত্থি এতস্স বহুকতন্তি অবহুকতো, অকতবহুমানো. ধম্মো উপ্পজ্জমানো উক্কুজ্জন্তো ৰিয নিরুজ্ঝমানো অৰকুজ্জন্তো ৰিয হোতীতি ৰুত্তং ‘‘উক্কুজ্জং ৰুচ্চতি উদযো, অৰকুজ্জং ৰযো’’তি. পরিৰত্তেন্তোতি অনিচ্চাতিপি দুক্খাতিপি অনত্তাতিপি. ‘‘এসো হি তে উদাযি মগ্গো পটিলদ্ধো, যো তে…পে… তথত্তায উপনেস্সতী’’তি পরিযোসানে ভগৰতো ৰচনঞ্চেত্থ সাধকং দট্ঠব্বং. তেন তেনাকারেন ৰিহরন্তন্তি যেন সম্মসনাকারেন ৰিপস্সনাৰিহারেন ৰিহরন্তং. তথাভাৰাযাতি খীণাসৰভাৰপচ্চৰেক্খণায. তেনাহ – ‘‘খীণা জাতীতি…পে… তং দস্সেন্তো এৰমাহা’’তি.

উদাযিৰগ্গৰণ্ণনা নিট্ঠিতা.