৫. পপাতৰগ্গো

১. লোকচিন্তাসুত্তৰণ্ণনা

১১১১. লোকচিন্তন্তি লোকসন্নিৰেসপটিসংযুত্তৰীমংসাৰ. ‘‘লোকচিত্ত’’ন্তিপি পাঠো, তংতংলোকপরিযাপন্নং চিত্তন্তি অত্থো. নাল়িকেরাদযোতি আদি-সদ্দেন অৰুত্তানং ওসধিতিণৰনপ্পতিআদীনং সঙ্গহো. এৰরূপন্তি এদিসং অঞ্ঞম্পি তংতংলোকচিত্তং.

ৰিগতচিত্তোতি অত্তত্থপরত্থতো অপগতৰিতক্কো অদ্দস এৰং অধিট্ঠহিংসূতি সম্বন্ধো. সম্বরিমাযন্তি সম্বরেন অসুরিন্দেন উপ্পাদিতং অসুরমাযং, যং ‘‘ইন্দজাল’’ন্তিপি ৰুচ্চতি ইন্দস্স মোহনত্থং উপ্পাদিতত্তা. সম্পরিৰত্তেত্ৰাতি পরিধাৰেত্ৰা. যথা নেতি নে অসুরে যথা সো পুরিসো পস্সতি, এৰং অধিট্ঠহিংসু. কস্মা পনেতে এৰং অধিট্ঠহিংসূতি? তং পুরিসং তত্থ তথানিসিন্নং দিস্ৰা ‘‘অযঞ্চ দেৰো’’তি আসঙ্কন্তা তথা অধিট্ঠহিত্ৰা ভিসমুল়ালছিদ্দেহি পৰিসিত্ৰা অত্তনো অসুরভৰনং গতা. তেনাহ ভগৰা – ‘‘দেৰানংযেৰ মোহযমানা’’তি.

২-৩. পপাতসুত্তাদিৰণ্ণনা

১১১২-৩. মরিযাদপাসাণোতি গিজ্ঝকূটপব্বতস্স মরিযাদপাকারসদিসো মহন্তো পাসাণো. অনিট্ঠরূপন্তি এত্থ রূপ-সদ্দো সভাৰত্থো ‘‘পিযরূপে সাতরূপে’’তিআদীসু (ম. নি. ১.৪০৮-৪০৯) ৰিযাতি আহ – ‘‘অনিট্ঠসভাৰ’’ন্তি.

৫. ৰালসুত্তৰণ্ণনা

১১১৫. উপাসনন্তি আচরিযউপাসনং, আচরিযং অন্তেৰাসিনা ৰা দিৰসে দিৰসে সিক্খনৰসেন উপাসিতব্বতো উপাসনন্তি লদ্ধনামং কণ্ডখিপনসিপ্পং. কণ্ডং অতিক্কমন্তেতি সরং খিপন্তে. পোঙ্খানুপোঙ্খন্তি পোঙ্খসদ্দত্থং পাকটং কত্ৰা দস্সেতুং ‘‘একং কণ্ডং খিপিত্ৰা’’তিআদি ৰুত্তং. অপরং অনুপোঙ্খন্তি এত্থ অপরন্তি ততিযকণ্ডং. অনুপোঙ্খং নাম ইদন্তি দস্সেতুং ‘‘অনুপোঙ্খং নাম দুতিযস্স পোঙ্খ’’ন্তি ৰুত্তং. তঞ্হি ততিযেন সরেন ৰিজ্ঝীযতি. পুন অপরং তস্স পোঙ্খন্তি ইদং পন অপরাপরং অৰিরজ্ঝনং দস্সেতুং ৰুত্তং. দুরভিসম্ভৰতরন্তি অভিভৰিতুং অসক্কুণেয্যতরং. ৰালন্তি কেসং. সত্তধা ভিন্দিত্ৰাতি সত্তক্খত্তুং ৰিফালেত্ৰা. তস্স একং ভেদন্তি তস্স কেসস্স একং অংসুসঙ্খাতং ভেদং গহেত্ৰা. ৰাতিঙ্গণমজ্ঝে বন্ধিত্ৰাতি ৰাতিঙ্গণফলস্স মজ্ঝট্ঠানে বন্ধিত্ৰা. অপরং ভেদন্তি অপরং কেসস্স অংসুসঙ্খাতং ভেদং. অগ্গকোটিযং বন্ধিত্ৰাতি যথা তস্স ৰালভেদস্স ঊকামত্তং লিখামত্তং ৰা কণ্ডস্স অগ্গকোটিং অধিকং হুত্ৰা তিট্ঠতি, এৰং বন্ধিত্ৰা. উসভমত্তেতি ৰীসতিযট্ঠিমত্তে ঠানে ঠিতো. কণ্ডবদ্ধায কোটিযাতি কণ্ডবদ্ধায ৰালস্স কোটিযা ৰাতিঙ্গণবন্ধনৰালস্স কোটিং পটিৰিজ্ঝেয্য.

৮. দুতিযছিগ্গল়যুগসুত্তৰণ্ণনা

১১১৮. অধিচ্চুপ্পত্তিকন্তি যদিচ্ছাৰসেন উপ্পজ্জনকং. ছিগ্গল়েনাতি ছিগ্গল়পদেসেন. ছিগ্গল়ুপরীতি হেট্ঠিমযুগস্স ছিগ্গল়পদেসস্স উপরি. আরুল়্হস্স ছিগ্গল়েনাতি উভিন্নম্পি ছিদ্দেন. গীৰপ্পৰেসনং ৰিযাতি চতুন্নং যুগানং ছিদ্দপদেসেনেৰ উপরূপরি ঠিতানং ছিদ্দন্তরেন কাণকচ্ছপস্স গীৰপ্পৰেসনং অধিচ্চতরসম্ভৰং. ততোপি অধিচ্চতরসম্ভৰো মনুস্সত্তলাভো, ততো অধিচ্চতমসম্ভৰো অরিযমগ্গপটিলাভোতি দস্সেন্তো আহ ‘‘চতুসচ্চপটিৰেধো অতিৰিয অধিচ্চতরসম্ভৰো’’তি.

পপাতৰগ্গৰণ্ণনা নিট্ঠিতা.