১০. কিমিলসুত্তৰণ্ণনা
৯৮৬. থেরোতি আনন্দত্থেরো. অযং দেসনাতি ‘‘কথং ৰিভাৰিতো নু খো কিমিলা’’তিআদিনা পৰত্তা দেসনা. কাযঞ্ঞতরন্তি রূপকাযে অঞ্ঞতরকোট্ঠাসে. এৰন্তি যথা আনাপানং অনুস্সরন্তো ভিক্খু কাযে কাযানুপস্সী জাতো, এৰং সব্বত্থ ৰারেসু ৰেদনানুপস্সীতিআদি অত্থো ৰেদিতব্বো.
দেসনাসীসন্তি দেসনাপদেসং. মনসিকারপদেসেন ৰেদনা ৰুত্তাতি তং সব্বং সরূপতো অঞ্ঞাপদেসতো অপদিসতি. যথেৰ হীতিআদিনা তত্থ নিদস্সনং দস্সেতি. চিত্তসঙ্খারপদদ্ৰযেতি ‘‘চিত্তসঙ্খারপটিসংৰেদী পস্সম্ভযং চিত্তসঙ্খার’’ন্তি এতস্মিং পদদ্ৰযে.
এৰং সন্তেপীতি পীতিমনসিকারচিত্তসঙ্খারপদেসেন যদি ৰেদনা ৰুত্তা, এৰং সন্তেপি. এসা যথাৰুত্তা ৰেদনা আরম্মণং ন হোতি. ৰেদনারম্মণা চ অনুপস্সনা, তস্মা ৰেদনানুপস্সনা ন যুজ্জতি. যদি এৰং মহাসতিপট্ঠানাদীসু ‘‘ৰেদনা ৰেদিযতী’’তি ৰুত্তং, তং কথন্তি আহ – ‘‘মহাসতিপট্ঠানাদীসুপী’’তিআদি. তত্থ সুখাদীনং ৰত্থুন্তি সুখাদীনং উপ্পত্তিযা ৰত্থুভূতং রূপসদ্দাদিং আরম্মণং কত্ৰা ৰেদনা ৰেদিযতি, ন পুগ্গলো পুগ্গলস্সেৰ অভাৰতো. ৰেদনাপ্পৰত্তিং উপাদায নিস্সায যথা ‘‘পুগ্গলো ৰেদনং ৰেদিযতী’’তি ৰোহারমত্তং হোতি. এৰং ইধাপি ৰেদনায অস্সাসপস্সাসে আরব্ভ পৰত্তি, তথা পৰত্তমনসিকারসীসেন ‘‘ৰেদনাসু ৰেদনানুপস্সী ভিক্খু তস্মিং সমযে ৰিহরতী’’তি ৰুত্তো. তং সন্ধাযাতি তং ৰেদনায আরম্মণভাৰং সন্ধায. আদীনং পদানং. এতস্স ‘‘ৰেদনানুপস্সনা ন যুজ্জতী’’তি ৰুত্তঅনুযোগস্স.
সপ্পীতিকে দ্ৰে ঝানে সমাপজ্জতীতি পীতিসহগতানি পঠমদুতিযজ্ঝানানি পটিপাটিযা সমাপজ্জতি. তস্সাতি তেন. পটিসংৰিদিতসদ্দাপেক্খায হি কত্তুঅত্থে এতং সামিৰচনং. সমাপত্তিক্খণেতি সমাপজ্জনক্খণে. ঝানপটিলাভেনাতি ঝানেন সমঙ্গীভাৰেন. আরম্মণতোতি আরম্মণমুখেন তদারম্মণঝানপরিযাপন্না পীতি পটিসংৰিদিতা হোতি, আরম্মণস্স পটিসংৰিদিতত্তাতি ৰুত্তং হোতি. যথা নাম সপ্পপরিযেসনং চরন্তেন তস্স আসযে পটিসংৰিদিতে সোপি পটিসংৰিদিতো হোতি মন্তাগদবলেন তস্স গহণস্স সুকরত্তা, এৰং পীতিযা আসযভূতে আরম্মণে পটিসংৰিদিতে সা পীতি পটিসংৰিদিতাৰ হোতি সলক্খণতো সামঞ্ঞলক্খণতো চ তস্সা গহণস্স সুকরত্তা. ৰিপস্সনক্খণেতি ৰিপস্সনাপঞ্ঞায তিক্খৰিসদভাৰপ্পত্তায ৰিসযতো দস্সনক্খণে. লক্খণপ্পটিৰেধেনাতি পীতিযা সলক্খণস্স সামঞ্ঞলক্খণস্স চ পটিৰিজ্ঝনেন. যঞ্হি পীতিযা ৰিসেসতো সামঞ্ঞতো চ লক্খণং, তস্মিং ৰিদিতে সা যাথাৰতো ৰিদিতা এৰ হোতি. তেনাহ ‘‘অসম্মোহতো পীতি পটিসংৰিদিতা হোতী’’তি.
ইদানি তমত্থং পাল়িযা এৰ ৰিভাৰেতুং ‘‘ৰুত্তঞ্হেত’’ন্তিআদিমাহ. তত্থ দীঘং অস্সাসৰসেনাতি দীঘস্স অস্সাসস্স আরম্মণভূতস্স ৰসেন. পজানতো সা পীতি পটিসংৰিদিতা হোতীতি সম্বন্ধো. চিত্তস্স একগ্গতং অৰিক্খেপং পজানতোতি ঝানপরিযাপন্নং ‘‘অৰিক্খেপো’’তি লদ্ধনামং চিত্তস্সেকগ্গতং তংসম্পযুত্তায পঞ্ঞায পজানতো. যথা হি আরম্মণমুখেন পীতি পটিসংৰিদিতা হোতি, এৰং তংসম্পযুত্তধম্মাপি আরম্মণমুখেন পটিসংৰিদিতা এৰ হোন্তীতি. সতি উপট্ঠিতা হোতীতি দীঘং অস্সাসৰসেন ঝানসম্পযুত্তা সতি তস্মিং আরম্মণে উপট্ঠিতা আরম্মণমুখেন ঝানেপি উপট্ঠিতা নাম হোতি. তায সতিযাতি এৰং উপট্ঠিতায তায সতিযা যথাৰুত্তেন তেন ঞাণেন সুপ্পটিৰিদিতত্তা আরম্মণস্স তস্স ৰসেন তদারম্মণা সা পীতি পটিসংৰিদিতা হোতি. দীঘং পস্সাসৰসেনাতিআদীসুপি ইমিনাৰ নযেন অত্থো ৰেদিতব্বো. তেন ৰুত্তং ‘‘এতেনেৰ নযেন অৰসেসপদানিপি অত্থতো ৰেদিতব্বানী’’তি.
যথেৰাতিআদীসু অযং সঙ্খেপত্থো – ঝানপটিলাভেন যথা আরম্মণতো পীতিআদযো পটিসংৰিদিতা হোন্তি তেন ৰিনা তেসং অপ্পৰত্তনতো. এৰং ঝানসম্পযুত্তেন তংপরিযাপন্নেন ৰেদনাসঙ্খাতমনসিকারপটিলাভেন আরম্মণতো ৰেদনা পটিসংৰিদিতা হোতি অরুণুগ্গমেন ৰিয সূরিযস্স তেন ৰিনা ৰেদনায অপ্পৰত্তনতো. তস্মা ৰুত্তনযেন অতিসযপ্পৰত্তি ৰেদনা সুপ্পটিৰিদিতা, তস্মা সুৰুত্তমেতন্তি পুব্বে ৰুত্তচোদনং নিরাকরোতি.
আরম্মণেতি অস্সাসপস্সাসনিমিত্তং ৰদতি. চিত্তানুপস্সীযেৰ নামেস হোতি অসম্মোহতো চিত্তস্স পটিসংৰিদিতত্তা. তেনাহ ‘‘তস্মা’’তিআদি. চিত্তপটিসংৰিদিতৰসেনাতি আদি-সদ্দেন ইতরা তিস্সোপি চিত্তানুপস্সনা সঙ্গণ্হাতি.
সোতি ধম্মানুপস্সনং অনুযুত্তো ভিক্খু. যং তং পহানং পহাযকঞাণং. পঞ্ঞাযাতি অপরায ৰিপস্সনাপঞ্ঞায অনিচ্চৰিরাগাদিতো দিস্ৰা দুৰিধাযপি অজ্ঝুপেক্খিতা হোতি. ইদঞ্হি চতুক্কন্তি অনিচ্চানুপস্সনাদিৰসেন ৰুত্তং চতুক্কং. তস্সাপি ধম্মানুপস্সনায. পজহতীতি পহানন্তি আহ ‘‘নিচ্চসঞ্ঞং…পে… পহানকরঞাণং অধিপ্পেত’’ন্তি. ৰিপস্সনাপরম্পরন্তি পটিপাটিযা ৰিপস্সনমাহ. পথপটিপন্নং অজ্ঝুপেক্খতীতি মজ্ঝিমায পটিপত্তিযা সম্মদেৰ ৰীথিপটিপন্নং ভাৰনাচিত্তং পগ্গহনিগ্গহানং অকরণেন অজ্ঝুপেক্খতি. একতো উপট্ঠানন্তি যস্মা মজ্ঝিমসমথৰীথিনাতিৰত্তিযা তত্থ চ পক্খন্দনেন ইন্দ্রিযানং একরসভাৰেন, তত্রমজ্ঝত্ততায ভাৰতো অৰিসেসং একগ্গভাৰূপগমনেন একন্ততো উপট্ঠাতি, তস্মা ন তত্থ কিঞ্চি কাতব্বন্তি অজ্ঝুপেক্খতি. তত্থাতি এৰং অজ্ঝুপেক্খনে. সহজাতানম্পি অজ্ঝুপেক্খনা হোতি তেসং পৰত্তনাকারস্স অজ্ঝুপেক্খনতো. ‘‘পঞ্ঞায দিস্ৰা’’তি ৰুত্তত্তা আরম্মণঅজ্ঝুপেক্খনা অধিপ্পেতা. ন কেৰলং নীৰরণাদিধম্মে অজ্ঝুপেক্খিতা, অথ খো অভিজ্ঝা …পে… পঞ্ঞায দিস্ৰা অজ্ঝুপেক্খিতা হোতীতি যোজনা.
পংসুপুঞ্জট্ঠানিযস্স কিলেসস্স উপ্পত্তিট্ঠানদস্সনত্থং ‘‘চতুমহাপথো ৰিয ছ আযতনানি’’ইচ্চেৰ ৰুত্তং. কাযাদযো চত্তারো আরম্মণসতিপট্ঠানা. চতূসু আরম্মণেসূতি কাযাদীসু চতূসু আরম্মণেসু পৰত্তা চত্তারো সতিপট্ঠানা পংসুপুঞ্জট্ঠানিযস্স কিলেসস্স উপহননতো.
একধম্মৰগ্গৰণ্ণনা নিট্ঠিতা.