১. একধম্মৰগ্গো

১. একধম্মসুত্তৰণ্ণনা

৯৭৭. এত্থাতি এতস্মিং পঠমসুত্তে. ৰুত্তমেৰ, তস্মা তত্থ ৰুত্তনযেনেৰ ৰেদিতব্বন্তি অধিপ্পাযো.

৬. অরিট্ঠসুত্তৰণ্ণনা

৯৮২. নো-সদ্দো পুচ্ছাযং, তস্মা নূতি ইমিনা সমানত্থোতি আহ ‘‘ভাৰেথ নূ’’তি. কামচ্ছন্দোতি ৰত্থুকামেসু ইচ্ছাতি আহ ‘‘পঞ্চকামগুণিকরাগো’’তি. দ্ৰাদসসু আযতনধম্মেসু সপরসন্ততিপরিযাপন্নেসু. ইমিনা কামচ্ছন্দপ্পহানকিত্তনেন পটিঘসঞ্ঞাপটিৰিনযকিত্তনেন চ অনাগামিমগ্গং কথেতি পঞ্চোরম্ভাগিযসঞ্ঞোজনসমুচ্ছেদস্স ব্যাকতত্তা. ৰিপস্সনং দস্সেন্তোতি ‘‘ৰিপস্সনং অনুযুঞ্জথা’’তি দস্সেন্তো.

৮. পদীপোপমসুত্তৰণ্ণনা

৯৮৪. ‘‘নেৰ কাযোপি কিলমতি ন চক্খূনী’’তি অট্ঠকথাযং পদুদ্ধারো কতো. ‘‘কাযোপি কিলমতি, চক্খূনিপি ৰিহঞ্ঞন্তী’’তি ৰত্ৰা যত্থ যথা হোতি, তানি দস্সেতুং ‘‘ধাতুকম্মট্ঠানস্মিং হী’’তিআদি ৰুত্তং. চক্খূনি ফন্দন্তি কিলমন্তীতিআদি অতিৰেলং উপনিজ্ঝাযনে হোতীতি কত্ৰা ৰুত্তং. ইমস্মিং পন কম্মট্ঠানেতি আনাপানকম্মট্ঠানে. এৰমাহাতি ‘‘ভিক্খু চেপি আকঙ্খেয্য, নেৰ কাযো কিলমেয্যা’’তি এৰমাহ.

লব্ভতীতি অট্ঠকথাধিপ্পাযে ঠত্ৰা ৰুত্তং, পরতো আগতেন থেরৰাদেন সো অনিচ্ছিতো. ন হি তারকরূপমুত্তাৰল়িকাদিসদিসং নিমিত্তূপট্ঠানাকারমত্তং খণমত্তট্ঠাযিনং কসিণনিমিত্তেসু ৰিয উগ্ঘাটনং কাতুং সক্কোতি. তেনাহ ‘‘ন লব্ভতেৰা’’তি. আনিসংসদস্সনত্থং গহিতো, আনাপানস্সতিসমাধিস্মিং সিদ্ধে অযং গুণো সুখেনেৰ ইজ্ঝতীতি. যস্মা ভিক্খূতি ইমস্মিং ৰারে নাগতন্তি যথা পুরিমৰারে ‘‘ভিক্খু চেপি আকঙ্খেয্যা’’তি আগতং, এৰং ইধ ‘‘ভাৰিতে খো, ভিক্খৰে, আনাপানস্সতিসমাধিম্হী’’তি আগতৰারে ভিক্খুগ্গহণমকতং, তস্মা ‘‘সো’’তি ন ৰুত্তং.

৯. ৰেসালীসুত্তৰণ্ণনা

৯৮৫. পাকারপরিক্খেপৰড্ঢনেনাতি পাকারপরিক্খেপেন ভূমিযা ৰড্ঢনেন. রাজগহসাৰত্থিযো ৰিয ইদম্পি চ নগরং…পে… সব্বাকারৰেপুল্লতং পত্তং. অনেকপরিযাযেনাতি এত্থ পরিযাযসদ্দো কারণৰচনোতি আহ ‘‘অনেকেহি কারণেহী’’তি, অযং কাযো অৰিঞ্ঞাণকোপি সৰিঞ্ঞাণকোপি এৰম্পি অসুভো এৰম্পি অসুভোতি নানাৰিধেহি কারণেহীতি অত্থো. অসুভাকারসন্দস্সনপ্পৰত্তন্তি কেসাদিৰসেন তত্থাপি ৰণ্ণাদিতো অসুভাকারস্স সব্বসো দস্সনৰসেন পৰত্তং. কাযৰিচ্ছন্দনীযকথন্তি অত্তনো পরস্স চ করজকাযে ৰিচ্ছন্দনুপ্পাদনকথং. মুত্তং ৰাতিআদিনা ব্যতিরেকমুখেন কাযস্স অমনুঞ্ঞতং দস্সেতি. তত্থ আদিতো তীহি পদেহি অদস্সনীযতায অসারকতায চ, মজ্ঝে চতূহি দুগ্গন্ধতায, অন্তে একেন লেসমত্তেনপি মনুঞ্ঞতাভাৰমস্স দস্সেতি. অথ খোতিআদিনা অন্ৰযতো সরূপেনেৰ অমনুঞ্ঞতায দস্সনং. ‘‘কেসলোমাদী’’তি সঙ্খেপতো ৰুত্তমত্থং ৰিভাগেন দস্সেতুং ‘‘যেপী’’তিআদি ৰুত্তং.

ৰণ্ণেন্তোতি ৰিত্থারেন্তো. অসুভাযাতি অসুভমাতিকায. ফাতিকম্মন্তি বহুলীকারো. কিলেসচোরেহি অনভিভৰনীযত্তা ঝানং ‘‘চিত্তমঞ্জূস’’ন্তি ৰুত্তং. নিস্সাযাতি পাদকং কত্ৰা.

অপরে পন ‘‘তস্মিং কির অদ্ধমাসে ন কোচি বুদ্ধৰেনেয্যো অহোসি, তস্মা ভগৰা এৰমাহ – ‘ইচ্ছামহং, ভিক্খৰে’তিআদী’’তি ৰদন্তি. পরে কিরাতি কির-সদ্দো অরুচিসংসূচনত্থো. তেনাহ ‘‘ইদং পন ইচ্ছামত্ত’’ন্তি.

অনেককারণসম্মিস্সোতি এত্থ কারণং নাম কাযস্স অসুচিদুগ্গন্ধজেগুচ্ছপটিকূলতাৰ. সব্বমকংসূতি পুথুজ্জনা নাম সাৰজ্জেপি তত্থ অনৰজ্জসঞ্ঞিনো হুত্ৰা করণকারাপনসমনুঞ্ঞতাভেদং সব্বং পাপং অকংসু. কামং দসানুস্সতিগ্গহণেনেৰ আনাপানস্সতি গহিতা, সা পন তত্থ সন্নিপতিতভিক্খূসু বহূনং সপ্পাযা সাত্থিকা চ, তস্মা পুন গহিতা. তথা হি ভগৰা তমেৰ কম্মট্ঠানং ইমস্মিং সুত্তে কথেসি. আহারে পটিকূলসঞ্ঞা অসুভকম্মট্ঠানসদিসা, চত্তারো পন আরুপ্পা আদিকম্মিকানং অযোগ্যাতি তেসং ইধ অগ্গহণং দট্ঠব্বং.

ৰেসালিং উপনিস্সাযাতি ৰেসালীনগরং গোচরগামং কত্ৰা. মুহুত্তেনেৰাতি সত্থরি সদ্ধম্মে চ গারৰেন উপগতভিক্খূনং ৰচনসমনন্তরমেৰ উট্ঠহিংসূতি কত্ৰা ৰুত্তং. বুদ্ধকালে কির ভিক্খূ ভগৰতো সন্দেসং সিরসা সম্পটিচ্ছিতুং ওহিতসোতা ৰিহরন্তি.

আনাপানপরিগ্গাহিকাযাতি অস্সাসপস্সাসে পরিগ্গণ্হনৰসেন পৰত্তায সতিযা. সম্পযুত্তো সমাধীতি তায সম্পযুত্তঅঞ্ঞমঞ্ঞপচ্চযভূতায উপ্পন্নো সমাধি. আনাপানস্সতিযং ৰা সমাধীতি ইমিনা উপনিস্সযপচ্চযসভাৰম্পি দস্সেতি, উভযত্থাপি সহজাতাদীনং সত্তন্নম্পি পচ্চযানং ৰসেন পচ্চযভাৰং দস্সেতি. ‘‘যথাপটিপন্না মে সাৰকা চত্তারো সতিপট্ঠানে ভাৰেন্তী’’তিআদীসু উপ্পাদনৰড্ঢনট্ঠেন ভাৰনাতি ৰুচ্চতীতি তদুভযৰসেন অত্থং দস্সেন্তো ‘‘ভাৰিতোতি উপ্পাদিতো ৰড্ঢিতো ৰা’’তি আহ. তত্থ ভাৰং ৰিজ্জমানতং ইতো গতোতি ভাৰিতো, উপ্পাদিতো পটিলদ্ধমত্তোতি অত্থো. উপ্পন্নো পন লদ্ধাসেৰনো ভাৰিতো, পগুণভাৰং আপাদিতো ৰড্ঢিতোতি অত্থো. বহুলীকতোতি বহুলং পৰত্তিতো. তেন আৰজ্জনাদিৰসীভাৰপ্পত্তিমাহ. যো হি ৰসীভাৰমাপাদিতো, সো ইচ্ছিতিচ্ছিতক্খণে সমাপজ্জিতব্বতো পুনপ্পুনং পৰত্তিস্সতি. তেন ৰুত্তং ‘‘পুনপ্পুনং কতো’’তি. যথা ‘‘ইধেৰ, ভিক্খৰে, সমণো (ম. নি. ১.১৩৯; অ. নি. ৪.২৪১), ৰিৰিচ্চেৰ কামেহী’’তি (দী. নি. ১.২২৬; ম. নি. ১.২৭১; সং. নি. ২.১৫২; অ. নি. ৪.১২৩) চ এৰমাদীসু পঠমপদে ৰুত্তো এৰ-সদ্দো দুতিযাদীসুপি ৰুত্তোযেৰ হোতি, এৰমিধাপীতি আহ ‘‘উভযত্থ এৰসদ্দেন নিযমো ৰেদিতব্বো’’তি. উভযত্থ নিযমেন লদ্ধগুণং দস্সেতুং ‘‘অযং হী’’তিআদি ৰুত্তং.

অসুভকম্মট্ঠানন্তি অসুভারম্মণং ঝানমাহ. তঞ্হি অসুভেসু যোগকম্মভাৰতো যোগিনো সুখৰিসেসানং কারণভাৰতো চ ‘‘অসুভকম্মট্ঠান’’ন্তি ৰুচ্চতি. কেৰলন্তি ইমিনা আরম্মণং নিৰত্তেতি. পটিৰেধৰসেনাতি ঝানপটিৰেধৰসেন. ঝানঞ্হি ভাৰনাৰিসেসেন ইজ্ঝন্তং অত্তনো ৰিসযং পটিৰিজ্ঝন্তমেৰ পৰত্ততি যথাসভাৰতো পটিৰিজ্ঝিযতি চাতি পটিৰেধোতি ৰুচ্চতি. ওল়ারিকারম্মণত্তাতি বীভচ্ছারম্মণত্তা. পটিকূলারম্মণত্তাতি জিগুচ্ছিতব্বারম্মণত্তা. পরিযাযেনাতি কারণেন, লেসন্তরেন ৰা. আরম্মণসন্ততাযাতি অনুক্কমেন ৰিচিতব্বতং পত্তারম্মণস্স পরমসুখুমতং সন্ধাযাহ. সন্তেহি সন্নিসিন্নে আরম্মণে পৰত্তমানো ধম্মো সযম্পি সন্নিসিন্নোৰ হোতি. তেনাহ ‘‘সন্তো ৰূপসন্তো নিব্বুতো’’তি, নিব্বুতসব্বপরিল়াহোতি অত্থো. আরম্মণসন্ততায তদারম্মণানং ধম্মানং সন্ততা লোকুত্তরধম্মারম্মণাহি পচ্চৰেক্খণাহি ৰেদিতব্বা.

নাস্স সন্তপণীতভাৰাৰহং কিঞ্চি সেচনন্তি অসেচনকো. অসেচনকত্তা অনাসিত্তকো, অনাসিত্তকত্তা এৰ অব্বোকিণ্ণো, অসম্মিস্সো পরিকম্মাদিনা. ততো এৰ পাটিযেক্কো ৰিসুংযেৰেকো. আৰেণিকো অসাধারণো. সব্বমেতং সরসতো এৰ সন্তভাৰং দস্সেতুং ৰুত্তং, পরিকম্মং ৰা সন্তভাৰনিমিত্তং. পরিকম্মন্তি চ কসিণকরণাদিনিমিত্তুপ্পাদপরিযোসানং, তাদিসং এত্থ নত্থীতি অধিপ্পাযো. তদা হি কম্মট্ঠানং নিরস্সাদত্তা অসন্তং অপ্পণীতং সিযা. উপচারে ৰা নত্থি এত্থ সন্ততাতি যোজনা. যথা উপচারক্খণে নীৰরণাদিৰিগমেন অঙ্গপাতুভাৰেন চ পরেসং সন্ততা হোতি, ন এৰমিমস্স. অযং পন আদিসমন্না…পে… পণীতো চাতি যোজনা. কেচীতি উত্তরৰিহারৰাসিনো. অনাসিত্তকোতি উপসেচনেন অনাসিত্তকো. তেনাহ – ‘‘ওজৰন্তো’’তি ওজৰন্তসদিসোতি অত্থো. মধুরোতি ইট্ঠো. চেতসিকসুখপটিলাভসংৰত্তনং তিকচতুক্কজ্ঝানৰসেন, উপেক্খায ৰা সন্তভাৰেন সুখগতিকত্তা সব্বেসম্পি ঝানানং ৰসেন ৰেদিতব্বং. ঝানসমুট্ঠানপণীতরূপফুট্ঠসরীরতাৰসেন পন কাযিকসুখপটিলাভসংৰত্তনং দট্ঠব্বং, তঞ্চ খো ঝানতো ৰুট্ঠিতকালে. ইমস্মিং পক্খে ‘‘অপ্পিতপ্পিতক্খণে’’তি ইদং হেতুম্হি ভুম্মৰচনং দট্ঠব্বং.

অৰিক্খম্ভিতেতি ঝানেন সকসন্তানতো অনীহতে অপ্পহীনে. অকোসল্লসম্ভূতেতি অকোসল্লং ৰুচ্চতি অৰিজ্জা, ততো সম্ভূতে. অৰিজ্জাপুব্বঙ্গমা হি সব্বে পাপধম্মা. খণেনেৰাতি অত্তনো পৰত্তিক্খণেনেৰ. অন্তরধাপেতীতি এত্থ অন্তরধাপনং ৰিনাসনং, তং পন ঝানকত্তুকং ইধাধিপ্পেতন্তি পরিযুট্ঠানপ্পহানং হোতীতি আহ – ‘‘ৰিক্খম্ভেতী’’তি. ৰূপসমেতীতি ৰিসেসেন উপসমেতি. ৰিসেসেন উপসমনং পন সম্মদেৰ উপসমনং হোতীতি আহ ‘‘সুট্ঠু উপসমেতী’’তি. সাসনিকস্স ঝানভাৰনা যেভুয্যেন নিব্বেধভাগিযা হোতীতি আহ ‘‘নিব্বেধভাগিযত্তা’’তি. অরিযমগ্গস্স পাদকভূতো অযং সমাধি অনুক্কমেন ৰড্ঢিত্ৰা অরিযমগ্গভাৰং উপগতো ৰিয হোতীতি আহ ‘‘অনুপুব্বেন অরিযমগ্গৰুড্ঢিপ্পত্তো’’তি. অযং পনত্থো ৰিরাগনিরোধপটিনিস্সগ্গানুপস্সনানং ৰসেন সম্মদেৰ যুজ্জতি. সেসং সুৰিঞ্ঞেয্যমেৰ.

১০. কিমিলসুত্তৰণ্ণনা

৯৮৬. থেরোতি আনন্দত্থেরো. অযং দেসনাতি ‘‘কথং ৰিভাৰিতো নু খো কিমিলা’’তিআদিনা পৰত্তা দেসনা. কাযঞ্ঞতরন্তি রূপকাযে অঞ্ঞতরকোট্ঠাসে. এৰন্তি যথা আনাপানং অনুস্সরন্তো ভিক্খু কাযে কাযানুপস্সী জাতো, এৰং সব্বত্থ ৰারেসু ৰেদনানুপস্সীতিআদি অত্থো ৰেদিতব্বো.

দেসনাসীসন্তি দেসনাপদেসং. মনসিকারপদেসেন ৰেদনা ৰুত্তাতি তং সব্বং সরূপতো অঞ্ঞাপদেসতো অপদিসতি. যথেৰ হীতিআদিনা তত্থ নিদস্সনং দস্সেতি. চিত্তসঙ্খারপদদ্ৰযেতি ‘‘চিত্তসঙ্খারপটিসংৰেদী পস্সম্ভযং চিত্তসঙ্খার’’ন্তি এতস্মিং পদদ্ৰযে.

এৰং সন্তেপীতি পীতিমনসিকারচিত্তসঙ্খারপদেসেন যদি ৰেদনা ৰুত্তা, এৰং সন্তেপি. এসা যথাৰুত্তা ৰেদনা আরম্মণং ন হোতি. ৰেদনারম্মণা চ অনুপস্সনা, তস্মা ৰেদনানুপস্সনা ন যুজ্জতি. যদি এৰং মহাসতিপট্ঠানাদীসু ‘‘ৰেদনা ৰেদিযতী’’তি ৰুত্তং, তং কথন্তি আহ – ‘‘মহাসতিপট্ঠানাদীসুপী’’তিআদি. তত্থ সুখাদীনং ৰত্থুন্তি সুখাদীনং উপ্পত্তিযা ৰত্থুভূতং রূপসদ্দাদিং আরম্মণং কত্ৰা ৰেদনা ৰেদিযতি, ন পুগ্গলো পুগ্গলস্সেৰ অভাৰতো. ৰেদনাপ্পৰত্তিং উপাদায নিস্সায যথা ‘‘পুগ্গলো ৰেদনং ৰেদিযতী’’তি ৰোহারমত্তং হোতি. এৰং ইধাপি ৰেদনায অস্সাসপস্সাসে আরব্ভ পৰত্তি, তথা পৰত্তমনসিকারসীসেন ‘‘ৰেদনাসু ৰেদনানুপস্সী ভিক্খু তস্মিং সমযে ৰিহরতী’’তি ৰুত্তো. তং সন্ধাযাতি তং ৰেদনায আরম্মণভাৰং সন্ধায. আদীনং পদানং. এতস্স ‘‘ৰেদনানুপস্সনা ন যুজ্জতী’’তি ৰুত্তঅনুযোগস্স.

সপ্পীতিকে দ্ৰে ঝানে সমাপজ্জতীতি পীতিসহগতানি পঠমদুতিযজ্ঝানানি পটিপাটিযা সমাপজ্জতি. তস্সাতি তেন. পটিসংৰিদিতসদ্দাপেক্খায হি কত্তুঅত্থে এতং সামিৰচনং. সমাপত্তিক্খণেতি সমাপজ্জনক্খণে. ঝানপটিলাভেনাতি ঝানেন সমঙ্গীভাৰেন. আরম্মণতোতি আরম্মণমুখেন তদারম্মণঝানপরিযাপন্না পীতি পটিসংৰিদিতা হোতি, আরম্মণস্স পটিসংৰিদিতত্তাতি ৰুত্তং হোতি. যথা নাম সপ্পপরিযেসনং চরন্তেন তস্স আসযে পটিসংৰিদিতে সোপি পটিসংৰিদিতো হোতি মন্তাগদবলেন তস্স গহণস্স সুকরত্তা, এৰং পীতিযা আসযভূতে আরম্মণে পটিসংৰিদিতে সা পীতি পটিসংৰিদিতাৰ হোতি সলক্খণতো সামঞ্ঞলক্খণতো চ তস্সা গহণস্স সুকরত্তা. ৰিপস্সনক্খণেতি ৰিপস্সনাপঞ্ঞায তিক্খৰিসদভাৰপ্পত্তায ৰিসযতো দস্সনক্খণে. লক্খণপ্পটিৰেধেনাতি পীতিযা সলক্খণস্স সামঞ্ঞলক্খণস্স চ পটিৰিজ্ঝনেন. যঞ্হি পীতিযা ৰিসেসতো সামঞ্ঞতো চ লক্খণং, তস্মিং ৰিদিতে সা যাথাৰতো ৰিদিতা এৰ হোতি. তেনাহ ‘‘অসম্মোহতো পীতি পটিসংৰিদিতা হোতী’’তি.

ইদানি তমত্থং পাল়িযা এৰ ৰিভাৰেতুং ‘‘ৰুত্তঞ্হেত’’ন্তিআদিমাহ. তত্থ দীঘং অস্সাসৰসেনাতি দীঘস্স অস্সাসস্স আরম্মণভূতস্স ৰসেন. পজানতো সা পীতি পটিসংৰিদিতা হোতীতি সম্বন্ধো. চিত্তস্স একগ্গতং অৰিক্খেপং পজানতোতি ঝানপরিযাপন্নং ‘‘অৰিক্খেপো’’তি লদ্ধনামং চিত্তস্সেকগ্গতং তংসম্পযুত্তায পঞ্ঞায পজানতো. যথা হি আরম্মণমুখেন পীতি পটিসংৰিদিতা হোতি, এৰং তংসম্পযুত্তধম্মাপি আরম্মণমুখেন পটিসংৰিদিতা এৰ হোন্তীতি. সতি উপট্ঠিতা হোতীতি দীঘং অস্সাসৰসেন ঝানসম্পযুত্তা সতি তস্মিং আরম্মণে উপট্ঠিতা আরম্মণমুখেন ঝানেপি উপট্ঠিতা নাম হোতি. তায সতিযাতি এৰং উপট্ঠিতায তায সতিযা যথাৰুত্তেন তেন ঞাণেন সুপ্পটিৰিদিতত্তা আরম্মণস্স তস্স ৰসেন তদারম্মণা সা পীতি পটিসংৰিদিতা হোতি. দীঘং পস্সাসৰসেনাতিআদীসুপি ইমিনাৰ নযেন অত্থো ৰেদিতব্বো. তেন ৰুত্তং ‘‘এতেনেৰ নযেন অৰসেসপদানিপি অত্থতো ৰেদিতব্বানী’’তি.

যথেৰাতিআদীসু অযং সঙ্খেপত্থো – ঝানপটিলাভেন যথা আরম্মণতো পীতিআদযো পটিসংৰিদিতা হোন্তি তেন ৰিনা তেসং অপ্পৰত্তনতো. এৰং ঝানসম্পযুত্তেন তংপরিযাপন্নেন ৰেদনাসঙ্খাতমনসিকারপটিলাভেন আরম্মণতো ৰেদনা পটিসংৰিদিতা হোতি অরুণুগ্গমেন ৰিয সূরিযস্স তেন ৰিনা ৰেদনায অপ্পৰত্তনতো. তস্মা ৰুত্তনযেন অতিসযপ্পৰত্তি ৰেদনা সুপ্পটিৰিদিতা, তস্মা সুৰুত্তমেতন্তি পুব্বে ৰুত্তচোদনং নিরাকরোতি.

আরম্মণেতি অস্সাসপস্সাসনিমিত্তং ৰদতি. চিত্তানুপস্সীযেৰ নামেস হোতি অসম্মোহতো চিত্তস্স পটিসংৰিদিতত্তা. তেনাহ ‘‘তস্মা’’তিআদি. চিত্তপটিসংৰিদিতৰসেনাতি আদি-সদ্দেন ইতরা তিস্সোপি চিত্তানুপস্সনা সঙ্গণ্হাতি.

সোতি ধম্মানুপস্সনং অনুযুত্তো ভিক্খু. যং তং পহানং পহাযকঞাণং. পঞ্ঞাযাতি অপরায ৰিপস্সনাপঞ্ঞায অনিচ্চৰিরাগাদিতো দিস্ৰা দুৰিধাযপি অজ্ঝুপেক্খিতা হোতি. ইদঞ্হি চতুক্কন্তি অনিচ্চানুপস্সনাদিৰসেন ৰুত্তং চতুক্কং. তস্সাপি ধম্মানুপস্সনায. পজহতীতি পহানন্তি আহ ‘‘নিচ্চসঞ্ঞং…পে… পহানকরঞাণং অধিপ্পেত’’ন্তি. ৰিপস্সনাপরম্পরন্তি পটিপাটিযা ৰিপস্সনমাহ. পথপটিপন্নং অজ্ঝুপেক্খতীতি মজ্ঝিমায পটিপত্তিযা সম্মদেৰ ৰীথিপটিপন্নং ভাৰনাচিত্তং পগ্গহনিগ্গহানং অকরণেন অজ্ঝুপেক্খতি. একতো উপট্ঠানন্তি যস্মা মজ্ঝিমসমথৰীথিনাতিৰত্তিযা তত্থ চ পক্খন্দনেন ইন্দ্রিযানং একরসভাৰেন, তত্রমজ্ঝত্ততায ভাৰতো অৰিসেসং একগ্গভাৰূপগমনেন একন্ততো উপট্ঠাতি, তস্মা ন তত্থ কিঞ্চি কাতব্বন্তি অজ্ঝুপেক্খতি. তত্থাতি এৰং অজ্ঝুপেক্খনে. সহজাতানম্পি অজ্ঝুপেক্খনা হোতি তেসং পৰত্তনাকারস্স অজ্ঝুপেক্খনতো. ‘‘পঞ্ঞায দিস্ৰা’’তি ৰুত্তত্তা আরম্মণঅজ্ঝুপেক্খনা অধিপ্পেতা. ন কেৰলং নীৰরণাদিধম্মে অজ্ঝুপেক্খিতা, অথ খো অভিজ্ঝা …পে… পঞ্ঞায দিস্ৰা অজ্ঝুপেক্খিতা হোতীতি যোজনা.

পংসুপুঞ্জট্ঠানিযস্স কিলেসস্স উপ্পত্তিট্ঠানদস্সনত্থং ‘‘চতুমহাপথো ৰিয ছ আযতনানি’’ইচ্চেৰ ৰুত্তং. কাযাদযো চত্তারো আরম্মণসতিপট্ঠানা. চতূসু আরম্মণেসূতি কাযাদীসু চতূসু আরম্মণেসু পৰত্তা চত্তারো সতিপট্ঠানা পংসুপুঞ্জট্ঠানিযস্স কিলেসস্স উপহননতো.

একধম্মৰগ্গৰণ্ণনা নিট্ঠিতা.