৮. ৰিভঙ্গসুত্তৰণ্ণনা

৮. একেন পরিযাযেন অট্ঠঙ্গিকমগ্গং ৰিভজিত্ৰাতি ‘‘সম্মাদিট্ঠী’’তিআদিনা একেন পরিযাযেন অরিযং অট্ঠঙ্গিকং মগ্গং ৰিভাগেন দস্সেত্ৰা ‘‘কতমা চ, ভিক্খৰে, সম্মাদিট্ঠী’’তিআদিনা পুন অপরেন পরিযাযেন ৰিভজিতুকামো. উগ্গহধারণপরিচযঞাণানিপি সৰনঞাণে এৰ অৰরোধং গচ্ছন্তীতি ‘‘সৰনসম্মসনপটিৰেধপচ্চৰেক্খণৰসেনা’’তি ৰুত্তং.

কম্মট্ঠানাভিনিৰেসোতি কম্মট্ঠানপটিপত্তি. পুরিমানি দ্ৰে সচ্চানি উগ্গণ্হিত্ৰাতি সম্বন্ধো. ইট্ঠং কন্তং মনাপন্তি নিরোধমগ্গেসু নিন্নভাৰং দস্সেতি, ন অভিনন্দনং, তন্নিন্নভাৰো এৰ চ তত্থ কম্মকরণং দট্ঠব্বং. একেনেৰাকারেন সচ্চানং পটিৰেধনিমিত্ততা, সো এৰ অভিমুখভাৰো তেসং সমাগমোতি একাভিসমযো.

অস্সাতি ঞাণস্স, যোগিনো ৰা. এত্থ চ কেচি ‘‘লোকিযঞাণম্পি পটিৰেধো সব্বস্স যাথাৰবোধভাৰতো’’তি ৰদন্তি. ননু উগ্গহাদিপটিৰেধো চ পটিৰেধোৰ, ন চ সো লোকুত্তরোতি? তং ন, কেৰলেন পটিৰেধ-সদ্দেন উগ্গহাদিপটিৰেধানং অৰচনীযত্তা, পটিৰেধনিমিত্তত্তা ৰা উগ্গহাদিৰসেন পৰত্তং দুক্খাদীসু পুব্বভাগে ঞাণং ‘‘পটিৰেধো’’তি ৰুচ্চতি, ন পটিৰেধত্তা, পটিৰেধভূতমেৰ পন ঞাণং উজুকং পটিৰেধোতি ৰত্তব্বতং অরহতি. কিচ্চতোতি পরিঞ্ঞাদিকিচ্চতো. আরম্মণপটিৰেধোতি সচ্ছিকিরিযাপটিৰেধমাহ. কিচ্চতোতি অসম্মোহপটিৰেধং. উগ্গহাদীহি সচ্চস্স পরিগ্গণ্হনং পরিগ্গহো.

দুদ্দসত্তাতি অনধিগতঞাণেন যাথাৰসরসলক্খণতো দট্ঠুং অসক্কুণেয্যত্তা উপ্পত্তিতো পাকটানিপি. তেনাহ ‘‘দুক্খসচ্চং হী’’তিআদি. উভযন্তি পুরিমং সচ্চদ্ৰযং. পযোগোতি কিরিযা, ৰাযামো ৰা. তস্স মহন্ততরস্স ইচ্ছিতব্বতং দুক্করতরতঞ্চ উপমাহি দস্সেতি ‘‘ভৰগ্গগ্গহণত্থ’’ন্তিআদিনা. যথা পুরিমং সচ্চদ্ৰযং ৰিয কেনচি পরিযাযেন অপাকটতায পরমগম্ভীরত্তা উগ্গহাদিৰসেন পুব্বভাগে পৰত্তিভেদং গহেত্ৰা ‘‘দুক্খে ঞাণ’’ন্তিআদিনা চতুব্বিধং কত্ৰা ৰুত্তং. একমেৰ তং ঞাণং হোতি একাভিসমযৰসেনেৰ পৰত্তনতো.

কামপচ্চনীকট্ঠেনাতি কামানং উজুপচ্চনীকভাৰেন. কামতো নিস্সটভাৰেনাতি কামেহি ৰিসংযুত্তভাৰেন. কামং সম্মসন্তস্সাতি দুৰিধম্পি কামং অনিচ্চাদিতো সম্মসন্তস্স. পজ্জতি পৰত্ততি এতেনাতি পদং, কামস্স পদন্তি কামপদং, কামস্স উপ্পত্তিকারণস্স ঘাতো সমুগ্ঘাতো, তং কামপদঘাতং. তেনাহ ‘‘কামৰূপসম’’ন্তি. কামেহি ৰিৰিত্তং কামৰিৰিত্তং. সো এৰ চ নেসং অন্তো সমুচ্ছেদৰিৰেকেতি কত্ৰা তস্মিং সাধেতব্বে উপ্পন্নোতি ৰুত্তং ‘‘কামৰিৰিত্তন্তে উপ্পন্নো’’তি. কামতো নিক্খমতীতি নিক্খমো, সো এৰ নেক্খম্মসঙ্কপ্পো. ইমস্মিঞ্চ নেক্খম্মসঙ্কপ্পস্স সদ্দত্থৰিভাৰেন যথাৰুত্তো কামপচ্চনীকট্ঠাদিকো অত্থনিদ্ধারণৰিসেসো অন্তোগধো.

এসেৰ নযোতি ইমিনা ব্যাপাদপচ্চনীকট্ঠেন ৰিহিংসায পচ্চনীকট্ঠেনাতিআদিকং অব্যাপাদাৰিহিংসাসঙ্কপ্পানং অত্থুদ্ধারণৰিধিং অতিদিসতি. নেক্খম্মসঙ্কপ্পাদযোতি আদি-সদ্দেন অব্যাপাদঅৰিহিংসাসঙ্কপ্পে এৰ সঙ্গণ্হাতি. কাম…পে… সঞ্ঞানন্তি কামৰিতক্কাদিৰিরতিসম্পযুত্তানং নেক্খম্মাদিসঞ্ঞানং. নানত্তাতি নানাখণিকত্তা. তীসু ঠানেসূতি তিপ্পকারেসু কারণেসু. উপ্পন্নস্সাতি উপ্পজ্জনারহস্স. ভূমিলদ্ধউপ্পন্নং ইধাধিপ্পেতং. এস নযো ইতো পরেসুপি. পদচ্ছেদতোতি কারণুপচ্ছেদতো. পদন্তি হি উপ্পত্তিকারণন্তি ৰুত্তোৰাযমত্থো. অনুপ্পত্তিসাধনৰসেনাতি যথা সঙ্কপ্পো আযতিং নুপ্পজ্জতি, এৰং অনুপ্পত্তিসাধনৰসেন. সম্মাদিট্ঠি ৰিয একোৰ কুসলসঙ্কপ্পো উপ্পজ্জতি.

চতূসু ঠানেসূতি ৰিসংৰাদনাদীসু চতূসু ৰীতিক্কমট্ঠানেসু. পব্বজিতানং মিচ্ছাজীৰো নাম আহারনিমিত্তকোতি আহ ‘‘খাদনীযভোজনীযাদীনং অত্থাযা’’তি. সব্বসো অনেসনায পহানং সম্মাআজীৰোতি আহ ‘‘বুদ্ধপ্পসত্থেন আজীৰেনা’’তি. কম্মপথপত্তানং ৰসেন ‘‘সত্তসু ঠানেসূ’’তি ৰুত্তং. অকম্মপথপত্তায হি অনেসনায সো পদঘাতং করোতিযেৰ.

তথারূপে ৰা আরম্মণেতি যস্মিং আরম্মণে ইমস্স পুব্বে কিলেসা ন উপ্পন্না, তস্মিং এৰ. অনুপ্পন্নানন্তি অনুপ্পাদস্সপি পত্থনাৰসেন অনুপ্পন্নানং. ৰীরিযচ্ছন্দন্তি ৰীরিযস্স নিব্বত্তেতুকামতাছন্দং. ‘‘ছন্দসম্পযুত্তৰীরিযঞ্চা’’তি ৰদন্তি. ৰীরিযমেৰ পন অনুপ্পন্নাকুসলানুপ্পাদনে লব্ভমানছন্দতায ধুরসম্পগ্গহতায ছন্দপরিযাযেন ৰুত্তং. তথা হি ৰীরিযং – ‘‘অনিক্খিত্তছন্দতা অনিক্খিত্তধুরতা’’তি (ধ. স. ২৬) নিদ্দিট্ঠং. কোসজ্জপক্খে পতিতুং অদত্ৰা চিত্তং পগ্গহিতং করোতি. পধানন্তি পধানভূতৰীরিযং.

উপ্পত্তিপবন্ধৰসেনাতি নিরন্তরুপ্পাদনৰসেন. চতূসু ঠানেসু কিচ্চসাধনৰসেনাতি যথাৰুত্তেসু চতূসু ঠানেসু পধানকিচ্চস্স নিপ্ফাদনৰসেন অনুপ্পাদনাদিৰসেন. কিচ্চসাধনৰসেনাতি কাযৰেদনাচিত্তধম্মেসু সুভসুখনিচ্চঅত্তগাহৰিধমনৰসেন অসুভদুক্খানিচ্চানত্তসাধনৰসেন.

অযন্তি যথাৰুত্তো সদিসাসদিসতাৰিসেসো. অস্সাতি মগ্গস্স. এত্থ কথন্তি যদি রূপাৰচরচতুত্থজ্ঝানতো পট্ঠায যাৰ সব্বভৰগ্গা ঝানঙ্গমগ্গঙ্গবোজ্ঝঙ্গানং সদিসতা, এৰং সন্তে ‘‘আরুপ্পে চতুক্কপঞ্চকজ্ঝানং উপ্পজ্জতি, তঞ্চ লোকুত্তর’’ন্তি এত্থ কথং অত্থো গহেতব্বোতি আহ ‘‘এত্থাপী’’তিআদি. তংঝানিকাৰাতি পঠমজ্ঝানাদীসু যং ঝানং মগ্গপটিলাভস্স পাদকভূতং, তংঝানিকাৰ অস্স অরিযস্স উপরিপি তযো মগ্গা. এৰন্তি ৰুত্তাকারেন. পাদকজ্ঝানমেৰ নিযমেতি আরুপ্পে চতুক্কপঞ্চকজ্ঝানুপ্পত্তিযং. ৰিপস্সনায আরম্মণভূতা খন্ধাতি সম্মসিতখন্ধে ৰদন্তি. পুগ্গলজ্ঝাসযো নিযমেতি পাদকসম্মসিতজ্ঝানানং ভেদে. যস্মা সঙ্খারুপেক্খাঞাণমেৰ অরিযমগ্গস্স বোজ্ঝঙ্গাদিৰিসেসং নিযমেতি, ততো দুতিযাদিপাদকজ্ঝানতো উপ্পন্নস্স সঙ্খারুপেক্খাঞাণস্স পাদকজ্ঝানাতিক্কন্তানং অঙ্গানং অসমাপজ্জিতুকামতাৰিরাগভাৰতো ইতরস্স চ অতব্ভাৰতো তীসুপি ৰাদেসু ৰিপস্সনাৰ নিযমেতীতি ৰেদিতব্বো, তস্মা ৰিপস্সনানিযমেনেৰ হি পঠমৰাদেপি অপাদকজ্ঝানাদিপাদকাপি মগ্গা পঠমজ্ঝানিকা হোন্তি. ইতরেহি চ পাদকজ্ঝানেহি ৰিপস্সনানিযমেহি তংতংঝানিকাৰ. এৰং সেসৰাদেসু ৰিপস্সনানিযমো যথাসম্ভৰং যোজেতব্বো. দুতিযৰাদে তংতংঝানিকতা সম্মসিতসঙ্খারৰিপস্সনানিযমেহি হোতি. তত্র হি ৰিপস্সনা তংতংৰিরাগভাৰনা ভাৰেতব্বা, ন সোমনস্সসহগতা উপেক্খাসহগতা হুত্ৰা ঝানঙ্গাদিনিযমং মগ্গস্স করোতীতি এৰং ৰিপস্সনানিযমো ৰুত্তনযেনেৰ ৰেদিতব্বো. ইমস্মিঞ্চ ৰাদে পাদকসম্মসিতজ্ঝানুপনিস্সযসব্ভাৰে অজ্ঝাসযো একন্তেন হোতীতি ‘‘পুগ্গলজ্ঝাসযো নিযমেতীতি ৰদন্তী’’তি ৰুত্তং, অট্ঠকথাযং পন ৰিসুদ্ধিমগ্গস্স এতিস্সা অট্ঠকথায একসঙ্গহিতত্তা ‘‘তেসং ৰাদৰিনিচ্ছযো…পে… ৰেদিতব্বো’’তি ৰুত্তং. পুব্বভাগেতি ৰিপস্সনাক্খণে.

ৰিভঙ্গসুত্তৰণ্ণনা নিট্ঠিতা.