১. সব্বসুত্তৰণ্ণনা

২৩. সব্ব-সদ্দো পকরণৰসেন কত্থচি সপ্পদেসেপি পৰত্ততীতি ততো নিৰত্তনত্থং অনৰসেসৰিসযেন সব্ব-সদ্দেন ৰিসেসেত্ৰা ৰুত্তং ‘‘সব্বসব্ব’’ন্তি, সব্বমেৰ হুত্ৰা সব্বন্তি অত্থো. আযতনভাৰং সব্বং আযতনসব্বং, সেসদ্ৰযেপি এসেৰ নযো.

তস্স অৰিসযাভাৰতো ন অদ্দিট্ঠমিধত্থি কিঞ্চীতি. ইধাতি নিপাতমত্তং, ইধ ৰা সদেৰকে লোকে, দস্সনভূতেন ঞাণেন অদিট্ঠং নাম কিঞ্চি নত্থীতি অত্থো. যদি এৰং অনুমানৰিসযং নু খো কথন্তি আহ ‘‘অথো অৰিঞ্ঞাত’’ন্তি. অঞ্ঞেসং অপচ্চক্খম্পি অৰিঞ্ঞাতং তস্স কিঞ্চি নত্থীতি অদিট্ঠং অৰিঞ্ঞাতং নত্থি. পচ্চুপ্পন্নং অতীতমেৰ ঞেয্যং গহিতং, অনাগতং নু খো কথন্তি আহ – ‘‘অজানিতব্ব’’ন্তি, তস্স কিঞ্চি নত্থীতি আনেত্ৰা সম্বন্ধো. জানিতুং ঞাতুং অসক্কুণেয্যং নাম তস্স কিঞ্চি নত্থীতি দস্সেন্তো আহ ‘‘সব্বং অভিঞ্ঞাসী’’তিআদি.

সকলস্স সক্কাযধম্মস্স পরিগ্গহিতত্তা সক্কাযসব্বং. সব্বধম্মেসূতি পঞ্চন্নং দ্ৰারানং আরম্মণভূতেসু সব্বেসু ধম্মেসু. যস্মা ছসুপি আরম্মণেসু গহিতেসু পদেসসব্বং নাম ন হোতি, তস্মা ‘‘পঞ্চারম্মণমত্ত’’ন্তি ৰুত্তং. পদেসসব্বং সক্কাযসব্বং ন পাপুণাতি তস্স তেভূমকধম্মেসু একদেসস্স অসঙ্গণ্হনতো. সক্কাযসব্বং আযতনসব্বং ন পাপুণাতি লোকুত্তরধম্মানং অসঙ্গণ্হনতো. আযতনসব্বং সব্বসব্বং ন পাপুণাতি. যস্মা আযতনসব্বেন চতুভূমকধম্মাৰ পরিগ্গহিতা, ন লক্খণপঞ্ঞত্তিযো, যস্মা সব্বসব্বং দস্সেন্তেন বুদ্ধঞাণৰিসযো দস্সিতো, তস্মা ‘‘সব্বসব্বং ন পাপুণাতী’’তি এত্থাপি ‘‘কস্মা…পে… নত্থিতাযা’’তি সব্বং ঞাতারম্মণেনেৰ পুচ্ছাৰিস্সজ্জনং কতং. ‘‘আযতনসব্বেপি ইধ ৰিপস্সনুপগধম্মাৰ গহেতব্বা অভিঞ্ঞেয্যনিদ্দেসৰসেনপি সম্মসনচারস্সেৰ ইচ্ছিতত্তা’’তি ৰদন্তি.

পটিক্খিপিত্ৰাতি ‘‘ইদং সব্বং নাম ন হোতী’’তি এৰং পটিক্খিপিত্ৰা. তস্সাতি ‘‘অঞ্ঞং সব্বং পঞ্ঞাপেস্সামী’’তি ৰদন্তস্স. ৰাচায ৰত্তব্বৰত্থুমত্তকমেৰাতি ৰঞ্ঝাপুত্তগগনকুসুমাদিৰাচা ৰিয এতস্স ৰাচায কেৰলং ৰত্তব্বৰত্থুকমেৰ ভৰেয্য, ন অত্থো, ৰচনমত্তকমেৰাতি অত্থো. অতিক্কমিত্ৰাতি অনামসিত্ৰা অগ্গহেত্ৰা. তং কিস্স হেতূতি ৰিঘাতাপজ্জনং কেন হেতুনা. যথা তং অৰিসযস্মিন্তি যথা অঞ্ঞোপি কোচি অৰিসযে ৰাযমন্তো, এৰন্তি অত্থো. অট্ঠকথাযং পন যস্মা পাল়িযং ‘‘তং কিস্স হেতূ’’তি ৰুত্তকারণমেৰ উপনযনৰসেন দস্সেতুং ‘‘যথা ত’’ন্তিআদি ৰুত্তং. কারণোপনযনঞ্চ কারণমেৰাতি ‘‘যথাতি কারণৰচন’’ন্তি ৰুত্তন্তি দট্ঠব্বং. তেনেৰাহ ‘‘এৰং ইমস্মিম্পি অৰিসযে’’তিআদি.

সব্বসুত্তৰণ্ণনা নিট্ঠিতা.