৮. কিংসুকোপমসুত্তৰণ্ণনা

২৪৫. চতুন্নং অরিযসচ্চানং পরিঞ্ঞাভিসমযাদিৰসেন ৰিৰিধদস্সনন্তি কিচ্চৰসেন নানাদস্সনং হোতীতি ৰুত্তং, ‘‘দস্সনন্তি পঠমমগ্গস্সেতং অধিৰচন’’ন্তি. তযিদং উপরিমগ্গেসু ভাৰনাপরিযাযস্স নিরুল়্হত্তা পঠমমগ্গস্স পঠমং নিব্বানদস্সনতো. তেনাহ ‘‘পঠমমগ্গো হী’’তিআদি. কোচি যথাৰুত্তং অৰিপরীতং অত্থং অজানন্তো ঞাণদস্সনং নাম আরম্মণকরণস্স ৰসেন অতিপ্পসঙ্গং আসঙ্কেয্যাতি তং নিৰত্তেতুং ‘‘গোত্রভূ পনা’’তিআদি ৰুত্তং. ন দস্সনন্তি ৰুচ্চতীতি এত্থ রাজদস্সনং উদাহরন্তি. চত্তারোপি মগ্গা দস্সনমেৰ যথাৰুত্তেনত্থেন, ভাৰনাপরিযাযো পন উপরি তিণ্ণং মগ্গানং পঠমমগ্গউপাযস্স ভাৰনাকারেন পৰত্তনতো. দস্সনং ৰিসুদ্ধি এত্থাতি দস্সনৰিসুদ্ধিকং, নিব্বানং. ফস্সাযতনং কম্মট্ঠানং অস্স অত্থীতি ফস্সাযতনকম্মট্ঠানিকো. এস নযো সেসেসুপি পদেসু.

পদেসসঙ্খারেসূতি সঙ্খারেকদেসেসু. হেট্ঠিমপরিচ্ছেদেন পথৰিআদিকে ধম্মমত্তে দিট্ঠে রূপপরিগ্গহো, চক্খুৰিঞ্ঞাণাদিকে তংসহগতধম্মমত্তে দিট্ঠে অরূপপরিগ্গহো চ সিজ্ঝতীতি ৰদন্তি.

অধিগতমগ্গমেৰ কথেসীতি যেন মুখেন ৰিপস্সনাভিনিৰেসং অকাসি, তমেৰস্স মুখং কথেসি. অযং পনাতি কম্মট্ঠানং পুচ্ছন্তো ভিক্খু. ইমেসন্তি ফস্সাযতনকম্মট্ঠানিকপঞ্চক্খন্ধকম্মট্ঠানিকানং ৰচনং. ‘‘অঞ্ঞমঞ্ঞং ন সমেতী’’তি ৰত্ৰা তমেৰত্থং পাকটং করোতি ‘‘পঠমেনা’’তিআদিনা. পঞ্চক্খন্ধৰিমুত্তস্স সঙ্খারস্স অভাৰা ‘‘নিপ্পদেসেসূ’’তি ৰুত্তং. তথেৰাতি যথেৰ ফস্সাযতনকম্মট্ঠানিকং, তথেৰ তং পঞ্চক্খন্ধকম্মট্ঠানিকং পুচ্ছিত্ৰা.

সমপ্পৰত্তা ধাতুযোতি রসাদযো সরীরধাতুযো সমপ্পৰত্তা, ন ৰিসমাকারসণ্ঠিতা অহেসুং. তেনাহ ‘‘কল্লসরীরং বলপ্পত্ত’’ন্তি. ‘‘অতীতা সঙ্খারা’’তিআদি ৰিপস্সনাভিনিৰেসৰসেন ৰুত্তং. সম্মসনং সব্বত্থকমেৰ ইচ্ছিতব্বং. চারিভূমিন্তি গোচরট্ঠানং.

কারকভাৰন্তি ভাৰনানুযুঞ্জনভাৰং. পণ্ডুরোগপুরিসোতি পণ্ডুরোগী পুরিসো. অরিট্ঠন্তি সুত্তং. ভেসজ্জং কত্ৰাতি ভেসজ্জপযোগং কত্ৰা. করিস্সামীতি ভেসজ্জং করিস্সামি. ঝামথুণো ৰিযাতি দড্ঢথুণো ৰিয খারকজালনদ্ধত্তা তরুণমকুলসন্তানসঞ্ছন্নত্তা.

দক্খিণদ্ৰারগামেতি দক্খিণদ্ৰারসমীপে গামে. লোহিতকোতি লোহিতৰণ্ণো. ওচিরকজাতোতি জাতওলম্বমানচিরকো ৰিয. আদিন্নসিপাটিকোতি গহিতফলপোতকো. সন্দচ্ছাযোতি বহলচ্ছাযো. যস্মা তস্স রুক্খস্স সাখা অৰিরল়া ঘনপ্পত্তা অঞ্ঞমঞ্ঞং সংসন্দিত্ৰা ঠিতা, তস্মা ছাযাপিস্স তাদিসীতি ৰুত্তং ‘‘সন্দচ্ছাযো নাম সংসন্দিত্ৰা ঠিতচ্ছাযো’’তি, ঘনচ্ছাযোতি অত্থো. তত্থাতিআদি উপমাসংসন্দনং.

যেন যেনাকারেন অধিমুত্তানন্তি ছফস্সাযতনাদিমুখেন যেন যেন ৰিপস্সনাভিনিৰেসেন ৰিপস্সন্তানং নিব্বানঞ্চ অধিমুত্তানং. সুট্ঠু ৰিসুদ্ধং পরিঞ্ঞাতিসমযাদিসিদ্ধিযা. তেন তেনেৰাকারেনাতি অত্তনাধিমুত্তাকারেন. ইদানি তং তং আকারং উপমায সদ্ধিং যোজেত্ৰা দস্সেতুং ‘‘যথা হী’’তিআদি আরদ্ধং. তং সুৰিঞ্ঞেয্যমেৰ.

ইদন্তি নগরোপমং. তং সল্লক্খিতন্তি কিংসুকোপমদীপিতং অত্থজাতং সচে সল্লক্খিতং. অস্স ভিক্খুনো. ধম্মদেসনত্থন্তি যথাসল্লক্খিতস্স অত্থস্স ৰসেন লদ্ধৰিসেসস্স উপব্রূহনায. তস্সেৰত্থস্সাতি তস্স দস্সনৰিসুদ্ধিসঙ্খাতস্স অত্থস্স. চোরাসঙ্কা ন হোন্তি মজ্ঝিমদেসরজ্জস্স পসন্নভাৰতো. তিপুরিসুব্বেধানীতি উব্বেধেন তিপুরিসপ্পমাণানি নানাভিত্তিৰিচিত্তানি থম্ভানং উপরি ৰিৰিধমালাকম্মাদিৰিচিত্তধনুরাকারলক্খিতানি মনোরমানি. তেনাহ ‘‘নগরস্স অলঙ্কারত্থ’’ন্তি. নগরদ্ৰারস্স থিরভাৰাপাদনৰসেন ঠপেতব্বত্তা ৰুত্তং ‘‘চোরনিৰারণত্থানিপি হোন্তিযেৰা’’তি. পিট্ঠসঙ্ঘাতস্সাতি দ্ৰারবাহস্স. ‘‘ইমে আৰাসিকা, ইমে আগন্তুকা, তত্থাপি চ ইমেহি নগরস্স নগরসামিকস্স চ অত্থো. ইমেসং ৰসেন অনত্থো সিযা’’তি জাননঞাণসঙ্খাতেন পণ্ডিচ্চেন সমন্নাগতো. অঞ্ঞাতনিৰারণে পটুভাৰসঙ্খাতেন ৰেয্যত্তিযেন সমন্নাগতো. ঠানুপ্পত্তিকপঞ্ঞাসঙ্খাতাযাতি তস্মিং তস্মিং অত্থকিচ্চে তঙ্খণুপ্পজ্জনকপটিভানসঙ্খাতায.

রঞ্ঞা আযুত্তো নিযোজিতো রাজাযুত্তো, তত্থ তত্থ রঞ্ঞো কাতব্বকিচ্চে ঠপিতপুরিসো. কতিপাহেযেৰাতি কতিপযদিৰসেযেৰ অকিচ্চকরণেন তস্স ঠানং ৰিব্ভমো জাতোতি কত্ৰা ৰুত্তং – ‘‘সব্বানি ৰিনিচ্ছযট্ঠানাদীনি হারেত্ৰা’’তি.

সীসমস্স ছিন্দাহীতি সীসভূতং উত্তমঙ্গট্ঠানিযং তত্থ তস্স রাজকিচ্চং ছিন্দাতি অত্থো. অঞ্ঞথা তস্স পাকতিকে অত্থে গয্হমানে পাণাতিপাতো আণত্তো নাম সিযা. ন হি চক্কৰত্তিরাজা তাদিসং আণাপেতি, অঞ্ঞেসম্পি ততো নিৰারকত্তা. অথ ৰা ছিন্দাহীতি মম আণায অস্স সীসং ছিন্দন্তো ৰিয অত্তানং দস্সেহি, এৰং সো তত্থোৰাদপটিকরত্তপত্তো ওদমেয্যাতি, তথা চেৰ উপরি পটিপত্তি আগতা. তত্থাতি এতস্মিং পচ্চন্তিমনগরে.

উপ্পন্নেনাতি সমথকম্মট্ঠানে উপ্পন্নেন.

তস্সেৰাতি সক্কাযসঙ্খাতস্স নগরস্স ‘‘দ্ৰারানী’’তি ৰুত্তানীতি আনেত্ৰা সম্বন্ধো. ‘‘সীঘং দূতযুগ’’ন্তি ৰুত্তাতি যোজনা. হদযৰত্থুরূপস্স মজ্ঝে সিঙ্ঘাটকভাৰেন গহিতত্তা ‘‘হদযৰত্থুস্স নিস্সযভূতানং মহাভূতান’’ন্তি ৰুত্তং. যদি এৰং ৰত্থুরূপমেৰ গহেতব্বং, তদেৰেত্থ অগ্গহেত্ৰা কস্মা মহাভূতগ্গহণন্তি আহ ‘‘ৰত্থুরূপস্স হী’’তিআদি. যাদিসোতি সম্মাদিট্ঠিআদীনং ৰসেন যাদিসো এৰ পুব্বে আগতৰিপস্সনামগ্গো. ‘‘অযম্পি অট্ঠঙ্গসমন্নাগতত্তা তাদিসো এৰা’’তি ৰত্ৰা অরিযমগ্গো ‘‘যথাগতমগ্গো’’তি ৰুত্তো. ইদং তাৰেত্থাতি এত্থ এতস্মিং সুত্তে ধম্মদেসনত্থং আভতায যথাৰুত্তউপমায ইদং সংসন্দনং.

ইদং সংসন্দনন্তি ইদানি ৰক্খমানং উপমায সংসন্দনং. নগরসামিউপমা পঞ্চক্খন্ধৰসেন দস্সনৰিসুদ্ধিপত্তং খীণাসৰং দস্সেতুং আভতা. সিঙ্ঘাটকূপমা চতুমহাভূতৰসেন দস্সনৰিসুদ্ধিপত্তং খীণাসৰং দস্সেতুং আভতাতি যোজনা. ‘‘চতুসচ্চমেৰ কথিত’’ন্তি ৰত্ৰা তানি সচ্চানি নিদ্ধারেত্ৰা দস্সেতুং ‘‘সকলেনপি হী’’তিআদি ৰুত্তং. ইধ নগরসম্ভারো ছদ্ৰারাদযো. তেন হি ছফস্সাযতনাদযো উপমিতা. তে পন দুক্খসচ্চপরিযাপন্নাতি ৰুত্তং ‘‘নগরসম্ভারেন দুক্খসচ্চমেৰ কথিত’’ন্তি.

কিংসুকোপমসুত্তৰণ্ণনা নিট্ঠিতা.