৪. পঠমদারুক্খন্ধোপমসুত্তৰণ্ণনা
২৪১. ৰিলাসমানো ৰিয সাগরং পত্ৰা. অন্তোসাখোতি গঙ্গায তীরস্স অন্তো ওনতসাখো. তেমেতীতি তিন্তো হোতি. তিরিযং পতিতো দণ্ডসেতু ৰিয ঠিতত্তা মহাজনস্স পচ্চযো জাতো, তথা মহন্তভাৰেন গঙ্গাসোতং ওতরণাদি নত্থি.
অযং হীতি অনন্তরং ৰুত্তপুগ্গলো. অরিযমগ্গং ওরুয্হাতি চতুব্বিধং অরিযমগ্গৰীথিং ওতরিত্ৰা. ‘‘চিত্তং নামেত’’ন্তিআদিনা চিন্তেত্ৰা গিহিবন্ধনং ন ৰিস্সজ্জেতীতি সম্বন্ধো. অত্তনো ভজমানকেতি অত্তনো ভজন্তে. জীৰিকত্থায পযুজ্জিতব্বতো পযোগো, খেত্তৰত্থাদি. ততো পযোগতো উট্ঠিতং আযং. কিঞ্চাপি ভিক্খূনং কাযসামগ্গিং দেতি ভিক্খত্থায.
মুণ্ডঘটন্তি ভিন্নোট্ঠং ঘটং. খন্ধেতি অংসে. সঙ্ঘভোগন্তি সঙ্ঘসন্তকং ভোগগামং গন্ত্ৰা. অত্থতো এৰং ৰদন্তীতি তথা অত্থস্স সম্ভৰতো এৰং ৰদন্তা ৰিয হোন্তি. যাগুমত্তকে যাগুন্তি যাগুং পিৰিত্ৰা তায অপরিপক্কায এৰ অঞ্ঞং যাগুং অজ্ঝোহরিত্ৰাতি সম্বন্ধো.
কিলেসানুরঞ্জিতোৰাতি যোনিসোমনসিকারস্স অভাৰেন কিলেসানুগতচিত্তো এৰ. অক্খীনি নীহরিত্ৰাতি কোধৰসেন অক্খিকে করোন্তো অক্খীনি নীহরিত্ৰা ৰিচরিস্সতি. উদ্ধতো হোতি অৰূপসন্তো.
দিট্ঠিগতিকোতি সাসনিকো এৰং অযোনিসো উম্মুজ্জিত্ৰা সাসনং উদ্ধম্মং উব্বিনযং কত্ৰা দীপেন্তো অরিট্ঠসদিসো. তেনাহ ‘‘সো হী’’তিআদি. অরূপভৰে রূপং অত্থি, অঞ্ঞথা ততো চুতস্স কুতো রূপক্খন্ধস্স সম্ভৰো. অসঞ্ঞীভৰে চিত্তং অত্থীতি এত্থাপি এসেৰ নযো. বহুচিত্তক্খণিকো লোকুত্তরমগ্গো ‘‘যো ইমে চত্তারো সতিপট্ঠানে ভাৰেয্য সত্তৰস্সানী’’তিআদিৰচনতো (দী. নি. ২.৪০৪; ম. নি. ১.১৩৭). অনুসযো চিত্তৰিপ্পযুত্তো, অঞ্ঞথা সাৰজ্জানৰজ্জধম্মানং একজ্ঝং উপ্পত্তি সিযা. তে চ সত্তা সন্ধাৰন্তি সংসরন্তি, অঞ্ঞথা কম্মফলানং সম্বন্ধো ন সিযাতি. ইতি ৰদন্তো এৰং মিচ্ছাৰাদং পগ্গয্হ ৰদন্তো.
তেমনরুক্খো ৰিয…পে… দুল্লভধম্মস্সৰনো চ পুগ্গলো সদ্ধাসিনেহেন অতেমনতো. কতৰিনযো সিক্খিতৰিনযো যথা ‘‘কতৰিজ্জো’’তি. ধম্মকথিকানং ৰিচারেথাতি ইদং দেয্যধম্মং ধম্মকথিকানং অয্যানং তস্স তস্স যুত্তৰসেন ৰিচারেথাতি নিয্যাতনৰসেন ৰত্ৰা. দিৰাকথিকো সরভাণকো সাযন্হে কথেতি, পুরিমযামং কথেন্তো রত্তিকথিকো ভাণকপুগ্গলো.
নন্দনৰনাভিরামেতি নন্দনৰনং ৰিয মনোরমে. অস্স ভারহারভিক্খূতি অস্স কিচ্চৰাহকভিক্খূ উপজ্ঝাযাদযো. সুখনিসিন্নকথন্তি পটিসন্থারকথাপুব্বকং উপনিসিন্নকথং সুত্ৰা.
ঠিতসণ্ঠানেনেৰ ঠিতাকারেনেৰ ঠিতং, নপ্পযুত্তন্তি অত্থো. চিত্তকম্মমূলাদীনি ঠিতসণ্ঠানেনেৰ ঠিতাতি যোজনা. মুদুতাযাতি মুদুহদযতায সাপেক্খতায.
পটিপদন্তি সমথৰিপস্সনাপটিপত্তিং. দীপেত্ৰা পকাসেত্ৰা পাকটং কত্ৰা. তত্রুপ্পাদোতি তত্র উপ্পজ্জনকআযুপ্পাদো. খেত্তং সন্ধায ৰদতি. তেল…পে… হত্থাতি তেলঘট-মধুঘটফাণিতঘটাদিহত্থা. অপক্কমিংসু দুব্বিচারিতত্তা. পূরেসীতি হেট্ঠা চ তত্থ তত্থ অতীতানি কালৰচনানি পোরাণট্ঠকথায আগতত্তা কির ৰুত্তানি.
উপগমনানুপগমনাদীনি ওরিমস্স পারিমস্স চ উপগমনানুপগমনানি চেৰ মজ্ঝে সংসীদনানি চ. পটিৰিজ্ঝিতুন্তি জানিতুং. এতন্তি যথাৰুত্তং চক্খুসভাৰং. দোমনস্সন্তি তস্সেৰ মন্দভাৰপচ্চযং দোমনস্সং. আপজ্জন্তোপি উপগচ্ছতি নাম তন্নিমিত্তসংকিলেসস্স উপ্পাদিতত্তা. তিণ্ণং লক্খণানন্তি হুত্ৰা অভাৰতো আদিঅন্তৰন্ততো তাৰকালিকতো নিচ্চপটিক্খেপতোতিআদীনং তিণ্ণং লক্খণানং সল্লক্খণৰসেন.
ৰামতোতি মিচ্ছা. দক্খিণতোতি সম্মা. যথা তস্স তস্স সত্তস্স ওরভাৰত্তা অজ্ঝত্তিকানি আযতনানি ওরিমং তীরং কত্ৰা ৰুত্তানি, এৰং নেসং পরভাৰত্তা বাহিরানি আযতনানি পারিমং ৰুত্তানি. অপাযমজ্ঝে সংসরণহেতুতায নন্দীরাগোৰ ‘‘মজ্ঝে সংসাদো’’তি ৰুত্তো.
উন্নতোতি ‘‘সেয্যোহমস্মী’’তিআদিনা উন্নতিং উপগতো. অত্তুক্কংসনে পংসুকূলিকভাৰেন অত্তানং দহনতো অঞ্ঞাকারতাগহেতব্বো. পাসাণো নু খো এস খাণুকোতি গহেতব্বদারুক্খন্ধসদিসো ৰুত্তো.
চুণ্ণৰিচুণ্ণং হোতি আৰট্টৰেগস্স বলৰভাৰতো. চতূসু অপাযেসূতি পঞ্চকামগুণাৰট্টে পতিতপুগ্গলো মনুস্সলোকেপি গুণসরীরভেদনেন দীঘরত্তং চুণ্ণৰিচুণ্ণং আপজ্জতিযেৰ, তস্স তথা আপন্নত্তা. এৰঞ্হি সো অপাযেসু তাদিসেসু জাযতি.
সীলস্স দুট্ঠং নাম নত্থি, তস্মা অভাৰত্থো ইধ দু-সদ্দোতি আহ ‘‘নিস্সীলো’’তি. ‘‘পাপং পাপেন সুকর’’ন্তিআদীসু (উদা. ৪৮) ৰিয পাপ-সদ্দো নিহীনপরিযাযোতি আহ ‘‘লামকধম্মো’’তি. ন সুচীতি কাযৰাচাচিত্তেহি ন সুচি. সঙ্কায ৰাতি অত্তনো ৰা সঙ্কায পরেসং সমাচারকিরিযং সরতি আসঙ্কতি. তেনাহ ‘‘তস্স হী’’তিআদি. তানি কম্মানি পৰিসতীতি তানি কম্মানি করোন্তানং অন্তরে পৰিসতি. গুণানং পূতিভাৰেনাতি গুণভাৰেন গহিতানং সীলধম্মানং সংকিলিট্ঠভাৰপ্পত্তিযা. কচৰরজাতোতি অব্ভন্তরং সঞ্জাতকচৰরো, কচৰরভূতো ৰা.
অণণা পব্বজ্জাতি অণণস্সেৰ পব্বজ্জা. ওরিমতীরাদীনং উপগমনানুপগমনাদীনং জোতিতত্তা ৰট্টৰিৰট্টং কথিতং.
পঠমদারুক্খন্ধোপমসুত্তৰণ্ণনা নিট্ঠিতা.