৫. সমনুপস্সনাসুত্তৰণ্ণনা
৪৭. পরিপুণ্ণগাহৰসেনাতি পঞ্চক্খন্ধে অসেসেত্ৰা একজ্ঝং ‘‘অত্তা’’তি গহণৰসেন. এতেসং পঞ্চন্নং উপাদানক্খন্ধানং অঞ্ঞতরং ‘‘অত্তা’’তি সমনুপস্সন্তি. ইতীতি এৰং. যস্স পুগ্গলস্স অযং অত্তদিট্ঠিসঙ্খাতা সমনুপস্সনা অত্থি পটিপক্খেন অৰিহতত্তা সংৰিজ্জতি. পঞ্চন্নং ইন্দ্রিযানন্তি চক্খাদীনং ইন্দ্রিযানং.
আরম্মণন্তি কম্মৰিঞ্ঞাণস্স আরম্মণং. মানৰসেন চ দিট্ঠিৰসেন চ ‘‘অস্মী’’তি গাহে সিজ্ঝন্তে তংসহগতা তণ্হাপি তগ্গহিতাৰ হোতীতি ৰুত্তং ‘‘তণ্হামানদিট্ঠিৰসেন অস্মীতি এৰম্পিস্স হোতী’’তি. গহেত্ৰাতি অহংকারৰত্থুৰসেন গহেত্ৰা. অযং অহমস্মীতি অযং চক্খাদিকো, সুখাদিকো ৰা অহমস্মি. ‘‘রূপী অত্তা অরোগো পরং মরণা’’তি এৰমাদিগহণৰসেন পৰত্তনতো ৰুত্তং ‘‘রূপী ভৰিস্সন্তিআদীনি সব্বানি সস্সতমেৰ ভজন্তী’’তি. ৰিপস্সনাভিনিৰেসতো পুব্বে যথেৰাকারানি পঞ্চিন্দ্রিযানি, অথ ৰিপস্সনাভিনিৰেসতো পরং তেনেৰাকারেন ঠিতেসু চক্খাদীসু ইন্দ্রিযেসু অৰিজ্জা পহীযতি ৰিপস্সনং ৰড্ঢএত্ৰা মগ্গস্স উপ্পাদনেন, অথ মগ্গপরম্পরায অরহত্তমগ্গৰিজ্জা উপ্পজ্জতি. তণ্হামানদিট্ঠিযো কম্মসম্ভারভাৰতো. কম্মস্স…পে… একো সন্ধীতি হেতুফলসন্ধি. পুন একো সন্ধীতি ফলহেতুসন্ধিমাহ. তযো পপঞ্চা অতীতো অদ্ধা অতীতভৰঅদ্ধানং তেসং অধিপ্পেতত্তা. অনাগতস্স পচ্চযো দস্সিতো অস্সুতৰতো পুথুজ্জনস্স ৰসেন. সুতৰতো পন অরিযসাৰকস্স ৰসেন ৰট্টস্স ৰূপসমো দস্সিতোতি.
সমনুপস্সনাসুত্তৰণ্ণনা নিট্ঠিতা.