৮. দুতিযগদ্দুলবদ্ধসুত্তৰণ্ণনা

১০০. দিট্ঠিগদ্দুলনিস্সিতাযাতি সহজাতাদিপচ্চযৰসেন দিট্ঠিগদ্দুলনিস্সিতায নিস্সাযেৰ পৰত্ততি ততো অত্তানং ৰিৰেচেতুং অসক্কুণেয্যত্তা. চিত্তসংকিলেসেনেৰাতি দসৰিধকিলেসৰত্থুৰসেন চিত্তস্স সংকিলিট্ঠভাৰেন. অরিযমগ্গাধিগমনেন চিত্তস্স ৰোদানত্তা ৰোদাযন্তি ৰিসুজ্ঝন্তি.

ৰিচরণচিত্তন্তি গহেত্ৰা ৰিচরণৰসেন ৰিচরণচিত্তং. সঙ্খানামাতি এৰংনামকা. ব্রাহ্মণপাসণ্ডিকাতি জাতিযা ব্রাহ্মণা, ছন্নৰুতিযা পাসণ্ডেসু তং সঙ্খাসঞ্ঞিতং পাসণ্ডং পগ্গয্হ ৰিচরণকা. পটকোট্ঠকন্তি দুস্সাপণকং. দস্সেন্তাতি যথাগতিকম্মৰিপাকচিত্ততং দস্সেন্তা. তং চিত্তন্তি তং পটকোট্ঠকচিত্তং গহেত্ৰা ৰিচরন্তি. চিন্তেত্ৰা কতত্তাতি ‘‘ইমস্স রূপস্স এৰং হত্থপাদা, এৰং মুখং লিখিতব্বং, এৰং আকারৰত্থগ্গহণানি, এৰং কিরিযাৰিসেসা, এৰং কিরিযাৰিভাগং, সত্তৰিসেসানং ৰিভাগং কাতব্ব’’ন্তি তস্স উব্বত্তনখিপনপৰত্তনাদিপযোজনঞ্চাতি সব্বমেতং তথা চিন্তেত্ৰা কতত্তা চিত্তেন মনসা চিন্তিতং নাম. উপাযপরিযেসনচিত্তন্তি ‘‘হত্থপাদা এৰং লিখিতব্বা’’তিআদিনা যথাৰুত্তউপাযস্স চেৰ পুব্বে পৰত্তস্স ভূমিপরিকম্মৰণ্ণধাতুসম্মাযোজনুপাযস্স চ ৰসেন পৰত্তং চিত্তং. ততোপি চিত্ততরন্তি ততো চিত্তকম্মতোপি চিত্ততরং চিত্তকারেন চিন্তিতপ্পকারানং সব্বেসংযেৰ চিত্তকম্মে অনিপ্ফজ্জনতো. কম্মচিত্তেনাতি কম্মৰিঞ্ঞাণেন. কম্মচিত্তেনাতি ৰা কম্মস্স চিত্তভাৰেন. সো কম্মস্স ৰিচিত্তভাৰো তণ্হাৰসেন জাযতীতি ৰেদিতব্বো. স্ৰাযমত্থো অট্ঠসালিনীটীকাযং ৰিভাৰিতো. এৰং চিত্তাতি এৰং চিত্তরূপৰিসেসা. যোনিং উপনেতীতি তং তং অণ্ডজাদিভেদং যোনিৰিসেসং পাপেতি ৰণ্ণৰিসেসো ৰিয ফলিকমণিকং. ন হি ৰিসেসা হিতৰিচিত্তসামত্থিযকম্মং যোনিং উপনেতি, তস্স তস্স ৰিপাকুপ্পত্তিযা পচ্চযো হোতি. যোনিমূলকো তেসং চিত্তভাৰোতি যং যং যোনিং কম্মং সত্তে উপনেতি, তংতংযোনিমূলকো তেসং সত্তানং চিত্তৰিচিত্তভাৰো. তেনাহ ‘‘যোনিউপগতা’’তিআদি. সদিসচিত্তাৰ সদিসচিত্তভাৰা এৰ. ইতীতিআদি ৰুত্তস্সেৰ অত্থস্স উপ্পটিপাটিযা নিগমনং.

তিরচ্ছানগতচিত্তভাৰতো চিত্তস্সেৰ সৰিসেসং চিত্তভাৰকরণং দস্সেতুং ‘‘অপিচা’’তিআদি ৰুত্তং. তত্থ চিত্তং নামেতং চিত্ততরমেৰ ৰেদিতব্বন্তি সম্বন্ধো. সহজাতধম্মচিত্ততাযাতি রাগাদিসদ্ধাদিধম্মৰিচিত্তভাৰেন. ভূমিচিত্ততাযাতি অধিট্ঠানচিত্ততায. কম্মনানত্তং মূলং কারণং এতেসন্তি কম্মনানত্তমূলকা, তেসং. লিঙ্গনানত্তং ইত্থিলিঙ্গাদিনানত্তৰসেন চেৰ তংতংসণ্ঠাননানত্তৰসেন চ ৰেদিতব্বং. সঞ্ঞানানত্তং ইত্থিপুরিসদেৰমনুস্সাদিসঞ্ঞানানত্তৰসেন. ৰোহারনানত্তং তিস্সোতিআদিৰোহারনানত্তৰসেন. চিত্তানং ৰিচিত্তানং. তংতংৰোহারনানত্তম্পি চিত্তেনেৰ পঞ্ঞপীযতি. রঙ্গজাতরূপসমুট্ঠাপনাদিনা ৰত্থং রঞ্জযতীতি রজকো, ৰণ্ণকারো. পুথুজ্জনস্স অত্তভাৰসঞ্ঞিতরূপসমুট্ঠাপনতা নিযতা একন্তিকাতি পুথুজ্জনগ্গহণং. ‘‘অভিরূপং রূপং সমুট্ঠাপেতী’’তি আনেত্ৰা সম্বন্ধো.

দুতিযগদ্দুলবদ্ধসুত্তৰণ্ণনা নিট্ঠিতা.