৮. লক্খণসংযুত্তং
১. পঠমৰগ্গো
১. অট্ঠিসুত্তৰণ্ণনা
২০২. আযস্মা চ লক্খণোতিআদীসু ‘‘কো নামাযস্মা লক্খণো, কস্মা চ ‘লক্খণো’তি নামং অহোসি, কো চাযস্মা মোগ্গল্লানো, কস্মা চ সিতং পাত্ৰাকাসী’’তি তং সব্বং পকাসেতুং ‘‘য্ৰায’’ন্তিআদি আরদ্ধং. লক্খণসম্পন্নেনাতি পুরিসলক্খণসম্পন্নেন.
ঈসং হসিতং ‘‘সিত’’ন্তি ৰুচ্চতীতি আহ ‘‘মন্দহসিত’’ন্তি. অট্ঠিসঙ্খলিকন্তি নযিদং অৰিঞ্ঞাণকং অট্ঠিসঙ্খলিকমত্তং, অথ খো একো পেতোতি আহ ‘‘পেতলোকে নিব্বত্ত’’ন্তি. এতে অত্তভাৰাতি পেতত্তভাৰা. ন আপাথং আগচ্ছন্তীতি দেৰত্তভাৰা ৰিয ন আপাথং আগচ্ছন্তি পকতিযা. তেসং পন রুচিযা আপাথং আগচ্ছেয্যুং মনুস্সানং. দুক্খাভিভূতানং অনাথভাৰদস্সনপদট্ঠানা করুণাতি আহ ‘‘কারুঞ্ঞে কত্তব্বে’’তি. অত্তনো চ সম্পত্তিং বুদ্ধঞাণস্স চ সম্পত্তিন্তি পচ্চেকং সম্পত্তিসদ্দো যোজেতব্বো. তদুভযং ৰিভাৰেতুং ‘‘তং হী’’তিআদি ৰুত্তং. তত্থ অত্তনো সম্পত্তিং অনুস্সরিত্ৰা সিতং পাত্ৰাকাসীতি পদং আনেত্ৰা সম্বন্ধিতব্বং. ধম্মধাতূতি সব্বঞ্ঞুতঞ্ঞাণং সন্ধায ৰদতি. ধম্মধাতূতি ৰা ধম্মানং সভাৰো.
ইতরোতি লক্খণত্থেরো. উপপত্তীতি জাতি. উপপত্তিসীসেন হি তথারূপং অত্তভাৰং ৰদতি. লোহতুণ্ডকেহীতি লোহমযেহেৰ তুণ্ডকেহি. চরন্তীতি আকাসেন গচ্ছন্তি. অচ্ছরিযং ৰতাতি গরহচ্ছরিযং নামেতং. চক্খুভূতাতি সম্পত্তদিব্বচক্খুকা, লোকস্স চক্খুভূতাতি এৰং ৰা এত্থ অত্থো দট্ঠব্বো.
যত্রাতি হেতুঅত্থে নিপাতোতি আহ ‘‘যত্রাতি কারণৰচন’’ন্তি. অঞ্ঞত্র হি ‘‘যত্র হি নামা’’তি অত্থো ৰুচ্চতি. অপ্পমাণে সত্তনিকাযে তে চ খো ৰিভাগেন কামভৰাদিভেদে ভৰে, নিরযাদিভেদা গতিযো, নানত্তকাযনানত্তসঞ্ঞিআদিৰিঞ্ঞাণট্ঠিতিযো, তথারূপে সত্তাৰাসে চ সব্বঞ্ঞুতঞ্ঞাণঞ্চ মে উপনেতুং পচ্চক্খং করোন্তেন.
গোঘাতকোতি গুন্নং অভিণ্হং হননকো. তেনাহ ‘‘ৰধিত্ৰা ৰধিত্ৰা’’তি. তস্সাতি গুন্নং ৰধককম্মস্স. অপরাপরিযকম্মস্সাতি অপরাপরিযৰেদনীযকম্মস্স. বলৰতা গোঘাতককম্মেন ৰিপাকে দীযমানে অলদ্ধোকাসং অপরাপরিযৰেদনীযং তস্মিং ৰিপক্কৰিপাকে ইদানি লদ্ধোকাসং ‘‘অৰসেসকম্ম’’ন্তি ৰুত্তং. পটিসন্ধীতি পাপকম্মজনিতা পটিসন্ধি. কম্মসভাগতাযাতি কম্মসদিসভাৰেন. আরম্মণসভাগতাযাতি আরম্মণস্স সভাগভাৰেন সদিসভাৰেন. যাদিসে হি আরম্মণে পুব্বে তং কম্মং তস্স চ ৰিপাকো পৰত্তো, তাদিসেযেৰ আরম্মণে ইদং কম্মং ইমস্স ৰিপাকো চ পৰত্তোতি কত্ৰা ৰুত্তং ‘‘তস্সেৰ কম্মস্স ৰিপাকাৰসেসেনা’’তি. ভৰতি হি তংসদিসেপি তব্বোহারো যথা ‘‘সো এৰ তিত্তিরো, তানিযেৰ ওসধানী’’তি. নিমিত্তং অহোসীতি পুব্বে কতূপচিতস্স পেতূপপত্তিনিব্বত্তনৰসেন কতোকাসস্স তস্স কম্মস্স নিমিত্তভূতং ইদানি তথা উপট্ঠহন্তং তস্স ৰিপাকস্স নিমিত্তং আরম্মণং অহোসি. সোতি গোঘাতকো. অট্ঠিসঙ্খলিকপেতো জাতো কম্মসরিক্খকৰিপাকতাৰসেন.
অট্ঠিসুত্তৰণ্ণনা নিট্ঠিতা.
২. পেসিসুত্তৰণ্ণনা
২০৩. গোমংসপেসিযো কত্ৰাতি গাৰিং ৰধিত্ৰা ৰধিত্ৰা গোমংসং ফালেত্ৰা পেসিযো কত্ৰা. সুক্খাপেত্ৰাতি কালন্তরং ঠপনত্থং সুক্খাপেত্ৰা. সুক্খাপিযমানানং মংসপেসীনঞ্হি ৰল্লূরসমঞ্ঞা.
পেসিসুত্তৰণ্ণনা নিট্ঠিতা.
৩. পিণ্ডসুত্তৰণ্ণনা
২০৪. নিপ্পক্খচম্মেতি ৰিগতপক্খচম্মে.
৪. নিচ্ছৰিসুত্তৰণ্ণনা
২০৫. উরব্ভে হনতীতি ওরব্ভিকো. এল়কেতি অজে.
৫. অসিলোমসুত্তৰণ্ণনা
২০৬. নিৰাপপুট্ঠেতি অত্তনা দিন্ননিৰাপেন পোসিতে. অসিনা ৰধিত্ৰা ৰধিত্ৰা ৰিক্কিণন্তো.
৬. সত্তিসুত্তৰণ্ণনা
২০৭. একং মিগন্তি একং দীপকমিগং.
৭. উসুলোমসুত্তৰণ্ণনা
২০৮. কারণাহীতি যাতনাহি. ঞত্ৰাতি কম্মট্ঠানং ঞত্ৰা.
৮. সূচিলোমসুত্তৰণ্ণনা
২০৯. সুণোতি পূরেতীতি সূতো, অস্সদমকাদিকো.
৯. দুতিযসূচিলোমসুত্তৰণ্ণনা
২১০. পেসুঞ্ঞূপসংহারৰসেন ইতো সুতং অমুত্র, অমুত্র ৰা সুতং ইধ সূচেতীতি সূচকো. অনযব্যসনং পাপেসি মনুস্সেতি সম্বন্ধো.
১০. কুম্ভণ্ডসুত্তৰণ্ণনা
২১১. ৰিনিচ্ছযামচ্চোতি রঞ্ঞা অড্ডকরণে ঠপিতো ৰিনিচ্ছযমহামত্তো. সো হি গামজনকাযং কূটেতি ৰঞ্চেতীতি গামকূটকোতি ৰুচ্চতি. কেচি ‘‘তাদিসো এৰ গামজেট্ঠকো গামকূটকো’’তি ৰদন্তি. সমেন ভৰিতব্বং, ‘‘ধম্মট্ঠো’’তি ৰত্তব্বতো. রহস্সঙ্গে নিসীদনৰসেন ৰিসমা নিসজ্জাৰ অহোসি.
কুম্ভণ্ডসুত্তৰণ্ণনা নিট্ঠিতা.
পঠমৰগ্গৰণ্ণনা নিট্ঠিতা.
২. দুতিযৰগ্গো
১. সসীসকসুত্তৰণ্ণনা
২১২. ফুসন্তোতি থেয্যায ফুসন্তো.
৩. নিচ্ছৰিত্থিসুত্তৰণ্ণনা
২১৪. মাতুগামো সস্সামিকো অত্তনো ফস্সে অনিস্সরো. ৰট্টিত্ৰাতি ভস্সিত্ৰা অপরং গন্ত্ৰা.
৪. মঙ্গুলিত্থিসুত্তৰণ্ণনা
২১৫. মঙ্গনৰসেন উলতীতি মঙ্গুলি, ৰিরূপবীভচ্ছভাৰেন পৰত্ততীতি অত্থো. তেনাহ ‘‘ৰিরূপং দুদ্দসিকং বীভচ্ছ’’ন্তি.
৫. ওকিলিনীসুত্তৰণ্ণনা
২১৬. উদ্ধং উদ্ধং অগ্গিনা পক্কসরীরতায উপ্পক্কং. হেট্ঠতো পগ্ঘরণৰসেন কিলিন্নসরীরতায ওকিলিনী. ইতো চিতো চ অঙ্গারসম্পরিকিণ্ণতায ওকিরিনী. তেনাহ ‘‘সা কিরা’’তিআদি. অঙ্গারচিতকেতি অঙ্গারসঞ্চযে. সরীরতো পগ্ঘরন্তি অসুচিদুগ্গন্ধজেগুচ্ছানি সেদগতানি. তস্স কির রঞ্ঞোতি তস্স কালিঙ্গস্স রঞ্ঞো. নাটকিনীতি নচ্চে অধিকতা ইত্থী. সেদন্তি সেদনং, তাপনন্তি অত্থো.
ওকিলিনীসুত্তৰণ্ণনা নিট্ঠিতা.
৬. অসীসকসুত্তৰণ্ণনা
২১৭. অসীসকং কবন্ধং হুত্ৰা নিব্বত্তি কম্মাযূহনকালে তথা নিমিত্তগ্গহণপরিচযতো.
৭-১১. পাপভিক্খুসুত্তাদিৰণ্ণনা
২১৮-২২২. লামকভিক্খূতি হীনাচারতায লামকো, ভিক্খুৰেসতায, ভিক্খাহারেন জীৰনতো চ ভিক্খু. চিত্তকেল়িন্তি চিত্তরুচিযং তং তং কীল়ন্তো. অযমেৰাতি ভিক্খুৰত্থুস্মিং ৰুত্তনযো এৰ.
পাপভিক্খুসুত্তাদিৰণ্ণনা নিট্ঠিতা.
সারত্থপ্পকাসিনিযা সংযুত্তনিকায-অট্ঠকথায
লক্খণসংযুত্তৰণ্ণনায লীনত্থপ্পকাসনা সমত্তা.