৭. রাহুলসংযুত্তং
১. পঠমৰগ্গো
১-৮. চক্খুসুত্তাদিৰণ্ণনা
১৮৮-১৯৫. একৰিহারীতি চতূসুপি ইরিযাপথেসু একাকী হুত্ৰা ৰিহরন্তো. ৰিৰেকট্ঠোতি ৰিৰিত্তট্ঠো, তেনাহ ‘‘নিস্সদ্দো’’তি. সতিযা অৰিপ্পৰসন্তোতি সতিযা অৰিপ্পৰাসেন ঠিতো, সব্বদা অৰিজহনৰসেন পৰত্তো. আতাপীতি ৰীরিযসম্পন্নোতি সব্বসো কিলেসানং আতাপনপরিতাপনৰসেন পৰত্তৰীরিযসমঙ্গীভূতো. পহিতত্তোতি তস্মিং ৰিসেসাধিগমে পেসিতচিত্তো, তত্থ নিন্নো তপ্পব্ভারোতি অত্থো. হুত্ৰা অভাৰাকারেনাতি উপ্পত্তিতো পুব্বে অৰিজ্জমানো পচ্চযসমৰাযেন হুত্ৰা উপ্পজ্জিত্ৰা ভঙ্গুপরমসঙ্খাতেন অভাৰাকারেন. অনিচ্চন্তি নিচ্চধুৰতাভাৰতো. উপ্পাদৰযৰন্ততাযাতি খণে খণে উপ্পজ্জিত্ৰা নিরুজ্ঝনতো. তাৰকালিকতাযাতি তঙ্খণিকতায. ৰিপরিণামকোটিযাতি ৰিপরিণামৰন্ততায. চক্খুঞ্হি উপাদায ৰিকারাপজ্জনেন ৰিপরিণমন্তং ৰিনাসং পটিপীল়ং পাপুণাতি. নিচ্চপটিক্খেপতোতি নিচ্চতায পটিক্খিপিতব্বতো লেসমত্তস্সপি অনুপলব্ভনতো. দুক্খমনট্ঠেনাতি নিরন্তরদুক্খতায দুক্খেন খমিতব্বতো. দুক্খৰত্থুকট্ঠেনাতি নানপ্পকারদুক্খাধিট্ঠানতো. সততসম্পীল়নট্ঠেনাতি অভিণ্হতাপসভাৰতো. সুখপটিক্খেপেনাতি সুখভাৰস্স পটিক্খিপিতব্বতো. তণ্হাগাহো মমংকারভাৰতো. মানগাহো অহংকারভাৰতো. দিট্ঠিগাহো ‘‘অত্তা মে’’তি ৰিপল্লাসভাৰতো. ৰিরাগৰসেনাতি ৰিরাগগ্গহণেন. তথা ৰিমুত্তিৰসেনাতি ৰিমুত্তিগ্গহণেন.
পসাদাৰ গহিতা দ্ৰারভাৰপ্পত্তস্স অধিপ্পেতত্তা. সম্মসনচারচিত্তং দ্ৰারভূতমনোতি অধিপ্পাযো.
ছট্ঠে আরম্মণে তেভূমকধম্মা সম্মসনচারস্স অধিপ্পেতত্তা. যথা পঠমসুত্তে পঞ্চ পসাদা গহিতা, ন সসম্ভারচক্খুআদযো, এৰং ততিযসুত্তে ন পসাদৰত্থুকচিত্তমেৰ গহিতং. ন তংসম্পযুত্তা ধম্মা. এৰঞ্হি অৰধারণং সাত্থকং হোতি অঞ্ঞথা তেন অপনেতব্বস্স অভাৰতো. সব্বত্থাতি সব্বেসু চতুত্থসুত্তাদীসু. জৰনপ্পত্তাতি জৰনচিত্তসংযুত্তা.
চক্খুসুত্তাদিৰণ্ণনা নিট্ঠিতা.
৯. ধাতুসুত্তৰণ্ণনা
১৯৬. আকাসধাতু রূপপরিচ্ছেদতায রূপপরিযাপন্নন্তি অধিপ্পাযেন ‘‘সেসাহি রূপ’’ন্তি ৰুত্তং. নামরূপন্তি তেভূমকং নামং রূপঞ্চ কথিতং.
ধাতুসুত্তৰণ্ণনা নিট্ঠিতা.
১০. খন্ধসুত্তৰণ্ণনা
১৯৭. সব্বসঙ্গাহিকপরিচ্ছেদেনাতি ধম্মসঙ্গণ্হনপরিযাযেন. ইধাতি ইমস্মিং সুত্তে. তেভূমকাতি গহেতব্বা সম্মসনচারস্স অধিপ্পেতত্তা.
খন্ধসুত্তৰণ্ণনা নিট্ঠিতা.
পঠমৰগ্গৰণ্ণনা নিট্ঠিতা.
২. দুতিযৰগ্গো
১১. অনুসযসুত্তৰণ্ণনা
২০০. দুতিযৰগ্গে অত্তনোতি আযস্মা রাহুলো অত্তনো সৰিঞ্ঞাণকং কাযং দস্সেতি. পরস্সাতি পরস্স অৰিঞ্ঞাণককাযং দস্সেতি. পরসন্তানে ৰা অরূপে ধম্মে অগ্গহেত্ৰা রূপকাযমেৰ গণ্হন্তো ৰদতি. অপরে ‘‘অসঞ্ঞসত্তানং অত্তভাৰং সন্ধায তথা ৰুত্ত’’ন্তি ৰদন্তি. পুরিমেনাতি ‘‘ইমস্মিং সৰিঞ্ঞাণকে কাযে’’তি ইমিনা পদেন. পচ্ছিমেনাতি ‘‘বহিদ্ধা’’তি ইমিনা পদেন. এতে কিলেসাতি এতে দিট্ঠিতণ্হামানসঞ্ঞিতা কিলেসা. এতেসু ৰত্থূসূতি অজ্ঝত্তবহিদ্ধাৰত্থূসু. সম্ম…পে… পস্সতীতি পুব্বভাগে ৰিপস্সনাঞাণেন সম্মসনৰসেন, মগ্গক্খণে অভিসমযৰসেন সুট্ঠু অত্তপচ্চক্খেন ঞাণেন পস্সতি.
অনুসযসুত্তৰণ্ণনা নিট্ঠিতা.
১২. অপগতসুত্তৰণ্ণনা
২০১. ‘‘অহমেত’’ন্তি অহংকারাদীনং অনৰসেসপ্পহানেন অচ্চন্তমেৰ অপগতং.
অপগতসুত্তৰণ্ণনা নিট্ঠিতা.
দুতিযৰগ্গৰণ্ণনা নিট্ঠিতা.
দ্ৰীসূতি পঠমৰগ্গাদীসু. দেসনায অসেক্খভূমিযা দেসিতত্তা অসেক্খভূমি কথিতা. পঠমোতি পঠমৰগ্গো ‘‘সাধু মে, ভন্তে, ভগৰা’’তিআদিনা আযাচন্তস্স, দুতিযো অনাযাচন্তস্স থেরস্স অজ্ঝাসযৰসেন কথিতো. ৰিমুত্তিপরিপাচনীযধম্মা নাম ৰিৰট্টসন্নিস্সিতা সদ্ধিন্দ্রিযাদযো. তেন পন ৰিপস্সনায কথিতত্তা কথিতা এৰাতি. তংতংদেসনানুসারেন হি থেরো তে ধম্মে পরিপাকং পাপেসি. তথা হি ভগৰা দুতিযৰগ্গং অনাযাচিতোপি দেসেসি.
সারত্থপ্পকাসিনিযা সংযুত্তনিকায-অট্ঠকথায
রাহুলসংযুত্তৰণ্ণনায লীনত্থপ্পকাসনা সমত্তা.