৮. কোসম্বিসুত্তৰণ্ণনা
৬৮. অট্ঠমে পরস্স সদ্দহিত্ৰাতি পরস্স ৰচনং সদ্দহিত্ৰা. তেনাহ ‘‘যং এস ভণতি, তং ভূতন্তি গণ্হাতী’’তি. পরপত্তিযো হি এসো পরনেয্যবুদ্ধিকো. যং কারণন্তি যং অত্তনা চিন্তিতৰত্থু. রুচ্চতীতি ‘‘এৰমেতং ভৰিস্সতি, ন অঞ্ঞথা’’তি অত্তনো মতিযা চিন্তেন্তস্স রুচ্চতি. রুচিযা গণ্হাতীতি পরপত্তিযো অহুত্ৰা সযমেৰ তথা রোচেন্তো গণ্হাতি. অনুস্সৰোতি ‘‘অনু অনু সুত’’ন্তি এৰং চিরকালগতায অনুস্সুতিযা লব্ভমানং ‘‘কথমিদং সিযা, কস্মা ভূতমেত’’ন্তি অনুস্সৰেন গণ্হাতি. ৰিতক্কযতোতি ‘‘এৰমেতং সিযা’’তি পরিকপ্পেন্তস্স. একং কারণং উপট্ঠাতীতি যথাপরিকপ্পিতৰত্থু চিত্তস্স উপট্ঠাতি. আকারপরিৰিতক্কেনাতি অত্তনা কপ্পিতাকারেনা তং গণ্হাতি. একা দিট্ঠি উপ্পজ্জতীতি ‘‘যথাপরিকপ্পিতং কিঞ্চি অত্থং এৰমেতং, নাঞ্ঞথা’’তি অভিনিৰিসন্তস্স একো অভিনিৰেসো উপ্পজ্জতি. যাযস্সাতি যায দিট্ঠিযা অস্স পুগ্গলস্স. নিজ্ঝাযন্তস্সাতি পচ্চক্খং ৰিয নিরূপেত্ৰা চিন্তেন্তস্স. খমতীতি তথা গহণক্খমো হোতি. তেনাহ ‘‘সো…পে… গণ্হাতী’’তি. এতানীতি সদ্ধাদীনি. তানি হি সদ্ধেয্যানং ৰত্থূনং গহণহেতুভাৰতো ‘‘কারণানী’’তি ৰুত্তানি. ভৰনিরোধো নিব্বানন্তি নৰৰিধোপি ভৰো নিরুজ্ঝতি এত্থ এতস্মিং অধিগতেতি ভৰনিরোধো, নিব্বানং. স্ৰাযং ভৰো পঞ্চক্খন্ধসঙ্গহো তব্বিনিমুত্তো নত্থীতি আহ ‘‘পঞ্চক্খন্ধনিরোধো নিব্বান’’ন্তি. ভৰনিরোধো নিব্বানং নামাতি ‘‘নিব্বানং নাম ভৰনিরোধো’’তি এস পঞ্হো সেক্খেহিপি জানিতব্বো, ন অসেক্খেহেৰ. ইমং ঠানন্তি ইমং যাথাৰকারণং.
সুট্ঠু দিট্ঠন্তি ‘‘ভৰনিরোধো নিব্বান’’ন্তি মযা সুট্ঠু যাথাৰতো দিট্ঠং, ভৰস্স পীল়নসঙ্খতসন্তাপৰিপরিণামট্ঠানং, ভৰনিরোধস্স চ নিস্সরণৰিৰেকাসঙ্খতামতট্ঠানং যথাভূতং সম্মপ্পঞ্ঞায দিট্ঠত্তা. অনাগামিফলে ঠিতো হি অনাগামিমগ্গে ঠিতো এৰ নাম উপরিমগ্গস্স অনধিগতত্তাতি ৰুত্তং ‘‘অনাগামিমগ্গে ঠিতত্তা’’তি. নিব্বানং আরব্ভ পৰত্তম্পি থেরস্সেতং ঞাণং ‘‘নিব্বানং পচ্চৰেক্খতী’’তি ৰুত্তঞাণং ৰিয ন হোতীতি ৰুত্তং ‘‘একূনৰীসতিযা…পে… পচ্চৰেক্খণঞাণ’’ন্তি. এতেন এতং নিব্বানপচ্চৰেক্খণা ৰিয ন হোতি সপ্পদেসভাৰতোতি দস্সেতি. এৰঞ্চ কত্ৰা ইধ উদপাননিদস্সনম্পি সমত্থিতন্তি দট্ঠব্বং. পচ্চৰেক্খণঞাণেনাতি অৰসেসকিলেসানং, নিব্বানস্সেৰ ৰা পচ্চৰেক্খণঞাণেন. উপরি অরহত্তফলসমযোতি উপরি সিজ্ঝনতো অরহত্তপটিলাভো তথা অত্থি. ‘‘যেনাহং তং পরিযেসতো নিব্বানং সচ্ছিকরিস্সামী’’তি জানাতি.
কোসম্বিসুত্তৰণ্ণনা নিট্ঠিতা.