৩. পটিপদাসুত্তৰণ্ণনা
৩. মিচ্ছা পটিপজ্জতি এতাযাতি মিচ্ছাপটিপদা, ৰট্টগামিমগ্গো দুক্খাৰহত্তা. তং মিচ্ছাপটিপদং. তেনাহ ‘‘অনিয্যানিকপটিপদা’’তি. সো পুঞ্ঞাভিসঙ্খারো কথং মিচ্ছাপটিপদা হোতীতি? সম্পত্তিভৰে সুখাৰহোৰ হোতীতি অধিপ্পাযো. ৰট্টসীসত্তাতি ৰট্টপক্খিযানং উত্তমঙ্গভাৰতো. অন্তমসোতি উক্কংসপরিযন্তং সন্ধায ৰদতি অৰকংসপরিযন্ততো. ‘‘ইদং মে পুঞ্ঞং নিব্বানাধিগমায পচ্চযো হোতূ’’তি এৰং নিব্বানং পত্থেত্ৰা পৰত্তিতং. পণ্ণমুট্ঠিদানমত্তন্তি সাকপণ্ণমুট্ঠিদানমত্তং. অপ্পত্ৰাতি অন্তোগধহেতু এস নিদ্দেসো, অপাপেত্ৰাতি অত্থো. যদগ্গেন ৰা পটিপজ্জনতো অরহত্তং পত্তোতি ৰুচ্চতি, তদগ্গেন তদাৰহা পটিপদাপি পত্তাতি ৰুচ্চতীতি ‘‘অপ্পত্ৰা’’তি ৰুত্তং. অনুলোমৰসেনাতি অনুলোমপটিচ্চসমুপ্পাদৰসেন. পটিলোমৰসেনাতি এত্থাপি এসেৰ নযো. পটিপদা পুচ্ছিতাতি এতেন পটিপদা দেসেতুং আরদ্ধাতি অযম্পি অত্থো সঙ্গহিতো যথারদ্ধস্স অত্থস্স কথেতুকম্যতাপুচ্ছায ইধাগতত্তা. অনুলোমপটিচ্চসমুপ্পাদদেসনাযম্পেত্থ ব্যতিরেকমুখেন অৰিজ্জাদিনিরোধা পন ৰিজ্জায সতি হোতি সঙ্খারানং অসম্ভৰোতি ৰুত্তং ‘‘নিব্বানং ভাজিত’’ন্তি. সরূপেন পন তায ৰট্টমেৰ পকাসিতং. ৰক্খতি হি পরিযোসানে ‘‘ৰট্টৰিৰট্টমেৰ কথিত’’ন্তি. নিয্যাতনেতি নিগমনে. ফলেনাতি পত্তব্বফলেন পটিপদায সম্পাপকহেতুনো দস্সিতত্তা. যথা হি তিৰিধো হেতু ঞাপকো, নিব্বত্তকো, সম্পাপকোতি, এৰং তিৰিধং ফলং ঞাপেতব্বং, নিব্বত্তেতব্বং, সম্পাপেতব্বন্তি. তস্মা পত্তব্বফলেন নিব্বানেন তংসম্পাপকহেতুভূতায পটিপদায দস্সিতত্তাতি অত্থো. তেনাহ ‘‘ফলেন হেত্থা’’তিআদি. অযং ৰুচ্চতীতি এৰং নিব্বানফলা অযং ‘‘সম্মাপটিপদা’’তি ৰুচ্চতি. অসেসৰিরাগা অসেসনিরোধাতি সমুচ্ছেদপ্পহানৰসেন অৰিজ্জায অসেসৰিরজ্জনতো অসেসনিরুজ্ঝনতো চ. পদদ্ৰযেনপি অনুপ্পাদনিরোধমেৰ ৰদতি. তঞ্হি নিব্বানং. দুতিযৰিকপ্পে অযং এত্থ অধিপ্পাযো – যেন মগ্গেন করণভূতেন অসেসনিরোধো হোতি, অৰিজ্জায অসেসনিরোধো যং আগম্ম হোতি, তং মগ্গং দস্সেতুন্তি. এৰঞ্হি সতীতি এৰং পদভাজনস্স নিব্বানস্স পদত্থে সতি. সানুভাৰা পটিপদা ৰিভত্তা হোতীতি অৰিজ্জায অসেসনিরোধহেতুপটিপদা তত্থ সাতিসযসামত্থিযসমাযোগতো সানুভাৰা ৰিভত্তা হোতি. মিচ্ছাপটিপদাগহণেনেত্থ ৰট্টস্সপি ৰিভত্তত্তা ৰুত্তং ‘‘ৰট্টৰিৰট্টমেৰ কথিত’’ন্তি.
পটিপদাসুত্তৰণ্ণনা নিট্ঠিতা.