৯. কস্সকসুত্তৰণ্ণনা
১৫৫. নিব্বানং অপদিসিত্ৰাতি নিব্বানং নিস্সায নিব্বানগুণে আরব্ভাতি অত্থো. হটহটকেসোতি ইতো চিতো চ ৰিকিণ্ণত্তা আকুলাকুলকেসো. চক্খুসম্ফস্সৰিঞ্ঞাণাযতনন্তি এত্থ যথা চক্খুগ্গহণেন ফস্সো ৰিসেসিতো, তেন এৰ ৰিঞ্ঞাণাযতনং. তথা সতি চক্খুৰিঞ্ঞাণস্স চ গহণং আপজ্জেয্যাতি. ননু চেত্থ চক্খুগ্গহণেন ৰিসেসিতত্তা চক্খুদ্ৰারিকানং সব্বেসং ৰিঞ্ঞাণানং গহণন্তি? সচ্চমেতং, তঞ্চ খো পঠমেন চক্খুগ্গহণেনাতি নাযং দোসো. ভৰঙ্গচিত্তন্তি আৰজ্জনায অনন্তরপচ্চযভূতমেৰ অধিপ্পেতন্তি নিযমেত্ৰা দস্সেতুং ‘‘সাৰজ্জনক’’ন্তি ৰুত্তং, তস্মা তদারম্মণম্পীতি জৰনচিত্তেন সহ তদারম্মণচিত্তম্পি. ‘‘ৰিঞ্ঞাণাযতন’’ন্তি চ ৰুত্তে নিম্মলমেৰ.
‘‘চক্খূ’’তি অৰিসেসতো ৰুত্তত্তা পন মারস্স অযম্পি অত্থো আপন্নোতি দস্সেতুং ‘‘যং লোকে’’তিআদি ৰুত্তং. উপক্কৰিপক্কন্তি চক্খুপাকরোগেন উপরি হেট্ঠা চ সব্বসো পক্কং কুথিতং. এসেৰ নযোতি ইমিনা যং লোকে কুট্ঠকিলাসগণ্ডকচ্ছুআদীহি উপদ্দুতং ৰণপীল়কাদিৰসেন পগ্ঘরন্তং অসুচিং অন্তমসো পরমজেগুচ্ছরূপম্পি, সব্বং তং তৰেৰ হোতূতি এৰমাদিং অপদিসতি.
যং ভণ্ডকন্তি হিরঞ্ঞসুৰণ্ণাদিখেত্তৰত্থাদিউপকরণং গহট্ঠা, পব্বজিতা চ যং পত্তচীৰরাদিং ‘‘মম ইদ’’ন্তি অভিনিৰিসন্তাৰ ৰদন্তি, এতেসু পরিগ্গহত্থেসু চ তেসং পরিগ্গাহকপুগ্গলেসু চ তে চিত্তং যদি অত্থি, তানি আরব্ভ তৰ চিত্তং যদি ভৰতি, এৰং ত্ৰং তত্থ বদ্ধো এৰ হোসীতি অত্থো. তেনাহ ‘‘ন মে সমণ মোক্খসী’’তি.
যং ভণ্ডকং ৰদন্তীতি যথাৰুত্তং উপকরণং লোকে বহুজনা ‘‘মম ইদ’’ন্তি ৰদন্তি. ন তং ময্হন্তি তং ময্হং ন হোতি, ন তত্থ মম তণ্হাৰসেন মমন্তি নত্থি. ন তে অহন্তি যে পুগ্গলা এত্থ বদ্ধা, তেপি অহং ন হোমি, তত্থ মে দিট্ঠিবদ্ধো নত্থি. ন মে মগ্গম্পি দক্খসীতি এৰং সব্বসো বদ্ধাভাৰেন মুত্তস্স মে গতমগ্গম্পি মার ত্ৰং ন দক্খসি ন পস্সিস্সসি, যে ভৰাদযো তুয্হং ৰিসযা, তেসু ভৰযোনিগতিআদীসু ময্হং গতমগ্গং ন পস্সিস্সসি ভৰনিস্সট্ঠত্তাতি.
কস্সকসুত্তৰণ্ণনা নিট্ঠিতা.