১. পঠমকস্সপসুত্তৰণ্ণনা

৮২. দেৰস্স পুত্তো দেৰপুত্তো. দেৰানং জনকজনেতব্বসম্বন্ধাভাৰতো কথমযং দেৰপুত্তোতি ৰুচ্চতীতি আহ ‘‘দেৰানং হী’’তিআদি. ‘‘অপাকটো অঞ্ঞতরোতি ৰুচ্চতী’’তি ইদং যেভুয্যৰসেন ৰুত্তং. পাকটোপি হি কত্থচি ‘‘অঞ্ঞতরো’’তি ৰুচ্চতি. হেট্ঠা দেৰতাসংযুত্তে ‘‘অপাকটা অঞ্ঞতরা দেৰতা’’তি ৰত্ৰা ইধ ‘‘পাকটো দেৰপুত্তো’’তি ৰুত্তং. তথা হিস্স কস্সপোতি গোত্তনামং গহিতং, তঞ্চ খো পুরিমজাতিসিদ্ধসমঞ্ঞাৰসেন. অনুসাসনং অনুসাসো, তং অনুসাসং. ভিক্খুনিদ্দেসন্তি ভিক্খুসদ্দস্স নিদ্দেসং. ভিক্খুওৰাদন্তি ভিক্খুভাৰাৰহং ওৰাদং. যদি পন ন অস্সোসি, কথমযং পঞ্হং কথেসীতি? অঞ্ঞতো সুতং নিস্সায পঞ্হং কথেসি, ন পন ভগৰতো সম্মুখা সুতভাৰেন.

তেসন্তি যথাৰুত্তানং তিণ্ণং পুগ্গলানং. ‘‘কথেতুকামো চেৰা’’তিআদিনা হি চতুত্থং ইধ উদ্ধটং. তত্থ আদিতো তিণ্ণং ভগৰা পঞ্হং ভারং ন করোতি একেকঙ্গৰেকল্লতো চেৰ অঙ্গদ্ৰযৰেকল্লতো চ, চতুত্থস্স পন উভযঙ্গপারিপূরত্তা ভারং করোতীতি আহ ‘‘অযং পনা’’তিআদি.

গাথাযং ‘‘সুভাসিতস্সা’’তি উপযোগত্থে সামিৰচনন্তি আহ ‘‘সুভাসিতং সিক্খেয্যা’’তি. চতুসচ্চাদিনিস্সিতং বুদ্ধৰচনং সিক্খন্তো চতুব্বিধং ৰচীসুচরিতং সিক্খতি নামাতি আহ ‘‘চতুসচ্চনিস্সিতং…পে… সিক্খেয্যা’’তি. অৰধারণেন তপ্পটিপক্খং পটিনিৰত্তেতি. উপাসিতব্বন্তি আসেৰিতব্বং ভাৰেতব্বং বহুলীকাতব্বং. অট্ঠতিংসভেদং কম্মট্ঠানন্তি ইদং তস্স ৰিপস্সনাপদট্ঠানতং হদযে ঠপেত্ৰা ৰুত্তং. তথা হি ৰুত্তং ‘‘দুতিযপদেন অধিপঞ্ঞাসিক্খা কথিতা’’তি. যে পন ‘‘দুতিযপদেন অধিচিত্তসিক্খা চিত্তৰূপসমেন অধিপঞ্ঞাসিক্খা’’তি পঠন্তি, তেসং পদেন অট্ঠতিংসপ্পভেদকম্মট্ঠানং সুদ্ধসমথকম্মট্ঠানস্সেৰ গহণং দট্ঠব্বং. যদি এৰং ‘‘অট্ঠসমাপত্তিৰসেনা’’তি ইদং কথন্তি? ‘‘তং ৰিপস্সনাধিট্ঠানানং সমাপত্তীনং ৰসেন কথিত’’ন্তি ৰদন্তি. এৰঞ্চ কত্ৰা ‘‘দুতিযপদেন অধিপঞ্ঞাসিক্খা’’তি ইদং ৰচনং সমত্থিতং হোতি. সিক্খনং নাম আসেৰনন্তি আহ ‘‘ভাৰেয্যাতি অত্থো’’তি. উপাসনন্তি পযিরুপাসনং. তঞ্চ খো অস্সুতপরিযাপুণনকম্মট্ঠানুগ্গহাদিৰসেন দস্সেন্তো ‘‘তম্পী’’তিআদিমাহ. অধিসীলসিক্খা কথিতা লক্খণহারনযেন. ৰচীসুচরিতস্স হি সীলসভাৰত্তা তগ্গহণেনেৰ তদেকলক্খণং কাযসুচরিতম্পি ইতরম্পি গহিতমেৰাতি. এত্থ চ অধিসীলসিক্খায চিত্তৰিৰেকো, অধিপঞ্ঞাসিক্খায উপধিৰিৰেকো, অধিচিত্তসিক্খায কাযৰিৰেকো কথিতো, কাযৰিৰেকো পন সরূপেনেৰ পাল়িযং গহিতোতি তিৰিধস্সপি ৰিৰেকস্স পকাসিতত্তং দট্ঠব্বং. সেসং সুৰিঞ্ঞেয্যমেৰ.

পঠমকস্সপসুত্তৰণ্ণনা নিট্ঠিতা.