৪. অচ্চেন্তিসুত্তৰণ্ণনা
৪. কালযন্তি খেপেন্তীতি কালা. পুরেভত্তাদযো হি কালা ধম্মপ্পৰত্তিমত্ততায পরমত্থতো অৰিজ্জমানাপি লোকসঙ্কেতমত্তসিদ্ধা তস্সাযেৰ ধম্মপ্পৰত্তিযা গতগতায অনিৰত্তনতো তং তং ধম্মপ্পৰত্তিং খেপেন্তা ৰিনাসযন্তা ৰিয সযঞ্চ তাহি সদ্ধিং অচ্চেন্তা ৰিয হোন্তি. তেনাহ – ‘‘কালো ঘসতি ভূতানি, সব্বানেৰ সহত্তনা’’তি (জা. ১.২.১৯০). ‘‘তরযন্তি রত্তিযো’’তি এত্থাপি ৰুত্তনযেনেৰ অত্থো ৰেদিতব্বো. ‘‘এতং ভযং মরণে পেক্খমানো’’তি ৰুচ্চমানত্তা পুগ্গলং মরণূপগমনায তরযন্তীতি অত্থো ৰুত্তো. ৰযোগুণাতি এত্থ কোট্ঠাসা গুণা. তিত্থিযানং হি চরিমচিত্তেন সকলচিত্তে ৰযসমূহে ৰযসমঞ্ঞাতি আহ – ‘‘পঠমমজ্ঝিমপচ্ছিমৰযানং গুণা, রাসযোতি অত্থো’’তি. আনিসংসট্ঠো গুণট্ঠো ‘‘ৰাকচিরং নিৰাসেসিং, দ্ৰাদসগুণমুপাগত’’ন্তিআদীসু (বু. ৰং. ২.৩০) ৰিয. ‘‘তন্দিগুণাহং করিস্সামি, দিগুণং দিগুণং ৰদ্ধেয্যা’’তি চ এৰমাদীসু পন তব্ভাৰৰুত্তিঅত্থো গুণট্ঠো.
‘‘অসঙ্খ্যেয্যানি নামানি, সগুণেন মহেসিনো;
গুণেন নামমুদ্ধেয্যং, অপি নাম সহস্সতো’’তি. (ধ. স. অট্ঠ. ১৩১৩; উদা. ৫৩; পটি. ম. অট্ঠ. ১.১.৭৬) –
আদীসু পসংসট্ঠো গুণট্ঠো দট্ঠব্বো. ‘‘ৰযোগুণা অনুপুব্বং জহন্তী’’তি এত্থ অত্থো ‘‘অচ্চেন্তি কালা’’তি এত্থ ৰুত্তনযো এৰ. পঠমমজ্ঝিমৰযাতি পঠমগ্গহণঞ্চেত্থ ৰযস্স গতস্স অপুনরাৰত্তিদস্সনত্থং কতং. তেনেৰাহ – ‘‘মরণক্খণে পন তযোপি ৰযা জহন্তেৰা’’তি.
এত্থ চ পাল়িযং ‘‘অচ্চেন্তি কালা’’তি সামঞ্ঞতো কালস্স অপগমনং দস্সিতং, পুন তং ৰিসেসতোপি দস্সেতুং ইতরদ্ৰযং ৰুত্তং. অট্ঠকথাযং পন মুদিন্দ্রিযস্স ৰসেন ‘‘ৰযোগুণা অনুপুব্বং জহন্তী’’তি ৰুত্তং, মজ্ঝিমিন্দ্রিযস্স ৰসেন ‘‘তরযন্তি রত্তিযো’’তি ৰুত্তন্তি অধিপ্পাযেন ‘‘কালাতি পুরেভত্তাদযো কালা’’তি ৰুত্তং. তস্মা তত্থ আদি-সদ্দেন পচ্ছাভত্তপঠমযাম-মুহুত্তকালাদি-কালকোট্ঠাসো এৰ অণুপভেদো কালৰিভাগো গহিতোতি ৰেদিতব্বো. সেসন্তি ইধ দ্ৰীসু গাথাসু পচ্ছিমদ্ধো. সো হি ইধ অত্থতো অধিগতত্তা অনন্তরসুত্তে চ ৰুত্তত্তা অতিদিসিতো.
অচ্চেন্তিসুত্তৰণ্ণনা নিট্ঠিতা.