২. ছন্নোৰাদসুত্তৰণ্ণনা

৩৮৯. ছন্নোতি ইদং তস্স নামন্তি আহ ‘‘এৰংনামকো থেরো’’তি. যস্স পন সত্থারা পরিনিব্বানকালে ব্রহ্মদণ্ডো আণত্তো, অযং সো ন হোতীতি দস্সেন্তো আহ – ‘‘ন অভিনিক্খমনং নিক্খন্তত্থেরো’’তি, লোকনাথস্স অভিনিক্খমনকালে কপিলপুরতো নিক্খন্তোতি অত্থো. গিলানপুচ্ছকাতি গিলানস্স পুচ্ছনকা, গিলানভাৰস্স অৰত্থং সোতুকামাতি অত্থো. সসনতো হিংসনতো সত্থন্তি আহ ‘‘জীৰিতহারকসত্থ’’ন্তি.

৩৯০. উপৰজ্জং এতস্স নত্থীতি অনুপৰজ্জং, করজকাযং কত্ৰা আযতিং উপ্পত্তিরহিতন্তি অত্থো. তেনাহ ‘‘অনুপ্পত্তিক’’ন্তি.

৩৯১. খযৰযং ঞত্ৰাতি সঙ্খারগতং খণভঙ্গং নেত্ৰা ঞাণেন যাথাৰতো ঞত্ৰা. নেতং মমাতি দুক্খতো সমনুপস্সনা সঙ্খারেসু দিট্ঠেসু মমংকারাভাৰতো. নেসোহমস্মীতি অনিচ্চতো সমনুপস্সনা অনিচ্চতো তেসু দিট্ঠেসু অহংকারাভাৰতো. ন মেসো অত্তাতি অনত্ততো সমনুপস্সনা অনত্ততো তেসু দিট্ঠেসু অত্তগ্গাহাভাৰতোতি আহ – ‘‘নেতং মম…পে… অত্তাতি সমনুপস্সামী’’তি.

৩৯৩. তস্মা পুথুজ্জনোতি যস্মা অরিযো সব্বসো পরিঞ্ঞাতৰত্থুকো দুক্খৰেদনং অধিৰাসেতুং অসক্কোন্তো নাম নত্থি, তস্মা পুথুজ্জনো, কেৰলং পন অধিমানেনেৰ – ‘‘নাভিকঙ্খামি জীৰিতং, পরিচিণ্ণো মে সত্থা, নিরোধং দিস্ৰা’’তি ৰদতীতি অধিপ্পাযো. ইদম্পীতি ইদম্পি, ‘‘নিস্সিতস্স চলিত’’ন্তিআদি. তণ্হানিস্সিতভাৰেন হি আযস্মা ছন্নো মারণন্তিকং ৰেদনং অধিৰাসেতুং অসক্কোন্তো ইতো চিতো পরিৰত্তন্তো চলতি ৰিপ্ফন্দতি, তস্মা ‘‘নিস্সিতস্স চলিত’’ন্তিআদি মনসিকাতব্বং, তেন ইদং সব্বং তং ৰিপ্ফন্দিতং ন ভৰিস্সতীতি অধিপ্পাযো. কপ্পসদ্দো কালপরিযাযোপি হোতি, ন কালৰিসেসৰাচকো এৰাতি আহ – ‘‘নিচ্চকপ্পন্তি নিচ্চকাল’’ন্তি. যথা অপ্পহীনতণ্হাদিট্ঠিকো পুগ্গলো তংনিস্সিতো অল্লিনো, এৰং তাহিপি নিস্সিতো অমুত্তভাৰতোতি আহ – ‘‘তণ্হাদিট্ঠীহি নিস্সিতস্সা’’তি. চলিতন্তি যথা যথা অসমারদ্ধায সম্মাপটিপত্তিযা আদীনৰৰসেন চলন্তং পন যস্মা অরিযস্স ৰিনযে ৰিরূপং চলিতং নাম হোতি, তস্মা আহ – ‘‘ৰিপ্ফন্দিতং হোতী’’তি. তাদিসে পন পপঞ্চৰিক্খম্ভনৰসেন চিত্তস্স চলিতে অসতি ভাৰনায ৰীথিপটিপন্নতায কিলেসপটিপ্পস্সদ্ধি এৰ হোতীতি আহ ‘‘চলিতে অসতি পস্সদ্ধী’’তি. তেন ৰুত্তং – ‘‘কিলেসপস্সদ্ধি নাম হোতী’’তি.

ভৰন্তরং দিস্ৰা নমনট্ঠেন নতি. তেনাহ – ‘‘নতিযা অসতীতি ভৰত্থায আলযনিকন্তিপরিযুট্ঠানেসু অসতী’’তি. পটিসন্ধিৰসেন আগতি নামাতি পটিসন্ধিগ্গহণৰসেন ভৰন্তরতো ইধেৰ আগমনং নাম, চুতিৰসেন চৰনৰসেন ইতো ভৰন্তরস্স গমনং নাম ন হোতি আগতিগতিযা অসতি কতূপচিতস্সপি কম্মস্স উপ্পত্তিপরিকপ্পৰসেন পৰত্তিযা অভাৰতো. চৰনৰসেনাতি নিব্বত্তভৰতো চৰনৰসেন চুতি, আযতিং উপপজ্জনৰসেন উপপাতো ন হোতি. যতো গতি আগতি চৰনং উপপাতো ন হোতি, ততো এৰ নেৰিধ, ন হুরং, ন উভযমন্তরেন, কাযস্স গতিযা আগতিযা চ অভাৰতো সব্বসো চুতূপপাতো নত্থি; তেন ন ইধলোকে ঠিতোতি ৰত্তব্বো. ন পরলোকে ঠিতোতি ৰত্তব্বো, ন উভযমন্তরেন ঠিতোতি ৰত্তব্বো. তেনাহ ‘‘নযিধ লোকে’’তিআদি. তত্থ ইধলোকপরলোকৰিনিমুত্তস্স সংসরণপদেসস্স অভাৰতো, ‘‘ন উভযমন্তরেনা’’তি ৰুত্তোতি উভযপরিযাপন্নো ন হোতীতি পটিক্খিপন্তো, ‘‘ন উভযত্থ হোতী’’তি আহ. অযমেৰ অন্তোতি যো ইধলোকে পরলোকে চ অভাৰো অৰিজ্জমানতা অনুপ্পজ্জনং, অযমেৰ সকলস্স দুক্খমূলস্স অন্তো পরিযোসানং.

৩৯৪. কণ্ঠনাল়িং ছিন্দীতি নাল়িং ছিন্দিতুং আরভি. তস্মিং ছিন্দিতুং আরদ্ধক্খণে ছেদো চ ৰত্ততি; মরণভযঞ্চ ওক্কমি অৰীতরাগভাৰতো, ততো এৰ গতিনিমিত্তং উপট্ঠাতি. ‘‘সোপি নাম সব্রহ্মচারীনং অনুপৰজ্জতং ব্যাকরিত্ৰা সরাগমরণং মরিস্সতী’’তি সংৰিগ্গমানসো সঙ্খারে অনিচ্চাদিৰসেন পরিগ্গণ্হন্তো. অরহত্তং পত্ৰাতি পুব্বে বহুসো ৰিপস্সনায উদযব্বযঞাণং পাৰিতত্তা তাৰদেৰ অরহত্তং পত্ৰা অরহত্তফলপচ্চৰেক্খণানন্তরং কণ্ঠনাল়িচ্ছেদপচ্চযা জীৰিতনিরোধেন সমসীসী হুত্ৰা পরিনিব্বাযি. ন হি অন্তিমভৰিকস্স অরহত্তং অপ্পত্ৰা জীৰিতন্তরাযো হোতি. থেরস্সাতি আযস্মতো ছন্নত্থেরস্স. ব্যাকরণেনাতি হেতুম্হি করণৰচনং ‘‘ব্যাকরণেন হেতুনা’’তি. তন্নিমিত্তঞ্হি থেরো ৰীরিযং পগ্গণ্হন্তো ৰিপস্সনং উস্সুক্কাপেতি. ইমিনাতি, ‘‘অত্থি, ভন্তে’’তিআদিৰচনেন. থেরোতি আযস্মা সারিপুত্তত্থেরো. পুচ্ছতীতি, ভন্তে, তথা কুলসংসগ্গপসুতো কথং পরিনিব্বাযিস্সতীতি পুচ্ছতি. ‘‘পুব্বে কুলেসু সংসট্ঠৰিহারী’’তি সব্রহ্মচারীনং পঞ্ঞাতস্সপি ইমস্মিং ‘‘হোন্তি হেতে সারিপুত্তা’’তিআদিনা ভগৰতো ৰুত্ত-ট্ঠানে অসংসট্ঠভাৰো পাকটো অহোসি. পক্কম্পি নিপক্কং ৰিয সম্মাপটিপজ্জমানাপি কেচি অসঞ্ঞতা উপট্ঠহন্তি. সেসং সুৰিঞ্ঞেয্যমেৰ.

ছন্নোৰাদসুত্তৰণ্ণনায লীনত্থপ্পকাসনা সমত্তা.