৮. উদ্দেসৰিভঙ্গসুত্তৰণ্ণনা

৩১৩. দেসেতব্বস্স অত্থস্স উদ্দিসনং উদ্দেসো, ৰিভজনং ৰিভঙ্গোতি আহ – ‘‘মাতিকঞ্চ ৰিভজনঞ্চা’’তি তুলেয্যাতিআদীনি চত্তারিপি পদানি পঞ্ঞাৰেৰচনানি. অথ ৰা তুলেয্যাতি তুলনভূতায পঞ্ঞায তস্স ধম্মস্স পগ্গহাদিৰিধিনা পরিতুলেয্য. তীরেয্যাতি তীরণভূতায পঞ্ঞায তত্থ ঞাণকিরিযাসমাপনৰসেন তীরেয্য. পরিগ্গণ্হেয্যাতি তথাসমাপন্নো আনিসংসে অস্সাদআদীনৰে চ ৰিচিনেয্য. পরিচ্ছিন্দেয্যাতি পরিচ্ছিন্দভূতেন ঞাণেন অত্থং পরিচ্ছিন্দিত্ৰা জানেয্য. আরম্মণেসূতি রূপাদিপুথুত্তারম্মণেসু. নিকন্তিৰসেনাতি নিকামনৰসেন অপেক্খাৰসেন. তিট্ঠমানন্তি পৰত্তমানং. গোচরজ্ঝত্তেতি ঝানারম্মণভূতে. তঞ্হি ভাৰনাচিত্তেনাভিভুয্য অৰিস্সজ্জিত্ৰা গয্হমানং অজ্ঝত্তং ৰিয হোতীতি ‘‘গোচরজ্ঝত্ত’’ন্তি ৰুচ্চতি. ভাৰনং আরদ্ধস্স ভিক্খুনো যদি ভাৰনারম্মণে নিকন্তি উপ্পজ্জেয্য, তায নিকন্তিযা উপরি ভাৰনং ৰিস্সজ্জেত্ৰা চিত্তসংকোচৰসেন সণ্ঠিতং নাম, তদভাৰেন অসণ্ঠিতং নাম হোতীতি, ‘‘অজ্ঝত্তং অসণ্ঠিত’’ন্তি ৰুত্তন্তি দস্সেন্তো, ‘‘গোচরজ্ঝত্তে নিকন্তিৰসেন অসণ্ঠিত’’ন্তি আহ. তথা হি ৰক্খতি – ‘‘নিকন্তিৰসেন হি অতিট্ঠমানং হানভাগিযং ন হোতি, ৰিসেসভাগিযমেৰ হোতী’’তি. অগ্গহেত্ৰাতি রূপাদীসু কিঞ্চি তণ্হাদিগ্গাহৰসেন অগ্গহেত্ৰা. তথা অগ্গহণেনেৰ হি তণ্হাপরিতাসাদিৰসেন ন পরিতস্সেয্য. অৰসেসস্স চ দুক্খস্সাতি সোকাদিদুক্খস্স. অৰসেসস্স চ দুক্খস্সাতি ৰা জাতিজরামরণসীসেন ৰিপাকদুক্খস্স গহিতত্তা কিলেসদুক্খস্স চেৰ সংসারদুক্খস্স চাতি অত্থো.

৩১৬. রূপমেৰ কিলেসুপ্পত্তিযা কারণভাৰতো রূপনিমিত্তং. রাগাদিৰসেন তং অনুধাৰতীতি রূপনিমিত্তানুসারী.

৩১৮. নিকন্তিৰসেন অসণ্ঠিতন্তি অপেক্খাৰসেন সণ্ঠিতং নিকন্তিং পহায পৰত্তমানং উপরি ৰিসেসাৰহতোতি. তেনাহ ‘‘নিকন্তিৰসেন হী’’তিআদি.

৩২০. অগ্গহেত্ৰা অপরিতস্সনাতি পঞ্চুপাদানক্খন্ধে, ‘‘এতং মমা’’তিআদিনা তণ্হাদিগ্গাহৰসেন উপাদিযিত্ৰা তণ্হাপরিতাসাদিৰসেন পরিতস্সনা, ৰুত্তৰিপরিযাযেন অগ্গহেত্ৰা অপরিতস্সনা ৰেদিতব্বা. কথং পনেসা অনুপাদাপরিতস্সনা হোতীতি মহাথেরস্স অধিপ্পাযং ৰিৰরিতুং চোদনং সমুট্ঠপেতি? উপাদাতব্বস্স অভাৰতোতি তস্স অনুপাদাপরিতস্সনাভাৰে কারণৰচনং. যদি হীতিআদি তস্স সমত্থনং. উপাদাপরিতস্সনাৰ অস্স তথা উপাদাতব্বস্স তথেৰ উপাদিন্নত্তা. এৰন্তি নিচ্চাদিআকারেন. উপাদিন্নাপীতি গহিতপরামট্ঠাপি. অনুপাদিন্নাৰ হোন্তি অযোনিসো গহিতত্তা, ৰিঞ্ঞূসু নিস্সায জানিতব্বত্তা চ. দিট্ঠিৰসেনাতি মিচ্ছাদিট্ঠিযা গহণাকারৰসেন, তস্স পন অযথাভূতগাহিতায পরমত্থতো চ অভাৰতো. অত্থতোতি পরমত্থতো. অনুপাদাপরিতস্সনাযেৰ নাম হোতি উপাদাতব্বাকারস্স অভাৰেন তং অনুপাদিযিত্ৰা এৰ পরিতস্সনাতি কত্ৰা.

পরিৰত্ততীতি ন তদেৰ রূপং অঞ্ঞথা পৰত্তং পরিৰত্ততি, অথ খো পকতিজহনেন সভাৰৰিগমেন নস্সতি ভিজ্জতি. ৰিপরিণতন্তি অঞ্ঞথত্তং গতং ৰিনট্ঠং. কম্মৰিঞ্ঞাণন্তি অভিসঙ্খারৰিঞ্ঞাণং. ‘‘রূপং অত্তা’’তিআদি মিচ্ছাগাহৰসেন ৰিঞ্ঞাণস্স রূপভেদেন ৰুত্তস্স ভেদানুপরিৰত্তি হোতি. ৰিপরিণামং অনুগন্ত্ৰা ৰিপরিৰত্তনতং আরব্ভ পৰত্তং ৰিপরিণামানুপরিৰত্তং; ততো সমুপ্পন্না পরিতস্সনা ৰিপরিণামানুপরিৰত্তজা পরিতস্সনাতি দস্সেন্তো আহ – ‘‘ৰিপরিণামস্স…পে… পরিতস্সনা’’তি. অকুসলধম্মসমুপ্পাদা চাতি, ‘‘যং অহু ৰত মে, তং ৰত মে নত্থী’’তিআদিনা পৰত্তা অকুসলচিত্তুপ্পাদধম্মা. খেপেত্ৰাতি পৰত্তিতুং অপ্পদানৰসেন অনুপ্পত্তিনিমিত্ততায খেপেত্ৰা. ভযতাসেনাতি ভাযনৰসেনপি চিত্তুত্রাসেন. তণ্হাতাসেনাতি তস্সনেন. সৰিঘাতোতি চিত্তৰিঘাতনৰিঘাতেন সৰিঘাতো. ততো এৰ চেতোদুক্খেন সদুক্খো. মণিকরণ্ডকসঞ্ঞাযাতি রিত্তকরণ্ডংযেৰ মণিপরিপুণ্ণকরণ্ডোতি উপ্পন্নসঞ্ঞায. অগ্গহেত্ৰা পরিতস্সনাতি গহেতব্বস্স অভাৰেন গহণম্পি অৰিজ্জমানপক্খিযমেৰাতি অগ্গহেত্ৰা পরিতস্সনা নাম হোতি.

৩২১. কম্মৰিঞ্ঞাণমেৰ নত্থি সতি কম্মৰিঞ্ঞাণে রূপভেদানুপরিৰত্তি সিযাতি কম্মৰিঞ্ঞাণাভাৰদস্সনমুখেন খীণাসৰস্স সব্বসো কিলেসাভাৰং দস্সেতি. সেসং সুৰিঞ্ঞেয্যমেৰ.

উদ্দেসৰিভঙ্গসুত্তৰণ্ণনায লীনত্থপ্পকাসনা সমত্তা.