৩. অচ্ছরিযব্ভুতসুত্তৰণ্ণনা
১৯৭. ৰিভত্তিপতিরূপকা চ নিপাতা হোন্তীতি যথারহং তংতংৰিভত্তিঅত্থদীপকা, ইধ পচ্চত্তৰচনো যত্রসদ্দো, হিসদ্দো হেতুঅত্থো, নামসদ্দো অচ্ছরিযত্থো, পদত্তযস্স পন অচ্ছরিযত্থনিদ্দিট্ঠতায ‘‘অচ্ছরিযত্থে নিপাতো’’তি ৰুত্তং. একংসতো পনেতং পদত্তযং. তথা হি ৰক্খতি, ‘‘যত্রাতি নিপাতৰসেন অনাগতৰচন’’ন্তি. পপঞ্চসদ্দো হেট্ঠা ৰুত্তো. ছিন্নৰটুমেতি ইমিনা সব্বকিলেসৰট্টস্স অকুসলকম্মৰট্টস্স চ ছিন্নত্তা ৰিপাকৰট্টস্স চ উপরি ৰক্খমানত্তা আহ – ‘‘ৰটুমন্তি কুসলাকুসলকম্মৰট্টং ৰুচ্চতী’’তি. নিপাতৰসেন যত্রসদ্দযোগেন. অনাগতৰচনন্তি ইদং অনাগতৰচনসদিসত্তা ৰুত্তং. অনাগতত্থৰাচী হি অনাগতৰচনং, অত্থো চেত্থ অতীতোতি. অনুস্সরীতি ইদং অনুস্সরিতভাৰং সন্ধায ৰুত্তং – ‘‘ন অনুস্সরিস্সতী’’তি সদ্দপযোগস্স অতীতৰিসযত্তা. যদা পন তেহি ভিক্খূহি যা কথা পৰত্তিতা, ততো পচ্ছাপি ভগৰতো তেসং বুদ্ধানং অনুস্সরণং হোতিযেৰ.
খত্তিযজচ্চাতিআদিকালতো পট্ঠায অসম্ভিন্নায খত্তিযজাতিযা উদিতোদিতায. ব্রহ্মজচ্চাতি ব্রাহ্মণজচ্চা. এৰংগোত্তেপি এসেৰ নযো. লোকিযলোকুত্তরসীলেনাতি পারমিতাসম্ভূতেন বুদ্ধাৰেণিকত্তা অনঞ্ঞসাধারণেন লোকিযেন লোকুত্তরেন চ সীলেন. এৰংসীলাতি অনৰসেসসীলানং ৰিসুং পচ্চৰেক্খণকরণেন এৰংসীলাতি অনুস্সরিস্সতি. এস নযো সেসেসু. যথা ৰিজ্জাভাগিযা ৰিজ্জাসম্পযুত্তধম্মা, এৰং সমাধিপক্খা সমাধিসম্পযুত্তধম্মাপি সতিৰীরিযাদযোতি আহ – ‘‘হেট্ঠা সমাধিপক্খানং ধম্মানং গহিতত্তা ৰিহারো গহিতোৰা’’তি. তস্মা সমাধিপক্খধম্মৰিনিমুত্তো এৰ ইধ ৰিহারো অধিপ্পেতোতি ৰুত্তং ‘‘ইদং হী’’তিআদি.
যথা ৰা অট্ঠসমাপত্তিৰিপস্সনামগ্গফলসঙ্গহিতা লোকিযলোকুত্তরা সমাধিপঞ্ঞা ‘‘এৰংধম্মা এৰংপঞ্ঞা’’তি পদেহি হেট্ঠা গহিতাপি যথাসকং পটিপক্খতো মুচ্চনস্স পৰত্তিৰিসেসং উপাদায ‘‘এৰংৰিমুত্তা’’তি এত্থ পুন গহিতা, তথা ‘‘এৰংধম্মা’’তি এত্থ গহিতাপি সমাধিপক্খধম্মা দিব্বব্রহ্মআনেঞ্জঅরিযৰিহারসঙ্খাতং অত্তনো পৰত্তিৰিসেসং উপাদায, ‘‘এৰংৰিহারী’’তি এত্থ পুন গহিতাতি ৰুচ্চমানে ন কোচি ৰিরোধো. ফলধম্মানং পৰত্তিকালেপি কিলেসানং পটিপ্পস্সদ্ধি ন তংআনুভাৰজাতা, অথ খো অরিযমগ্গেন কিলেসানং সমুচ্ছিন্নত্তাতি আহ – ‘‘মগ্গানুভাৰেন কিলেসানং পটিপস্সদ্ধন্তে উপ্পন্নত্তা’’তি. যো যং পজহতি, সো পহাযকো পহাতব্বতো ৰিমুত্তোতি ৰুচ্চতি ৰিসংসট্ঠভাৰতোতি পহানৰিভাগেন ৰুচ্চমানে অপহাযকস্স নিব্বানস্স কথং ৰিমুত্ততা? ৰিসংসট্ঠাভাৰতো এৰ. তঞ্হি পকতিযাৰ সব্বসো কিলেসেহি ৰিসংসট্ঠং ৰিনিস্সটং সুৰিদূরৰিদূরে ঠিতং, তস্মাস্স ততো নিস্সটত্তা নিস্সরণৰিমুত্তি নিস্সরণপহানন্তি ৰুচ্চতীতি আহ ‘‘নিব্বান’’ন্তিআদি.
১৯৯. ইমে তথাগতস্স অচ্ছরিযঅব্ভুতধম্মা, ন সাৰকৰিসযা, মম পন দেসনা তযা সুতা এৰাতি তে থেরস্সেৰ ভারং করোন্তো, ‘‘তং ভিয্যোসোমত্তায পটিভন্তূ’’তি আহ. সতো সম্পজানোতি এত্থ কালভেদৰসেন লব্ভমানম্পি সম্পজানভাৰং অনামসিত্ৰা গতিৰিভাগেন তং দস্সেতুং, ‘‘দ্ৰে সম্পজঞ্ঞানী’’তিআদি ৰুত্তং – অট্ঠ ৰরে গণ্হন্তোতি এত্থ কথং ৰরং দেৰতা দেতি, পরস্স দীযমানঞ্চ তং কথং পরস্স সমিজ্ঝতীতি? কম্মবলেনেৰ. যদি হি তং কম্মং কতোকাসং যস্স তদপদেসেন ফলং ৰিপচ্চতি, এৰং দেৰতায তস্স ৰরং দিন্নং, ইতরেন চ লদ্ধন্তি ৰোহারো হোতীতি. অপিচ পরস্স পত্থিতৰরানি নাম ৰিপচ্চমানস্স কম্মস্স পচ্চযভূতো পযোগৰিসেসোতি দট্ঠব্বং. তানি ৰিপচ্চনে একন্তিকানিপি অপ্পেসক্খা দেৰতা – ‘‘অযমস্স পত্থনা সমিজ্ঝিস্সতি, নো’’তি ন জানন্তি, সক্কো পন পঞ্ঞৰা তানি একচ্চং জানাতিযেৰ. তেন ৰুত্তং – ‘‘সক্কেন পসীদিত্ৰা দিন্নে অট্ঠ ৰরে গণ্হন্তো’’তিআদি.
পঠমজৰনৰারেতি উপ্পন্নস্স সব্বপঠমজৰনৰারে. সো হি পটিসন্ধিযা আসন্নভাৰতো অৰিসদো হোতি, দেৰভাৰে নিকন্তিৰসেন উপ্পজ্জনতো ন জানাতি. অঞ্ঞাহি দেৰতাহি অসাধারণজাননং হোতি দুতিযজৰনৰারতো পট্ঠায পৰত্তনতো.
অঞ্ঞেপি দেৰাতিআদিনা বোধিসত্তস্স তত্থ সম্পজঞ্ঞেনেৰ ঠিতভাৰং ব্যতিরেকমুখেন ৰিভাৰেতি. আহারূপচ্ছেদেন কালঙ্করোন্তীতি ইদং খিড্ডাপদোসিকৰসেন ৰুত্তং. ইতরেসম্পি দিব্বভোগেহি মুচ্ছিততং অজ্ঝাপন্নানং তিট্ঠন্তানং সম্পজঞ্ঞাভাৰো হোতিযেৰ. কিং তথারূপং আরম্মণং নত্থীতি যথারূপং উল়ারং পণীতঞ্চ আরম্মণং পটিচ্চ তে দেৰা সংমুচ্ছিতা আহারূপচ্ছেদম্পি করোন্তি, কিং তথারূপং উল়ারং পণীতঞ্চ আরম্মণং বোধিসত্তস্স নত্থীতি বোধিসত্তস্স সম্পজঞ্ঞানুভাৰং ৰিভাৰেতুং চোদনং সমুট্ঠাপেতি? বোধিসত্তো হি যত্থ যত্থ নিব্বত্ততি, তত্থ তত্থ অঞ্ঞে সত্তে দসহি ৰিসেসেহি অধিগ্গণ্হাতি, পগেৰ তত্থ দেৰভূতো, তথাপি ‘‘সতো সম্পজানো’’তি অযমেত্থ অচ্ছরিযধম্মো ৰুত্তো.
২০০. সম্পত্তিভৰে দীঘাযুকতা নাম পঞ্ঞাবলেন হোতি, বোধিসত্তো চ মহাপঞ্ঞো, তস্মা তত্থ তত্থ ভৰে তেন দীঘাযুকেন ভৰিতব্বন্তি অধিপ্পাযেন, ‘‘সেসত্তভাৰেসু কিং যাৰতাযুকং ন তিট্ঠতী’’তি চোদেতি. ইতরো ‘‘আম ন তিট্ঠতী’’তি পটিজানিত্ৰা, ‘‘অঞ্ঞদা হী’’তিআদিনা তত্থ কারণমাহ. ‘‘ইধ ন ভৰিস্সামী’’তি অধিমুচ্চনৰসেন কালকিরিযা অধিমুত্তিকালকিরিযা. পারমিধম্মানঞ্হি উক্কংসপ্পত্তিযা তস্মিং তস্মিং অত্তভাৰে অভিঞ্ঞাসমাপত্তীহি সন্তানস্স ৰিসেসিতত্তা অত্তসিনেহস্স তনুভাৰেন সত্তেসু চ মহাকরুণায উল়ারভাৰেন অধিট্ঠানস্স তিক্খৰিসদভাৰাপত্তিযা বোধিসত্তানং অধিপ্পাযা সমিজ্ঝন্তি, চিত্তে ৰিয কম্মেসু চ তেসং ৰসিভাৰো, তস্মা যত্থুপপন্নানং পারমিযো সম্মদেৰ পরিব্রূহেন্তি, ৰুত্তনযেন কালং কত্ৰা তত্থ উপপজ্জন্তি. তথা হি অযং মহাসত্তো ইমস্মিংযেৰ কপ্পে নানাজাতীসু অপরিহীনজ্ঝানো কালং কত্ৰা ব্রহ্মলোকে নিব্বত্তো অপ্পকমেৰ কালং তত্থ ঠত্ৰা ততো চৰিত্ৰা ইধ নিব্বত্তো. তেনাহ – ‘‘অযং কালকিরিযা অঞ্ঞেসং ন হোতী’’তি. সব্বপারমীনং পূরিতত্তাতি ইমিনা পযোজনাভাৰতো তত্থ ঠত্ৰা অধিমুত্তিকালকিরিযা নাম ন হোতীতি দস্সেতি. অপিচ চরিমভৰে চতুমহানিধিসমুট্ঠানপুব্বিকায দিব্বসম্পত্তিসদিসায মহাসম্পত্তিযা নিব্বত্তি ৰিয বুদ্ধভূতস্স অসদিসদানাদিৰসেন অনঞ্ঞসাধারণলাভুপ্পত্তি ৰিয চ ইতো পরং মহাপুরিসস্স দিব্বসম্পত্তিঅনুভৰনং নাম নত্থীতি যাৰতাযুকট্ঠানং উস্সাহজাতস্স পুঞ্ঞসম্ভারস্স ৰসেনাতি দট্ঠব্বং. অযঞ্হেত্থ ধম্মতা.
মনুস্সগণনাৰসেন, ন দেৰগণনাৰসেন. পুব্বনিমিত্তানীতি চুতিযা পুব্বনিমিত্তানি. অমিলাযিত্ৰাতি এত্থ অমিলাতগ্গহণেনেৰ তাসং মালানং ৰণ্ণসম্পদাপি গন্ধসম্পদাপি সোভাসম্পদাপি দস্সিতাতি দট্ঠব্বং. বাহিরব্ভন্তরানং রজোজল্লানং লেসস্সপি অভাৰতো দেৰানং সরীরগতানি ৰত্থানি সব্বকালং পরিসুদ্ধপভস্সরানেৰ হুত্ৰা তিট্ঠন্তীতি আহ ‘‘ৰত্থেসুপি এসেৰ নযো’’তি. নেৰ সীতং ন উণ্হন্তি যস্স সীতস্স পতীকারৰসেন অধিকং সেৰিযমানং উণ্হং, সযমেৰ ৰা খরতরং হুত্ৰা অধিভৰন্তং সরীরে সেদং উপ্পাদেয্য, তাদিসং নেৰ সীতং ন উণ্হং হোতি. তস্মিং কালেতি যথাৰুত্তে মরণাসন্নকালে. বিন্দুবিন্দুৰসেনাতি মুত্তগুল়িকা ৰিয বিন্দু বিন্দু হুত্ৰা সেদা মুচ্চন্তি. দন্তানং খণ্ডিতভাৰো খণ্ডিচ্চং. কেসানং পলিতভাৰো পালিচ্চং. আদি-সদ্দেন ৰলিত্তচতং সঙ্গণ্হাতি. কিলন্তরূপো অত্তভাৰো হোতি, ন পন খণ্ডিচ্চপালিচ্চাদীহীতি অধিপ্পাযো. উক্কণ্ঠিতাতি অনভিরতি, সা নত্থি উপরূপরি উল়ারুল়ারানমেৰ ভোগানং ৰিসেসতো রুচিজনকানং উপতিট্ঠনতো.
পণ্ডিতা এৰাতি বুদ্ধিসম্পন্না এৰ দেৰতা. যথা দেৰতা ‘‘সম্পতি জাতা কীদিসেন পুঞ্ঞকম্মেন ইধ নিব্বত্তা’’তি চিন্তেত্ৰা, ‘‘ইমিনা নাম পুঞ্ঞকম্মেন ইধ নিব্বত্তা’’তি জানন্তি, এৰং অতীতভৰে অত্তনা কতং একচ্চং অঞ্ঞম্পি পুঞ্ঞং জানন্তিযেৰ মহাপুঞ্ঞাতি আহ – ‘‘যে মহাপুঞ্ঞা’’তিআদি.
ন পঞ্ঞাযন্তি চিরতরকালত্তা পরমাযুনো. অনিয্যানিকন্তি ন নিয্যানাৰহং সত্তানং অভাজনভাৰতো. সত্তা ন পরমাযুনো হোন্তি নাম পাপুস্সন্নতাযাতি আহ – ‘‘তদা হি সত্তা উস্সন্নকিলেসা হোন্তী’’তি. এত্থাহ – ‘‘কস্মা সম্বুদ্ধা মনুস্সলোকে এৰ উপ্পজ্জন্তি, ন দেৰব্রহ্মলোকেসূ’’তি. দেৰলোকে তাৰ নুপ্পজ্জন্তি ব্রহ্মচরিযৰাসস্স অনোকাসভাৰতো তথা অনচ্ছরিযভাৰতো. অচ্ছরিযধম্মা হি বুদ্ধা ভগৰন্তো, তেসং সা অচ্ছরিযধম্মতা দেৰত্তভাৰে ঠিতানং ন পাকটা হোতি যথা মনুস্সভূতানং. দেৰভূতে হি সম্মাসম্বুদ্ধে দিস্সমানং বুদ্ধানুভাৰং দেৰানুভাৰতোৰ লোকো দহতি, ন বুদ্ধানুভাৰতো, তথা সতি সম্মাসম্বুদ্ধে নাধিমুচ্চতি ন সম্পসীদতি ইস্সরকুত্তগ্গাহং ন ৰিস্সজ্জেতি, দেৰত্তভাৰস্স চ চিরকালপৰত্তনতো একচ্চসস্সতৰাদতো ন পরিমুচ্চতি. ‘‘ব্রহ্মলোকে নুপ্পজ্জন্তী’’তি এত্থাপি এসেৰ নযো. সত্তানং তাদিসগাহৰিমোচনত্থঞ্হি বুদ্ধা ভগৰন্তো মনুস্সসুগতিযংযেৰ উপ্পজ্জন্তি; ন দেৰসুগতিযং, মনুস্সসুগতিযং উপ্পজ্জন্তাপি ওপপাতিকা ন হোন্তি, সতি চ ওপপাতিকূপপত্তিযং ৰুত্তদোসানতিৰত্তনতো. ধম্মৰেনেয্যানং অত্থায ধম্মতন্তিযা ঠপনস্স ৰিয ধাতুৰেনেয্যানং অত্থায ধাতূনং ঠপনস্স ইচ্ছিতব্বত্তা চ. ন হি ওপপাতিকানং পরিনিব্বানতো উদ্ধং সরীরধাতুযো তিট্ঠন্তি, তস্মা ন ওপপাতিকা হোন্তি, চরিমভৰে চ মহাবোধিসত্তা, মনুস্সভাৰস্স পাকটকরণায দারপরিগ্গহম্পি করোন্তা যাৰ পুত্তমুখদস্সনা অগারমজ্ঝে তিট্ঠন্তি. পরিপাকগতসীলনেক্খম্মপঞ্ঞাদিপারমিকাপি ন অভিনিক্খমন্তি, কিং ৰা এতায কারণচিন্তায? সব্ববুদ্ধেহি আচিণ্ণসমাচিণ্ণা, যদিদং মনুস্সভূতানংযেৰ অভিসম্বুজ্ঝনা, ন দেৰভূতানন্তি অযমেত্থ ধম্মতা. তথা হি তদত্থো মহাভিনীহারোপি মনুস্সভূতানংযেৰ ইজ্ঝতি, ন ইতরেসং.
কস্মা পন সম্মাসম্বুদ্ধা জম্বুদীপেযেৰ উপ্পজ্জন্তি, ন সেসদীপেসূতি? কেচি তাৰ আহু – ‘‘যস্মা পথৰিযা নাভিভূতা বুদ্ধানুভাৰসহিতা অচলট্ঠানভূতা বোধিমণ্ডভূমি জম্বুদীপেযেৰ উপ্পজ্জতি, তস্মা জম্বুদীপেযেৰ উপ্পজ্জন্তী’’তি; ‘‘তথা ইতরেসম্পি অৰিজহিতট্ঠানানং তত্থেৰ লব্ভমানতো’’তি. অযং পনেত্থ অম্হাকং খন্তি – যস্মা পুরিমবুদ্ধানং মহাবোধিসত্তানং পচ্চেকবুদ্ধানঞ্চ নিব্বত্তিযা সাৰকবোধিসত্তানং সাৰকবোধিযা অভিনীহারো সাৰকপারমীনং সম্ভরণং পরিপাচনঞ্চ বুদ্ধখেত্তভূতে ইমস্মিং চক্কৰাল়ে জম্বুদীপেযেৰ ইজ্ঝতি, ন অঞ্ঞত্থ. ৰেনেয্যানং ৰিনযনত্থো চ বুদ্ধুপ্পাদোতি অগ্গসাৰকাদিৰেনেয্যৰিসেসাপেক্খায একস্মিং জম্বুদীপেযেৰ বুদ্ধা নিব্বত্তন্তি, ন সেসদীপেসু. অযঞ্চ নযো সব্ববুদ্ধানং আচিণ্ণসমাচিণ্ণোতি তেসং উত্তমপুরিসানং তত্থেৰ উপ্পত্তি সম্পত্তিচক্কানং ৰিয অঞ্ঞমঞ্ঞুপনিস্সযতো অপরাপরং ৰত্ততীতি দট্ঠব্বং. তেনাহ – ‘‘তীসু দীপেসু বুদ্ধা ন নিব্বত্তন্তি, জম্বুদীপেযেৰ নিব্বত্তন্তীতি দীপং পস্সতী’’তি. ইমিনা নযেন দেসনিযমেপি কারণং ৰত্তব্বং.
ইদানি চ খত্তিযকুলং লোকসম্মতং ব্রাহ্মণানম্পি পূজনীযভাৰতো. রাজা মে পিতা ভৰিস্সতীতি কুলং পস্সি পিতুৰসেন কুলস্স নিদ্দিসিতব্বতো. দসন্নং মাসানং উপরি সত্ত দিৰসানীতি পস্সি তেন অত্তনো অন্তরাযাভাৰং অঞ্ঞাসি, তস্সা চ তুসিতভৰে দিব্বসম্পত্তিপচ্চনুভৰনং.
তা দেৰতাতি দসসহস্সিচক্কৰাল়দেৰতা. কথং পন তা বোধিসত্তস্স পূরিতপারমিভাৰং ভাৰিনঞ্চ সম্বুদ্ধভাৰং জানন্তীতি? মহেসক্খানং দেৰতানং ৰসেন, যেভুয্যেন চ তা দেৰতা অভিসমযভাগিনো. তথা হি ভগৰতো চ ধম্মদানসংৰিভাগে অনেকৰারং দসসহস্সচক্কৰাল়ৰাসিদেৰতাসন্নিপাতো অহোসি.
চৰামীতি পজানাতি চুতিআসন্নজৰনেহি ঞাণসহিতেহি চুতিযা উপট্ঠিতভাৰস্স পটিসংৰিদিতত্তা. চুতিচিত্তং ন জানাতি চুতিচিত্তক্খণস্স ইত্তরভাৰতো. তথা হি তং চুতূপপাতঞাণস্সপি অৰিসযো এৰ. পটিসন্ধিচিত্তেপি এসেৰ নযো. আৰজ্জনপরিযাযোতি আৰজ্জনক্কমো. যস্মা একৰারং আৰজ্জিতমত্তেন আরম্মণং নিচ্ছিনিতুং ন সক্কা, তস্মা তমেৰারম্মণং দুতিযং ততিযঞ্চ আৰজ্জিত্ৰা নিচ্ছীযতি, আৰজ্জনসীসেন চেত্থ জৰনৰারো গহিতো. তেনাহ – ‘‘দুতিযততিযচিত্তৰারেযেৰ জানিস্সতী’’তি. চুতিযা পুরেতরং কতিপযচিত্তৰারতো পট্ঠায মরণং মে আসন্নন্তি জাননতো, ‘‘চুতিক্খণেপি চৰামীতি পজানাতী’’তি ৰুত্তং. পটিসন্ধিযা পন অপুব্বভাৰতো পটিসন্ধিচিত্তং ন জানাতি. নিকন্তিযা উপ্পত্তিতো পরতো অসুকস্মিং ঠানে মযা পটিসন্ধি গহিতাতি পজানাতি, দুতিযজৰনতো পট্ঠায জানাতীতি ৰুত্তোৰাযমত্থো. তস্মিং কালেতি পটিসন্ধিগ্গহণকালে. দসসহস্সী কম্পতীতি এত্থ কম্পনকারণং হেট্ঠা ৰুত্তমেৰ. মহাকারুণিকা বুদ্ধা ভগৰন্তো সত্তানং হিতসুখৰিধানতপ্পরতায বহুলং সোমনস্সিকাৰ হোন্তীতি তেসং পঠমমহাৰিপাকচিত্তেন পটিসন্ধিগ্গহণং অট্ঠকথাযং (দী. নি. অট্ঠ. ২.১৭; ধ. স. ৪৯৮; ম. নি. অট্ঠ. ৩.১৯৯) ৰুত্তং. মহাসীৰত্থেরো পন যদিপি মহাকারুণিকা বুদ্ধা ভগৰন্তো সত্তানং হিতসুখৰিধানতপ্পরা, ৰিৰেকজ্ঝাসযা পন ৰিসঙ্খারনিন্না সব্বসঙ্খারেসু অজ্ঝুপেক্খণবহুলাতি পঞ্চমেন মহাৰিপাকচিত্তেন পটিসন্ধিগ্গহণমাহ.
পুরে পুণ্ণমায সত্তমদিৰসতো পট্ঠাযাতি পুণ্ণমায পুরে সত্তমদিৰসতো পট্ঠায, সুক্কপক্খে নৰমিতো পট্ঠাযাতি অত্থো. সত্তমে দিৰসেতি আসাল়্হীপুণ্ণমায. ইদং সুপিনন্তি ইদানি ৰুচ্চমানাকারং সুপিনং. নেসং দেৰিযোতি মহারাজূনং দেৰিযো.
সো চ খো পুরিসগব্ভো, ন ইত্থিগব্ভো, পুত্তো তে ভৰিস্সতীতি এত্তকমেৰ তে ব্রাহ্মণা অত্তনো সুপিনসত্থনযেন কথেসুং. সচে অগারং অজ্ঝাৰসিস্সতীতিআদি পন দেৰতাৰিগ্গহেন ভাৰিনমত্থং যাথাৰতো পৰেদেসুং.
গব্ভাৰক্কন্তিযোতি এত্থ গব্ভো ৰুচ্চতি মাতুকুচ্ছি, তত্থ উপ্পত্তি অৰক্কন্তি, তাৰ গব্ভাৰক্কন্তি, যাৰ ন নিক্খমতি. ঠিতকাৰ নিক্খমন্তি ধম্মাসনতো ওতরন্তো ধম্মকথিকো ৰিয.
২০১. ৰত্তমানসমীপে ৰত্তমানে ৰিয ৰোহরীযতীতি ওক্কমতীতি ৰুত্তন্তি আহ – ‘‘ওক্কন্তো হোতীতি অত্থো’’তি. এৰং হোতীতি এৰং ৰুত্তপ্পকারেনস্স সম্পজাননা হোতি. ন ওক্কমমানে পটিসন্ধিক্খণস্স দুৰিঞ্ঞেয্যত্তা. তথা চ ৰুত্তং – ‘‘পটিসন্ধিচিত্তং ন জানাতী’’তি. দসসহস্সচক্কৰাল়পত্থরণেন ৰা অপ্পমাণো. অতিৰিয সমুজ্জলভাৰেন উল়ারো. দেৰানুভাৰন্তি দেৰানং পভানুভাৰং. দেৰানঞ্হি পভংসো ওভাসো অধিভৰতি, ন তেসং আধিপচ্চং. তেনাহ ‘‘দেৰান’’ন্তিআদি.
রুক্খগচ্ছাদিনা কেনচি ন হঞ্ঞতীতি অঘা, অবাধা. তেনাহ ‘‘নিচ্চৰিৰটা’’তি. অসংৰুতাতি হেট্ঠা উপরি চ কেন চি ন পিহিতা. তেনাহ ‘‘হেট্ঠাপি অপ্পতিট্ঠা’’তি. তত্থ পি-সদ্দেন যথা হেট্ঠা উদকস্স পিধাযিকা পথৰী নত্থীতি অসংৰুতা লোকন্তরিকা, এৰং উপরিপি চক্কৰাল়েসু ৰিয দেৰৰিমানানং অভাৰতো অসংৰুতা অপ্পতিট্ঠাতি দস্সেতি. অন্ধকারো এত্থ অত্থীতি অন্ধকারা. চক্খুৰিঞ্ঞাণং ন জাযতি আলোকস্সাভাৰতো, ন চক্খুনো. তথা হি ‘‘তেন ওভাসেন অঞ্ঞমঞ্ঞং সঞ্জানন্তী’’তি ৰুত্তং. জম্বুদীপে ঠিতমজ্ঝন্হিকৰেলাযং পুব্বৰিদেহৰাসীনং অত্থঙ্গমনৰসেন উপড্ঢং সূরিযমণ্ডলং পঞ্ঞাযতি, অপরগোযানৰাসীনং উগ্গমনৰসেন, এৰং সেসদীপেসুপীতি আহ – ‘‘একপ্পহারেনেৰ তীসু দীপেসু পঞ্ঞাযন্তী’’তি. ইতো অঞ্ঞথা পন দ্ৰীসু এৰ দীপেসু একপ্পহারেনেৰ পঞ্ঞাযতীতি. একেকায দিসায নৰ নৰ যোজনসতসহস্সানি অন্ধকারৰিধমনম্পি ইমিনা নযেন দট্ঠব্বং. পভায নপ্পহোন্তীতি অত্তনো পভায ওভাসিতুং ন অভিসম্ভুণন্তি. যুগন্ধরপব্বতমত্থকপ্পমাণে আকাসে ৰিচরণতো, ‘‘চক্কৰাল়পব্বতস্স ৰেমজ্ঝেন চরন্তী’’তি ৰুত্তং.
ৰাৰটাতি খাদনত্থং গণ্হিতুং উপক্কমন্তা. ৰিপরিৰত্তিত্ৰাতি ৰিৰট্টিত্ৰা. ছিজ্জিত্ৰাতি মুচ্ছাপত্তিযা ঠিতট্ঠানতো মুচ্চিত্ৰা, অঙ্গপচ্চঙ্গচ্ছেদনৰসেন ৰা ছিজ্জিত্ৰা. অচ্চন্তখারেতি আতপসন্তাপাভাৰেন অতিসীতভাৰং সন্ধায অচ্চন্তখারতা ৰুত্তা সিযা. ন হি তং কপ্পসণ্ঠানউদকং সম্পত্তিকরমহামেঘৰুট্ঠং পথৰীসন্ধারকং কপ্পৰিনাসকউদকং ৰিয খারং ভৰিতুমরহতি. তথা হি সতি পথৰীপি ৰিলীযেয্য. তেসং ৰা পাপকম্মবলেন পেতানং পকতিউদকস্স পুব্বখেল়ভাৰাপত্তি ৰিয তস্স উদকস্স তদা খারভাৰাপত্তি হোতীতি ৰুত্তং ‘‘অচ্চন্তখারে উদকে’’তি. সমন্ততোতি সব্বভাগতো ছপ্পকারম্পি.
২০২. চতুন্নং মহারাজূনং ৰসেনাতি ৰেস্সৰণাদিচতুমহারাজভাৰসামঞ্ঞেন.
২০৩. সভাৰেনেৰাতি পরস্স সন্তিকে গহণেন ৰিনা অত্তনো সভাৰেনেৰ সযমেৰ অধিট্ঠহিত্ৰা সীলসম্পন্না.
মনুস্সেসূতি ইদং পকতিচারিত্তৰসেন ৰুত্তং – ‘‘মনুস্সিত্থিযা নাম মনুস্সপুরিসেসু পুরিসাধিপ্পাযচিত্তং উপ্পজ্জেয্যা’’তি, বোধিসত্তমাতু পন দেৰেসূপি তাদিসং চিত্তং নুপ্পজ্জতেৰ. যথা বোধিসত্তস্স আনুভাৰেন বোধিসত্তস্স মাতু পুরিসাধিপ্পাযচিত্তং নুপ্পজ্জতি, এৰং তস্স আনুভাৰেনেৰ সা কেনচি পুরিসেন অনতিক্কমনীযাতি আহ – ‘‘পাদা ন ৰহন্তি, দিব্বসঙ্খলিকা ৰিয বজ্ঝন্তী’’তি.
পুব্বে ‘‘কামগুণূপসংহিতং চিত্তং নুপ্পজ্জতী’’তি ৰুত্তং, পুন ‘‘পঞ্চহি কামগুণেহি সমপ্পিতা সমঙ্গীভূতা পরিচারেতী’’তি ৰুত্তং, কথমিদং অঞ্ঞমঞ্ঞং ন ৰিরুজ্ঝতীতি আহ ‘‘পুব্বে’’তিআদি. ৰত্থুপটিক্খেপোতি অব্রহ্মচরিযৰত্থুপটিসেধো. তেনাহ ‘‘পুরিসাধিপ্পাযৰসেনা’’তি. আরম্মণপটিলাভোতি রূপাদিপঞ্চকামগুণারম্মণস্সেৰ পটিলাভো.
২০৪. কিলমথোতি খেদো. কাযস্স হি গরুভাৰকঠিনভাৰাদযোপি তস্সা তদা ন হোন্তি এৰ. ‘‘তিরোকুচ্ছিগতং পস্সতী’’তি ৰুত্তং, কদা পট্ঠায পস্সতীতি আহ – ‘‘কললাদিকালং অতিক্কমিত্ৰা’’তিআদি. দস্সনে পযোজনং সযমেৰ ৰদতি, তস্স অভাৰতো কললাদিকালে ন পস্সতি. পুত্তেনাতি দহরেন মন্দেন উত্তানসেয্যকেন. যং তং মাতূতিআদি পকতিচারিত্তৰসেন ৰুত্তং. চক্কৰত্তিগব্ভতোপি হি সৰিসেসং বোধিসত্তগব্ভো পরিহারং লভতি পুঞ্ঞসম্ভারস্স সাতিসযত্তা, তস্মা বোধিসত্তমাতা অতিৰিয সপ্পাযাহারাচারা চ হুত্ৰা সক্কচ্চং পরিহরতি. পুরত্থাভিমুখোতি মাতু পুরত্থাভিমুখো. ইদানি তিরোকুচ্ছিগতস্স দিস্সমানতায অব্ভন্তরং বাহিরঞ্চ কারণং দস্সেতুং, ‘‘পুব্বে কতকম্ম’’ন্তিআদি ৰুত্তং. অস্সাতি দেৰিযা. ৰত্থুন্তি কুচ্ছিং. ফলিকঅব্ভপটলাদিনো ৰিয বোধিসত্তমাতুকুচ্ছিতচস্স পটলভাৰেন আলোকস্স ৰিবন্ধাভাৰতো যথা বোধিসত্তমাতা কুচ্ছিগতং বোধিসত্তং পস্সতি, কিমেৰং বোধিসত্তোপি মাতরং অঞ্ঞঞ্চ পুরতো রূপগতং পস্সতি, নোতি আহ, ‘‘বোধিসত্তো পনা’’তিআদি. কস্মা পন সতি চক্খুম্হি আলোকে চ ন পস্সতীতি আহ – ‘‘ন হি অন্তোকুচ্ছিযং চক্খুৰিঞ্ঞাণং উপ্পজ্জতী’’তি. অস্সাসপস্সাসা ৰিয হি তত্থ চক্খুৰিঞ্ঞাণম্পি ন উপ্পজ্জতি তজ্জাসমন্নাহারস্সাভাৰতো.
২০৫. যথা অঞ্ঞা ইত্থিযো ৰিজাতপচ্চযা তাদিসেন রোগেন অভিভূতাপি হুত্ৰা মরন্তি, বোধিসত্তমাতু পন বোধিসত্তে কুচ্ছিগতে ন কোচি রোগো উপ্পজ্জতি; কেৰলং আযুপরিক্খযেনেৰ কালং করোতি, স্ৰাযমত্থো হেট্ঠা ৰুত্তোযেৰ. বোধিসত্তেন ৰসিতট্ঠানং হীতিআদিনা তত্থ কারণমাহ. অপনেত্ৰাতি অগ্গমহেসিট্ঠানতো নীহরিত্ৰা. অনুরক্খিতুং ন সক্কোতীতি সম্মা গব্ভপরিহারং নানুযুঞ্জতি, তেন গব্ভো বহ্ৰাবাধো হোতি. ৰত্থুৰিসদং হোতীতি গব্ভাসযো পরিসুদ্ধো হোতি. মাতু মজ্ঝিমৰযস্স ততিযকোট্ঠাসে বোধিসত্তস্স গব্ভোক্কমনম্পি তস্সা আযুপরিমাণৰিলোকনেনেৰ সঙ্গহিতং ৰযোৰসেন উপ্পজ্জনকৰিকারস্স পরিৰজ্জনতো, ইত্থিসভাৰেন উপ্পজ্জনকৰিকারো পন বোধিসত্তস্স আনুভাৰেনেৰ ৰূপসম্মতি.
সত্তমাসজাতোতি পটিসন্ধিগ্গহণতো সত্তমে মাসে জাতো. সো সীতুণ্হক্খমো ন হোতি অতিৰিয সুখুমালতায. অট্ঠমাসজাতো কামং সত্তমাসজাততো বুদ্ধিঅৰযৰো, একচ্চে পন চম্মপদেসা বুদ্ধিং পাপুণন্তা ঘট্টনং ন সহন্তি, তেন সো ন জীৰতি. সত্তমাসজাতস্স পন ন তাৰ তে জাতাতি ৰদন্তি.
ঠিতাৰ হুত্ৰাতি নিদ্দুক্খতায ঠিতা এৰ হুত্ৰা. দুক্খস্স হি বলৰভাৰতো তং দুক্খং অসহমানা অঞ্ঞা ইত্থিযো নিসিন্না ৰা নিপন্না ৰা ৰিজাযন্তি. উপৰিজঞ্ঞাতি উপগতৰিজাযনকালা. সকলনগরৰাসিনোতি কপিলৰত্থুং পরিৰারেত্ৰা ঠিতেসু দেৰদহাদীসু ছসু নগরেসু ৰসন্তা.
দেৰা নং পঠমং পটিগ্গণ্হন্তীতি লোকনাথং মহাপুরিসং মযমেৰ পঠমং পটিগ্গণ্হামাতি সঞ্জাতগারৰবহুমানা অত্তনো পীতিং পৰেদেন্তা খীণাসৰা সুদ্ধাৰাসব্রহ্মানো আদিতো পটিগ্গণ্হন্তি. সূতিৰেসন্তি সূতিজগ্গনধাতিৰেসং. একেতি উত্তরৰিহারৰাসিনো. মচ্ছক্খিসদিসং ছৰিৰসেন.
২০৬. অজিনপ্পৰেণিযাতি অজিনচম্মেহি সিব্বেত্ৰা কতপৰেণিযা. মহাতেজোতি মহানুভাৰো. মহাযসোতি মহাপরিৰারো ৰিপুলকিত্তিঘোসো চ.
ভগ্গৰিভগ্গাতি সম্বাধট্ঠানতো নিক্খমনেন ৰিভাৰিতত্তা ভগ্গা ৰিভগ্গা ৰিয চ হুত্ৰা. তেন নেসং অৰিসদভাৰমেৰ দস্সেতি. অলগ্গো হুত্ৰাতি গব্ভাসযে যোনিপদেসে চ কত্থচি অলগ্গো অসত্তো হুত্ৰা. উদকেনাতি গব্ভাসযগতেন উদকেন অমক্খিতো নিক্খমতি সম্মক্খিতস্স তাদিসস্স উদকসেম্হাদিকস্সেৰ তত্থ অভাৰতো. বোধিসত্তস্স হি পুঞ্ঞানুভাৰেন পটিসন্ধিগ্গহণতো পট্ঠায তং ঠানং ৰিসুদ্ধং পরমসুগন্ধগন্ধকুটি ৰিয চন্দনগন্ধং ৰাযন্তং তিট্ঠতি. উদকৰট্টিযোতি উদকক্খন্ধা.
২০৭. মুহুত্তজাতোতি মুহুত্তেন জাতো হুত্ৰা মুহুত্তমত্তোৰ. অনুধারিযমানেতি অনুকূলৰসেন নীযমানে. আগতানেৰাতি তং ঠানং উপগতানি এৰ.
অনেকসাখন্তি রতনমযানেকসতপতিট্ঠানহীরকং. সহস্সমণ্ডলন্তি তেসং উপরি পতিট্ঠিতং অনেকসহস্সমণ্ডলহীরকং. মরূতি দেৰা.
ন খো পনেৰং দট্ঠব্বন্তি সত্তপদৰীতিহারতো পগেৰ দিসাৰিলোকনস্স কতত্তা. তেনাহ ‘‘মহাসত্তো হী’’তিআদি. একঙ্গণানীতি ৰিৰটভাৰেন ৰিহারঙ্গণপরিৰেণঙ্গণানি ৰিয একঙ্গণসদিসানি অহেসুং. সদিসোপি নত্থীতি তুম্হাকং ইদং ৰিলোকনং ৰিসিট্ঠে পস্সিতুং ইধ তুম্হেহি সদিসোপি নত্থি, কুতো উত্তরিতরোতি আহংসু. সব্বপঠমোতি সব্বপ্পধানো. পধানপরিযাযো হি ইধ পঠমসদ্দো. তেনাহ ‘‘ইতরানী’’তিআদি. এত্থ চ মহেসক্খা তাৰ দেৰা তথা ৰদন্তি, ইতরে পন কথন্তি? মহাসত্তস্স আনুভাৰদস্সনেনেৰ. মহেসক্খানঞ্হি দেৰানং মহাসত্তস্স আনুভাৰো ৰিয তেন সদিসানম্পি আনুভাৰো পচ্চক্খো অহোসি. ইতরে পন তেসং ৰচনং সুত্ৰা সদ্দহন্তা অনুমিনন্তা তথা আহংসু.
জাতমত্তস্সেৰ বোধিসত্তস্স ঠানাদীনি যেসং ৰিসেসাধিগমানং পুব্বনিমিত্তভূতানীতি তে নিদ্ধারেত্ৰা দস্সেন্তো, ‘‘এত্থ চা’’তিআদিমাহ. তত্থ পতিট্ঠানং চতুইদ্ধিপাদপটিলাভস্স পুব্বনিমিত্তং ইদ্ধিপাদৰসেন লোকুত্তরধম্মেসু সুপ্পতিট্ঠিতভাৰসমিজ্ঝনতো. উত্তরাভিমুখভাৰো লোকস্স উত্তরণৰসেন গমনস্স পুব্বনিমিত্তং. সত্তপদগমনং সত্তবোজ্ঝঙ্গাদিগমনস্স পুব্বনিমিত্তং, ৰিসুদ্ধছত্তধারণং সুৰিসুদ্ধৰিমুত্তিছত্তধারণস্স পুব্বনিমিত্তং, পঞ্চরাজককুধভণ্ডানি পঞ্চৰিধৰিমুত্তিগুণপরিৰারতায পুব্বনিমিত্তং, অনাৰটদিসানুৰিলোকনং অনাৰটঞাণতায পুব্বনিমিত্তং, ‘‘অগ্গোহমস্মী’’তিআদিৰচনং অপ্পটিৰত্তিযধম্মচক্কপৰত্তনস্স পুব্বনিমিত্তং; অযমন্তিমা জাতীতি আযতিং জাতিযা অভাৰকিত্তনা অনুপাদি…পে… পুব্বনিমিত্তন্তি ৰেদিতব্বং; তস্স তস্স অনাগতে লদ্ধব্বৰিসেসস্স তং তং নিমিত্তং অব্যভিচারীনিমিত্তন্তি দট্ঠব্বং. ন আগতোতি ইমস্মিং সুত্তে অঞ্ঞত্থ চ ৰক্খমানায অনুপুব্বিযা অনাগততং সন্ধায ৰুত্তং. আহরিত্ৰাতি তস্মিং তস্মিং সুত্তে অট্ঠকথাসু চ আগতনযেন আহরিত্ৰা দীপেতব্বো.
দসসহস্সিলোকধাতু কম্পীতি পন ইদং সতিপি ইধ পাল়িযং আগতত্তে ৰক্খমানানমচ্ছরিযানং মূলভূতং দস্সেতুং ৰুত্তং, এৰং অঞ্ঞম্পীদিসং দট্ঠব্বং. তন্তি বদ্ধা ৰীণা, চম্মবদ্ধা ভেরিযোতি পঞ্চঙ্গিকতূরিযস্স নিদস্সনমত্তং, চ-সদ্দেন ৰা ইতরেসম্পি সঙ্গহো দট্ঠব্বো. ভিজ্জিংসূতি পাদেসু বদ্ধট্ঠানেসুযেৰ ভিজ্জিংসু. ৰিগচ্ছিংসূতি ৰূপসমিংসু. সকতেজোভাসিতানীতি অতিৰিয সমুজ্জলায অত্তনো পভায ওভাসিতানি অহেসুং. ন পৰত্তীতি ন সন্দী. ৰাতো ন ৰাযীতি খরো ৰাতো ন ৰাযি, মুদুসুখো পন সত্তানং সুখাৰহো ৰাযি. পথৰীগতা অহেসুং উচ্চট্ঠানে ঠাতুং অৰিসহন্তা. উতুসম্পন্নোতি অনুণ্হাসীততাসঙ্খাতেন উতুনা সম্পন্নো. ৰামহত্থং উরে ঠপেত্ৰা দক্খিণেন পুথুপাণিনা হত্থতাল়নেন সদ্দকরণং অপ্ফোটনং. মুখেন উস্সেল়নং সদ্দমুঞ্চনং সেল়নং. একদ্ধজমালা অহোসীতি এত্থ ইতি-সদ্দো আদিঅত্থো. তেন ৰিচিত্তপুপ্ফসুগন্ধপুপ্ফৰস্সদেৰা ৰস্সিংসু, সূরিযে দিব্বমানে এৰ তারকা ওভাসিংসু, অচ্ছং ৰিপ্পসন্নং উদকং পথৰিতো উব্ভিজ্জি, বিলাসযা দরিসযা তিরচ্ছানা আসযতো নিক্খমিংসু; রাগদোসমোহাপি তনু ভৰিংসু, পথৰিযং রজো ৰূপসমি, অনিট্ঠগন্ধো ৰিগচ্ছি, দিব্বগন্ধো ৰাযি, রূপিনো দেৰা সরূপেনেৰ মনুস্সানং আপাথমগমংসু, সত্তানং চুতুপপাতা নাহেসুন্তি ইমেসং সঙ্গহো দট্ঠব্বো. যানি মহাভিনীহারসমযে উপ্পন্নানি দ্ৰত্তিংস পুব্বনিমিত্তানি, তানি অনৰসেসানি তদা অহেসুন্তি.
তত্রাপীতি তেসুপি পথৰিকম্পাদীসু এৰং পুব্বনিমিত্তভাৰো ৰেদিতব্বো, ন কেৰলং সম্পতিজাতস্স ঠানাদীসু এৰাতি অধিপ্পাযো. সব্বঞ্ঞুতঞ্ঞাণপটিলাভস্স পুব্বনিমিত্তং সব্বস্স ঞেয্যস্স তিত্থকরমতস্স চ চালনতো. কেনচি অনুস্সাহিতানংযেৰ ইমস্মিংযেৰ একচক্কৰাল়ে সন্নিপাতো, কেনচি অনুস্সাহিতানংযেৰ একপ্পহারেনেৰ সন্নিপতিত্ৰা ধম্মপটিগ্গণ্হনস্স পুব্বনিমিত্তং, পঠমং দেৰতানং পটিগ্গহণং দিব্বৰিহারপটিলাভস্স, পচ্ছা মনুস্সানং পটিগ্গহণং তত্থেৰ ঠানস্স নিচ্চলসভাৰতো আনেঞ্জৰিহারপটিলাভস্স পুব্বনিমিত্তং. ৰীণানং সযং ৰজ্জনং পরূপদেসেন ৰিনা সযমেৰ অনুপুব্বৰিহারপটিলাভস্স পুব্বনিমিত্তং. ভেরীনং ৰজ্জনং চক্কৰাল়পরিযন্তায পরিসায পৰেদনসমত্থস্স ধম্মভেরিযা অনুসাৰনস্স অমতদুন্দুভিঘোসনস্স পুব্বনিমিত্তং. অন্দুবন্ধনাদীনং ছেদো মানৰিনিবন্ধছেদনস্স পুব্বনিমিত্তং; সুপট্টনসম্পাপুণনং অত্থাদি অনুরূপং অত্থাদীসু ঞাণস্স ভেদাধিগমস্স পুব্বনিমিত্তং.
নিব্বানরসেনাতি কিলেসানং নিব্বাযনরসেন. একরসভাৰস্সাতি সাসনস্স সব্বত্থ একরসভাৰস্স. ৰাতস্স অৰাযনং কিস্স পুব্বনিমিত্তন্তি আহ ‘‘দ্ৰাসট্ঠিদিট্ঠিগতভিন্দনস্সা’’তি. আকাসাদিঅপ্পতিট্ঠৰিসমচঞ্চলট্ঠানং পহায সকুণানং পথৰীগমনং তাদিসং মিচ্ছাগাহং পহায সত্তানং পাণেহি রতনত্তযসরণগমনস্স পুব্বনিমিত্তং. দেৰতানং অপ্ফোটনাদীহি কীল়নং পমোদনুপ্পত্তিউদানস্স ভৰৰন্তগমনেন ধম্মসভাৰবোধনেন চ পমোদৰিভাৰনস্স পুব্বনিমিত্তং. ধম্মৰেগৰস্সনস্সাতি দেসনাঞাণৰেগেন ধম্মামতস্স ৰস্সনস্স পুব্বনিমিত্তং. কাযগতাসতিৰসেন লদ্ধজ্ঝানং পাদকং কত্ৰা উপ্পাদিতমগ্গফলসুখানুভৰো কাযগতাসতিঅমতপটিলাভো, তস্স পন কাযস্সপি অতপ্পকসুখাৰহত্তা খুদাপিপাসাপীল়নাভাৰো পুব্বনিমিত্তং ৰুত্তো. অরিযদ্ধজমালামালিতাযাতি সদেৰকস্স লোকস্স অরিযমগ্গবোজ্ঝঙ্গধজমালাহি মালিতভাৰস্স পুব্বনিমিত্তং. যং পনেত্থ অনুদ্ধটং, তং সুৰিঞ্ঞেয্যমেৰ.
এত্থাতি ‘‘সম্পতিজাতো’’তিআদিনা আগতে ইমস্মিং ঠানে. ৰিস্সজ্জিতোৰ, তস্মা অম্হেহি ইধ অপুব্বং ৰত্তব্বং নত্থীতি অধিপ্পাযো. তদা পথৰিযং গচ্ছন্তোপি মহাসত্তো আকাসেন গচ্ছন্তো ৰিয মহাজনস্স উপট্ঠাসীতি অযমেত্থ নিযতি ধম্মনিযামো বোধিসত্তানং ধম্মতাতি ইদং নিযতিৰাদৰসেন কথনং. ‘‘পুব্বে পুরিমজাতীসু তাদিসস্স পুঞ্ঞসম্ভারকম্মস্স কতত্তা উপচিতত্তা মহাজনস্স তথা উপট্ঠাসী’’তি ইদং পুব্বেকতকম্মৰাদৰসেন কথনং. ইমেসং সত্তানং উপরি ঈসনসীলতায যথাসকং কম্মমেৰ ইস্সরো নাম, তস্স নিম্মানং অত্তনো ফলস্স নিব্বত্তনং, মহাপুরিসোপি সদেৰকং লোকং অভিভৰিতুং সমত্থেন উল়ারেন পুঞ্ঞকম্মুনা নিব্বত্তিতো তেন ইস্সরেন নিম্মিতো নাম, তস্স চাযং নিম্মানৰিসেসো, যদিদং মহানুভাৰতা. যায মহাজনস্স তথা উপট্ঠাসীতি ইদং ইস্সরনিম্মানৰাদৰসেন কথনং. এৰং তং তং বহুং ৰত্ৰা কিং ইমায পরিযাযকথাযাতি অৰসানে উজুকমেৰ এৰং ব্যাকাসি. সম্পতিজাতো পথৰিযং কথং পদসা গচ্ছতি, এৰংমহানুভাৰো আকাসেন মঞ্ঞে গচ্ছতীতি পরিকপ্পনস্স ৰসেন আকাসেন গচ্ছন্তো ৰিয অহোসি. সীঘতরং পন সত্তপদৰীতিহারেন গতত্তা দিস্সমানরূপোপি মহাজনস্স অদিস্সমানো ৰিয অহোসি. অচেলকভাৰো খুদ্দকসরীরতা চ তাদিসস্স ইরিযাপথস্স অননুচ্ছৰিকাতি কম্মানুভাৰসঞ্জনিতপাটিহারিযৰসেন অলঙ্কারপটিযত্তো ৰিয; সোল়সৰস্সুদ্দেসিকো ৰিয চ মহাজনস্স উপট্ঠাসীতি ৰেদিতব্বং; বুদ্ধভাৰানুচ্ছৰিকস্স বোধিসত্তানুভাৰস্স যাথাৰতো পৰেদিতত্তা বুদ্ধেন ৰিয…পে… অত্তমনা অহোসি.
পাকটা হুত্ৰাতি ৰিভূতা হুত্ৰা. বুদ্ধানং যে যে সঙ্খারে ৰৰত্থপেতুকামা, তে তে উপ্পাদক্খণেপি সব্বসো সুপ্পটিৰিদিতা সুপাকটা হত্থতলে আমলকং ৰিয সুট্ঠু ৰিভূতা এৰ হুত্ৰা উপট্ঠহন্তি. তেনাহ ‘‘যথা হী’’তিআদি. অনোকাসগতেতি পরিগ্গহস্স অনোকাসকালে পৰত্তে. নিপ্পদেসেতি নিরৰসেসে. ওকাসপ্পত্তেতি ঠানগমনাদিকালে উপ্পন্নে, তে হি সম্মসনস্স যোগ্যকালে উপ্পত্তিযা ওকাসপ্পত্তাতি অধিপ্পাযো. সত্তদিৰসব্ভন্তরেতি ইদং বুদ্ধানং পাকতিকসম্মসনৰসেন ৰুত্তং, আকঙ্খন্তা পন তে যদা কদাচি উপ্পন্নসঙ্খারে সম্মসন্তিযেৰ. সেসং সুৰিঞ্ঞেয্যমেৰ.
অচ্ছরিযব্ভুতসুত্তৰণ্ণনায লীনত্থপ্পকাসনা সমত্তা.