৮. আনাপানস্সতিসুত্তৰণ্ণনা

১৪৪. পুব্বেনাতি নিস্সক্কে করণৰচনং. ‘‘অপরং ৰিসেস’’ন্তি ৰুত্তত্তা ৰিসেসৰিসযো চ পুব্বসদ্দোতি আহ – ‘‘সীলপরিপূরণাদিতো পুব্বৰিসেসতো’’তি.

১৪৫. আরদ্ধো যথানুসিট্ঠং পটিপত্তিযা আরাধিতো. যদত্থায সাসনে পব্বজ্জা, ৰিসেসাপত্তি চ, তদেৰেত্থ অপ্পত্তন্তি অধিপ্পেতং, তং ঝানৰিপস্সনানিমিত্তন্তি আহ – ‘‘অপ্পত্তস্স অরহত্তস্সা’’তি. কোমুদীতি কুমুদৰতী. তদা কির কুমুদানি সুপুপ্ফিতানি হোন্তি. তেনাহ – ‘‘কুমুদানং অত্থিতায কোমুদী’’তি. কুমুদানং সমূহো, কুমুদানি এৰ ৰা কোমুদা, তে এত্থ অত্থীতি কোমুদীতি. পৰারণসঙ্গহন্তি মহাপৰারণং অকত্ৰা আগমনীযসঙ্গহণং.

আরদ্ধৰিপস্সকস্সাতি আরভিতৰিপস্সনস্স, ৰিপস্সনং ৰড্ঢেত্ৰা উস্সুক্কাপেত্ৰা ৰিপস্সিস্স. ভিক্খূ ইধ ওসরিস্সন্তি ৰুত্থৰস্সা পৰারিতপৰারণা ‘‘ভগৰন্তং ৰন্দিস্সাম, কম্মট্ঠানং সোধেস্সাম, যথালদ্ধং ৰিসেসঞ্চ পৰেদিস্সামা’’তি অজ্ঝাসযেন. ইমে ভিক্খূতি ইমে তরুণসমথৰিপস্সনা ভিক্খূ. ৰিসেসং নিব্বত্তেতুং ন সক্খিস্সন্তি সেনাসনসপ্পাযাদিঅলাভেন. অপলিবুদ্ধন্তি অঞ্ঞেহি অনুপদ্দুতং. সেনাসনং গহেতুং ন লভন্তি অন্তোৰস্সভাৰতো. একস্স দিন্নোপি সব্বেসং দিন্নোযেৰ হোতি, তস্মা সুতসুতট্ঠানেযেৰ একমাসং ৰসিত্ৰা ওসরিংসু.

১৪৬. অলন্তি যুত্তং, ওপাযিকন্তি অত্থো, ‘‘অলমেৰ নিব্বিন্দিতু’’ন্তিআদীসু (দী. নি. ২.২৭২; সং. নি. ২.১২৪, ১২৮, ১৩৪, ১৪৩) ৰিয. পুটবদ্ধং পরিহরিত্ৰা অসিতং পুটোসং অ-কারস্স ও-কারং কত্ৰা. তেনাহ ‘‘পাথেয্য’’ন্তি.

১৪৭. ৰিপস্সনা কথিতাতি অনিচ্চসঞ্ঞামুখেনেৰ ৰিপস্সনাভাৰনা কথিতা. ন হি কেৰলায অনিচ্চানুপস্সনায ৰিপস্সনাকিচ্চং সমিজ্ঝতি. বহূ ভিক্খূ তে চ ৰিত্থাররুচিকাতি অধিপ্পাযো. তেনাহ ‘‘তস্মা’’তিআদি.

১৪৯. সব্বত্থাতি সব্বৰারেসু. ‘‘তস্মা তিহ, ভিক্খৰে, ৰেদনানুপস্সী’’তিআদীসুপি পীতিপটিসংৰেদিতাদিৰসেনেৰ ৰেদনানুপস্সনায ৰুত্তত্তা, ‘‘সুখৰেদনং সন্ধাযেতং ৰুত্ত’’ন্তি আহ. সতিপট্ঠানভাৰনামনসিকারতায ৰুত্তং – ‘‘সাধুকং মনসিকার’’ন্তি. সঞ্ঞানামেন পঞ্ঞা ৰুত্তা তেসং পযোগত্তা. মনসিকারনামেন ৰেদনা ৰুত্তা, ভাৰনায পরিচিতত্তা আরম্মণস্স মনসিকারন্তি কত্ৰা. ৰিতক্কৰিচারে ঠপেত্ৰাতি ৰুত্তং ৰচীসঙ্খারত্তা তেসং.

এৰং সন্তেপীতি যদিপি মনসিকারপরিযাপন্নতায ‘‘মনসিকারো’’তি ৰুত্তং, এৰং সন্তে ৰেদনানুপস্সনাভাৰো ন যুজ্জতি, অস্সাসপস্সাসা হিস্স আরম্মণং. ৰত্থুন্তি সুখাদীনং ৰেদনানং পৰত্তিট্ঠানভূতং ৰত্থুং আরম্মণং কত্ৰা ৰেদনাৰ ৰেদিযতি, ৰেদনায একন্তভাৰদস্সনেন তস্স ৰেদনানুপস্সনাভাৰো যুজ্জতি এৰাতি ইমমত্থং দস্সেতি. এতস্স অনুযোগস্স.

দ্ৰীহাকারেহীতি যে সন্ধায ৰুত্তং, তে দস্সেন্তো ‘‘আরম্মণতো অসম্মোহতো চা’’তি আহ. সপ্পীতিকে দ্ৰে ঝানেতি পীতিসহগতানি পঠমদুতিযজ্ঝানানি পটিপাটিযা সমাপজ্জতি. সমাপত্তিক্খণেতি সমাপজ্জনক্খণে. ঝানপটিলাভেনাতি ঝানেন সমঙ্গীভাৰেন. আরম্মণতো আরম্মণমুখেন তদারম্মণঝানপরিযাপন্না পীতি পটিসংৰিদিতা হোতি আরম্মণস্স পটিসংৰিদিতত্তা. যথা নাম সপ্পপরিযেসনং চরন্তেন তস্স আসযে পটিসংৰিদিতে সোপি পটিসংৰিদিতোৰ হোতি মন্তাগদবলেন তস্স গহণস্স সুকরত্তা; এৰং পীতিযা আসযভূতে আরম্মণে পটিসংৰিদিতে সা পীতি পটিসংৰিদিতা এৰ হোতি সলক্খণতো সামঞ্ঞলক্খণতো চ তস্সা গহণস্স সুকরত্তা. ৰিপস্সনাক্খণেতি ৰিপস্সনাপঞ্ঞাপুব্বঙ্গমায মগ্গপঞ্ঞায ৰিসেসতো দস্সনক্খণে. লক্খণপটিৰেধাতি পীতিযা সলক্খণস্স সামঞ্ঞলক্খণস্স চ পটিৰিজ্ঝনেন. যঞ্হি পীতিযা ৰিসেসতো সামঞ্ঞতো চ লক্খণং, তস্মিং ৰিদিতে সা যাথাৰতো ৰিদিতা হোতি. তেনাহ – ‘‘অসম্মোহতো পীতি পটিসংৰিদিতা হোতী’’তি.

ইদানি তমত্থং পাল়িযা ৰিভাৰেতুং, ‘‘ৰুত্তম্পি চেত’’ন্তিআদি ৰুত্তং. তত্থ দীঘং অস্সাসৰসেনাতি দীঘস্স অস্সাসস্স আরম্মণভূতস্স ৰসেন. চিত্তস্স একগ্গতং অৰিক্খেপং পজানতোতি ঝানপরিযাপন্নং অৰিক্খেপোতি লদ্ধনামং চিত্তস্সেকগ্গতং তংসম্পযুত্তায পঞ্ঞায পজানতো. যথেৰ হি আরম্মণমুখেন পীতি পটিসংৰিদিতা হোতি, এৰং তংসম্পযুত্তধম্মাপি আরম্মণমুখেন পটিসংৰিদিতা এৰ হোন্তি. সতি উপট্ঠিতা হোতীতি দীঘং অস্সাসৰসেন ঝানসম্পযুত্তা সতি তস্মিং আরম্মণে উপট্ঠিতে আরম্মণমুখেন ঝানেপি উপট্ঠিতা এৰ নাম হোতি. তায সতিযাতি এৰং উপট্ঠিতায তায সতিযা যথাৰুত্তেন তেন ঞাণেন সুপ্পটিৰিদিতত্তা আরম্মণস্স তস্স ৰসেন তদারম্মণা সা পীতি পটিসংৰিদিতা হোতি. অৰসেসপদানিপীতি ‘‘দীঘং পস্সাসৰসেনা’’তিআদিপদানিপি.

এৰং পটিসম্ভিদামগ্গে ৰুত্তমত্থং ইমস্মিং সুত্তে যোজেত্ৰা দস্সেতুং, ‘‘ইতী’’তিআদি ৰুত্তং. ইমিনাপি যোগিনা মনসিকারেন পটিলভিতব্বতো পটিলাভোতি ৰুত্তং – ‘‘ঝানসম্পযুত্তে ৰেদনাসঙ্খাতমনসিকারপটিলাভেনা’’তি.

অস্সাসপস্সাসনিমিত্তন্তি অস্সাসপস্সাসে নিস্সায পটিলদ্ধপটিভাগনিমিত্তং আরম্মণং কিঞ্চাপি করোতি; সতিঞ্চ সম্পজঞ্ঞঞ্চ উপট্ঠপেত্ৰা পৰত্তনতো আরম্মণমুখেন তদারম্মণস্স পটিসংৰিদিতত্তা চিত্তে চিত্তানুপস্সীযেৰ নামেস হোতি. এৰং চিত্তানুপস্সনাপি সতিসম্পজঞ্ঞবলেনেৰ হোতীতি আহ ‘‘ন হী’’তিআদি. পজহতি এতেন, সযং ৰা পজহতীতি পহানং, ঞাণং. দোমনস্সৰসেন ব্যাপাদনীৰরণং দস্সিতং তদেকট্ঠভাৰতো. তস্সাতি নীৰরণপব্বস্স. পহানকরঞাণন্তি পজহনঞাণং. ৰিপস্সনাপরম্পরন্তি পটিপাটিযা ৰিপস্সনমাহ. সমথপটিপন্নন্তি মজ্ঝিমসমথনিমিত্তং পটিপন্নচিত্তং অজ্ঝুপেক্খতি. একতো উপট্ঠানন্তি পটিপক্খৰিগমেন একভাৰেন উপট্ঠানং. সহজাতানং অজ্ঝুপেক্খনা হোতীতি পগ্গহনিগ্গহসম্পহংসনেসু ব্যাপারস্স অনাপজ্জিতত্তা আরম্মণানং অজ্ঝুপেক্খনা, ‘‘যদত্থি যং ভূতং তং পজহতি উপেক্খং পটিলভতী’’তি, এৰং ৰুত্তঅজ্ঝুপেক্খনা পৰত্তাতি পটিপন্না. কেৰলং নীৰরণাদিধম্মেতি নীৰরণাদিধম্মে এৰ পহীনে দিস্ৰা, অথ খো তেসং পজহনঞাণম্পি যাথাৰতো পঞ্ঞায দিস্ৰা অজ্ঝুপেক্খিতা হোতি. ৰুত্তঞ্হেতং ভগৰতা ‘‘ধম্মাপি খো, ভিক্খৰে, পহাতব্বা, পগেৰ অধম্মা’’তি (ম. নি. ১.২৪০).

১৫০. অনিচ্চাদিৰসেন পৰিচিনতীতি অনিচ্চাদিপ্পকারেহি ৰিচিনতি পস্সতি. নিরামিসাতি কিলেসামিসরহিতা. কাযিকচেতসিকদরথপটিপ্পস্সদ্ধিযাতি কাযচিত্তানং সাধুভাৰূপগমনেন ৰিক্খম্ভিতত্তা. সহজাতধম্মানং একসভাৰেন পৰত্তিযা সহজাতঅজ্ঝুপেক্খনায অজ্ঝুপেক্খিতা হোতি.

তস্মিং কাযে পৰত্তা কাযারম্মণা সতি, পুব্বভাগিযো সতিসম্বোজ্ঝঙ্গো. এস নযো সেসেসুপি. সোমনস্সসহগতচিত্তুপ্পাদৰসেন চেতং ওক্কমনং ওলিযনং কোসজ্জং, ততো অতিৰত্তনং অতিধাৰনং উদ্ধচ্চং, তদুভযৰিধুরা বোজ্ঝঙ্গুপেক্খাভূতা অনোসক্কনঅনতিৰত্তনসঙ্খাতা মজ্ঝত্তাকারতা. ইদানি যথেৰ হীতিআদিনা তমেৰ মজ্ঝত্তাকারং উপমায ৰিভাৰেতি. তুদনং ৰা পতোদেন. আকড্ঢনং ৰা রস্মিনা. নত্থি ন কাতব্বং অত্থি. একচিত্তক্খণিকাতি একেকস্মিং চিত্তে ৰিপস্সনাৰসেন সহ উপ্পজ্জনকা. নানারসলক্খণাতি নানাকিচ্চা চেৰ নানাসভাৰা চ.

১৫২. ৰুত্তত্থানেৰ সব্বাসৰসুত্তৰণ্ণনাযং (ম. নি. অট্ঠ. ২৭) আনাপানারম্মণা অপরাপরং পৰত্তসতিযো আরম্মণসীসেন তদারম্মণা ধম্মা গহিতা, তা পনেকসন্তানে লোকিযচিত্তসম্পযুত্তাতি লোকিযা, তা ৰড্ঢমানা লোকিযং চতুব্বিধম্পি সতিপট্ঠানং পরিপূরেন্তি. ৰিজ্জাৰিমুত্তিফলনিব্বানন্তি ৰিমুত্তীনং ফলভূতং তেহিযেৰ ৰেদিতব্বং কিলেসনিব্বানং, অমতমহানিব্বানমেৰ ৰিজ্জাৰিমুত্তীনং অধিগমেন অধিগন্তব্বতায তথা ৰুত্তং. পরিপূরণঞ্চস্স আরম্মণং কত্ৰা অমতস্সানুভৰনমেৰ. ইধ সুত্তে লোকিযাপি বোজ্ঝঙ্গা কথিতা লোকুত্তরাপীতি এত্তকং গহেত্ৰা, ‘‘ইতি লোকিযস্স আগতট্ঠানে লোকিযং কথিত’’ন্তি চ অত্থৰণ্ণনাৰসেন অট্ঠকথাযং কথিতং. থেরোতি মহাধম্মরক্খিতত্থেরো. অঞ্ঞত্থ এৰং হোতীতি অঞ্ঞস্মিং লোকিযলোকুত্তরধম্মানং তত্থ তত্থ ৰোমিস্সকনযেন আগতসুত্তে এৰং লোকিযং আগতং, ইধ লোকুত্তরং আগতন্তি কথেতব্বং হোতি. লোকুত্তরং উপরি আগতন্তি ৰিজ্জাৰিমুত্তিং পরিপূরেন্তীতি এৰং লোকুত্তরং উপরি দেসনাযং আগতং; তস্মা লোকিযা এৰ বোজ্ঝঙ্গা ৰিজ্জাৰিমুত্তি পরিপূরিকা কথেতব্বা লোকুত্তরানং বোজ্ঝঙ্গানং ৰিজ্জাগহণেন গহিতত্তা, তস্মা থেরেন ৰুত্তোযেৰেত্থ অত্থো গহেতব্বো. সেসং ৰুত্তনযত্তা সুৰিঞ্ঞেয্যমেৰ.

আনাপানস্সতিসুত্তৰণ্ণনায লীনত্থপ্পকাসনা সমত্তা.