৩. অস্সলাযনসুত্তৰণ্ণনা
৪০১. অঞ্ঞমঞ্ঞৰিসিট্ঠত্তা ৰিসদিসং রজ্জং ৰিরজ্জং, ৰিরজ্জতো আগতা, তত্থ জাতাতি ৰা ৰেরজ্জকা, এৰং জাতা খো পন তে, যস্মা ৰত্থাভরণাদিৰিভাগেন নানপ্পকারা হোন্তি, তস্মা ৰুত্তং ‘‘নানাৰেরজ্জকান’’ন্তি. অট্ঠকথাযং পন ৰেরজ্জস্সেৰ ৰসেন নানপ্পকারতা ৰুত্তা. যঞ্ঞুপাসনাদিনাতি যঞ্ঞানুভৰনমন্তজ্ঝেনদক্খিণপরিযেসনাদিনা. চতুৰণ্ণসাধারণন্তি খত্তিযাদীনং চতুন্নং ৰণ্ণানং সাধারণং সংসারসুদ্ধিপাপতস্সনং. ন্হানসুদ্ধিযাতি তিত্থসমুদ্দখাতেসু মন্তজপ্পনপুব্বকং সাযংততিযউদকোরোহনাদিন্হানসুদ্ধিযা. ভাৰনাসুদ্ধিযাতি পরমজোতিভূতায পুরিসভাৰনাসঙ্খাতায সুদ্ধিযা. ৰাপিতসিরোতি ওরোপিতকেসো. তমেৰ হি সিরো ৰাপিতন্তি ৰুচ্চতি.
সভাৰৰাদীতি যথাভূতৰাদী. পব্বজন্তাতি ব্রাহ্মণপব্বজ্জং উপগচ্ছন্তা, তস্মা ব্রাহ্মণানং পব্বজ্জাৰিধানং সিক্খন্তেন ভোতা ‘‘ব্রাহ্মণাৰ সুজ্ঝন্তি, নো অব্রাহ্মণা’’তি অযং ৰিধি সহেতুকো সউপাদানো সক্কচ্চং উগ্গহিতো, তস্মা তুয্হং পরাজযো নত্থি…পে… এৰমাহংসু.
৪০২. লদ্ধিভিন্দনত্থন্তি ‘‘ব্রাহ্মণাৰ ব্রহ্মুনো পুত্তা ওরসা মুখতো জাতা ব্রহ্মজা’’তি এৰং পৰত্তলদ্ধিযা ৰিনিৰেঠনত্থং. পুত্তপটিলাভত্থাযাতি ‘‘এৰং মযং পেত্তিকং ইণধারং সোধেয্যামা’’তি লদ্ধিযং ঠত্ৰা পুত্তপটিলাভত্থায. অযঞ্হেত্থ অধম্মিকানং ব্রাহ্মণানং অজ্ঝাসযো. নেসন্তি ব্রাহ্মণানং. সচ্চৰচনং সিযাতি ‘‘ব্রহ্মুনো পুত্তা’’তিআদিৰচনং সচ্চং যদি সিযা ব্রাহ্মণীনং…পে… ভৰেয্য, ন চেতং অত্থি. মহাব্রহ্মুনো মুখতো জাতোতি ৰাদচ্ছেদকৰাদো মুখতোজাতচ্ছেকৰাদো. অস্সলাযনোৰিঞ্ঞূ জাতিকো ‘‘নিরক্খেপং সমণেন গোতমেন ৰুত্ত’’ন্তি জানন্তোপি সহগতানং ব্রাহ্মণানং চিত্তানুরক্খণত্থং ‘‘কিঞ্চাপি ভৰং গোতমো’’তিআদিমাহ.
৪০৩. ইদানি ব্রাহ্মণোৰ সেট্ঠো ৰণ্ণোতি ৰাদং ভিন্দিতুং ‘‘সুতং তে যোনককম্বোজেসূ’’তিআদি আরদ্ধং. যদি ব্রাহ্মণোৰ সেট্ঠো ৰণ্ণো, সব্বত্থ ব্রাহ্মণোৰ সেট্ঠো ভৰেয্য, অথ কস্মা যোনককম্বোজাদিজনপদেসু ব্রাহ্মণানং সেট্ঠভাৰো নত্থি? এৰঞ্হি তত্থ ৰণ্ণা, তস্মা ‘‘ব্রাহ্মণোৰ সেট্ঠো’’তি লদ্ধিমত্তমেতং. তেসু হি জনপদেসু জনা একজ্ঝং সন্নিপতিত্ৰা সম্মন্তযিত্ৰা কতিকং অকংসু, দাসং সামিকং কত্ৰা ইতরে সব্বে তং পূজেত্ৰা তস্স ৰসে ৰত্তন্তি, যো তেসং অয্যো হোতি ইতরে সব্বে তস্স দাসা হোন্তি, তে কতিপযসংৰচ্ছরাতিক্কমেন তস্স কিঞ্চি দোসং দিস্ৰা তং ততো ঠানতো অপনেত্ৰা অঞ্ঞং ঠপেন্তি, ইতি সো অয্যো হুত্ৰা দাসো হোতি, ইতরো দাসো হুত্ৰা অয্যো হোতি, এৰং তাৰ কেচি ‘‘অয্যো হুত্ৰা দাসো হোতি, দাসো হুত্ৰা অয্যো হোতী’’তি এত্থ অত্থং ৰদন্তি. অট্ঠকথাযং পন পুরিমৰসেনেৰ তমত্থং দস্সেতুং ‘‘ব্রাহ্মণো সভরিযো’’তিআদি ৰুত্তং. ৰযপ্পত্তে পুত্তে অসতীতি ইদং ৰক্খমানস্স দারকস্স দাযজ্জসামিকভাৰস্স তাৰ দস্সনং. মাতিতো সুদ্ধোতি এত্থ যো মাতিতো সুদ্ধত্তা অয্যো, পিতিতো অসুদ্ধত্তা দাসো হোতি, সো এৰ পিতিতো অসুদ্ধত্তা দাসো হুত্ৰা মাতিতো অয্যো হোতীতি জাতিং সম্ভেদেতি. সোৰ সব্বেন সব্বং হোতীতি ন সক্কা ৰত্তুন্তি অপরে. কো থামোতি মহন্তে লোকসন্নিৰাসে অনমতগ্গে অতীতে কালে ইত্থীনং ৰা চিত্তে অনৰট্ঠিতে দাসা দাসা এৰ হোন্তি, অয্যা অয্যা এৰ হোন্তীতি এত্থ কো একন্তিকো সহেতুকো অৰস্সযো, তস্স সাধকো সিদ্ধন্তো, কিং নিদস্সনন্তি অত্থো.
৪০৪. সুক্কচ্ছেদকৰাদো নামাতি ‘‘ব্রাহ্মণোৰ সুক্কো ৰণ্ণো’’তি এৰং ৰুত্তো সুক্কচ্ছেদকৰারো নাম.
৪০৮. সব্বস্মিং অগ্গিকিচ্চং করোন্তেতি এতেন যথা যতো কুতোচি নিস্সযতো উপ্পন্নো অগ্গিউপাদানসম্পন্নো অগ্গিকিচ্চং করোতি, এৰং যস্মিং কস্মিঞ্চি দাসকুলে জাতো উপনিস্সযসম্পন্নো সম্মাপটিপজ্জমানো সংসারতো সুজ্ঝতি এৰাতি দস্সেতি.
৪০৯. পাদসিকৰণ্ণোতি অন্তরাল়ৰণ্ণো. এতেসন্তি খত্তিযকুমারেন ব্রাহ্মণকঞ্ঞায উপ্পন্নপুত্তো, ব্রাহ্মণকুমারেন খত্তিযকঞ্ঞায উপ্পন্নপুত্তোতি এতেসং দ্ৰিন্নং মাণৰকানং. মতকভত্তেতি মতে উদ্দিস্স কতভত্তে. থালিপাকেতি কতমঙ্গলভত্তে.
৪১০. তুম্হেতি জাতিসামঞ্ঞতো মাণৰং ব্রাহ্মণেহি সদ্ধিং একজ্ঝং সঙ্গণ্হন্তো আহ. কো নু খোতি অৰংসিরো ইসিৰাদো, তেসং ব্রাহ্মণীসীনং অসামত্থিযদস্সনেন জাতিযা অপ্পমাণতং ৰিভাৰেতুং গামদারকৰেসেন উপগচ্ছি. তেন ৰুত্তং ‘‘গামণ্ডলরূপো ৰিযা’’তি. কোণ্ডদমকোতি অদন্তদমকো.
৪১১. জনেতীতি জনিকা জনেত্তি. জনকো পিতাতি এত্থাপি এসেৰ নযো. গন্ধব্বপঞ্হন্তি গন্ধব্বস্স মাতুকুচ্ছিযং উপ্পজ্জনকসত্তস্স খত্তিযভাৰাদিপুচ্ছং. দব্বিগহণসিপ্পম্পি একা ৰিজ্জা ৰেদিতব্বা. তত্থ কির কুসলো যং কিঞ্চি আহারূপগপণ্ণপুপ্ফফলবীজং অন্তমসো এলালুকম্পি গহেত্ৰা ভেসজ্জেহি যোজেত্ৰা পচন্তো সপ্পিমধুফাণিতেহি সমানরসং কত্ৰা সম্পাদেতুং সক্কোতি, পুণ্ণোপি তাদিসো, তেন ঞাতং ত্ৰং দব্বিগহণসিপ্পমত্তম্পি ন জানাসীতি সম্বন্ধো. সদ্ধোতি কম্মফলসদ্ধায সদ্ধো, পোথুজ্জনিকেনেৰ রতনত্তযপসাদেন পসন্নো. তেনেৰাহ – ‘‘উপাসকং মং ভৰং…পে… সরণং গত’’ন্তি.
অস্সলাযনসুত্তৰণ্ণনায লীনত্থপ্পকাসনা সমত্তা.