৬. অঙ্গুলিমালসুত্তৰণ্ণনা
৩৪৭. অঙ্গুলীনং মালং ধারেতীতি ইমিনা অন্ৰত্থা তস্স সমঞ্ঞাতি দস্সেতি. তত্রাতি তস্মিং আচরিযৰচনেন অঙ্গুলিমালস্স ধারণে. করীসসহস্সখেত্তে একসালিসীসং ৰিয অপঞ্ঞাযমানসককিচ্চো হোতীতি অধিপ্পাযো. তক্কসীলং পেসযিংসু ‘‘তাদিসস্স আচরিযস্স সন্তিকে সিপ্পুগ্গহসম্মাপযোগেন দিট্ঠধম্মিকে সম্পরাযিকে চ অত্থে জানন্তো ভারিযং ন করেয্যা’’তি. বাহিরকা অহেসুং অহিংসকস্স ৰত্তসম্পত্তিযা আচরিযস্স চিত্তসভাৰতো নিব্বত্তনতিভাৰেন. সিনেহেনেৰ ৰদন্তেতি সিনেহেন ৰিয ৰদন্তে.
গণনম্পি ন উগ্গণ্হাতীতি গণনৰিধিম্পি ন সল্লক্খেতি. তত্থ কারণমাহ ‘‘পকতিযা’’তিআদিনা. ঠপিতট্ঠানেতি রুক্খগচ্ছন্তরাদিকে ঠপিতট্ঠানে সকুন্তসিঙ্গালানং ৰসেন অঙ্গুলিযো ৰিনস্সন্তি. ভগ্গৰোতি কোসলরঞ্ঞো পুরোহিতং গোত্তেন ৰদতি. চোরো অৰিস্সাসনীযো সাহসিকভাৰতো. পুরাণসন্থতা সাখা অৰিস্সাসনীযা ৰিচ্ছিকাদীনং পৰেসনযোগ্যত্তা. রাজা অৰিস্সাসনীযো ইস্সরিযমদেন ধনলোভেন চ কদাচি জীৰিতে সঙ্কাভাৰতো. ইত্থী অৰিস্সাসনীযা লোলসীলচিত্তভাৰতো. অনুদ্ধরণীযো ভৰিস্সতি সংসারপঙ্কতো.
৩৪৮. সঙ্করিত্ৰাতি ‘‘মযং একজ্ঝং সন্নিপতিত্ৰা চোরং মারেত্ৰা ৰা পলাপেত্ৰা গমিস্সামা’’তি সঙ্করং কত্ৰা. ইদ্ধাভিসঙ্খারন্তি অভিসঙ্খরণং অধিট্ঠানং. অভিসঙ্খাসীতি অধিট্ঠহি. সংহরিত্ৰাতি সংখিপিত্ৰা. ওরভাগেতি চোরস্স ওরভাগে.
৩৪৯. দণ্ডোতি পহরণহত্থচ্ছেদনাদিকো দণ্ডনসঙ্খাতো দণ্ডো. পৰত্তযিতব্বোতি আনেতব্বো. অপনেত্ৰাতি অত্তনো সন্তানতো সমুচ্ছেদৰসেন পহায. পটিসঙ্খাযাতি পটিসঙ্খানেন. অৰিহিংসাযাতি করুণায. সারণীযধম্মেসূতি ছসুপি সারণীযধম্মেসু, ঠিতো অট্ঠিতানং পাপধম্মানং বোধিমূলে এৰ সমুচ্ছিন্নত্তা. যথা অতীতে অপরিমিতং কালং সন্ধাৰিতং, এৰং ইমায পটিপত্তিযা অনাগতেপি সন্ধাৰিস্সতীতি দস্সেন্তো ‘‘ইদানী’’তিআদিমাহ.
ইত্ৰেৰাতি ইতি এৰ, ইতি-সদ্দো নিদস্সনত্থো. তেনাহ ‘‘এৰং ৰত্ৰা যেৰা’’তি. অকিরীতি আকিরি, পঞ্চপি আৰুধানি ৰিকিরি. তেন ৰুত্তং ‘‘খিপি ছড্ডেসী’’তি.
৩৫০. এত্তোৰাতি অতো এৰ আগতমগ্গেনেৰ সাৰত্থিং গতা. অধিৰাসেস্সতীতি ‘‘চোরং পটিসেধেতুং গমিস্সামী’’তি ৰুত্তে তুণ্হী ভৰিস্সতি. দারুণকম্মেন উপ্পন্ননামন্তি ‘‘অঙ্গুলিমালো’’তি ইমং নামং সন্ধায ৰদতি.
৩৫১. হত্থী অরঞ্ঞহত্থী হোন্তি মনুস্সানং তত্থ গন্তুং অসক্কুণেয্যত্তা, এৰং অস্সাপি. কূটসহস্সানং ভিজ্জনকারণং হোতি থেরস্স আগমনভযেন ঘটে ছড্ডেত্ৰা পলাযনেন. গব্ভমূল়্হাযাতি ব্যাকুলগব্ভায. পব্বজ্জাবলেনাতি ৰুত্তং, সত্থু দেসনানুভাৰেনাতি পন ৰত্তব্বং. সো হি তস্সাপি কারণন্তি. অরিযা নাম জাতি পব্বজ্জা অরিযভাৰত্থায জাতীতি কত্ৰা.
মহাপরিত্তং নামেতন্তি মহানুভাৰং পরিত্তং নামেতং. তথা হি নং থেরো সব্বভাৰেন অরিযায জাতো সচ্চাধিট্ঠানেন অকাসি. তেনাহ ‘‘সচ্চকিরিযকতট্ঠানে’’তি. গব্ভমূল়্হন্তি মূল়্হগব্ভং. গব্ভো হি পরিপক্কো সম্পজ্জমানো ৰিজাযনকালে কম্মজৰাতেহি সঞ্চালেত্ৰা পরিৰত্তিতো উদ্ধংপাদো অধোসীসো হুত্ৰা যোনিমুখাভিমুখো হোতি, এৰং সো কস্সচি অলগ্গো সোত্থিনা বহি নিক্খমতি, ৰিপজ্জমানো পন ৰিপরিৰত্তনৰসেন যোনিমগ্গং পিদহিত্ৰা তিরিযং নিপজ্জতি, তথা যস্সা যোনিমগ্গো পিদহতি, সা তত্থ কম্মজৰাতেহি অপরাপরং পরিৰত্তমানা ব্যাকুলা মূল়্হগব্ভাতি ৰুচ্চতি, তং সন্ধায ৰুত্তং ‘‘গব্ভমূল়্হ’’ন্তি.
সচ্চকিরিযা নাম বুদ্ধাসযং অত্তনো সীলং পচ্চৰেক্খিত্ৰা কতা, তস্মা সচ্চকিরিযা ৰেজ্জকম্মং ন হোতীতি দট্ঠব্বং. থেরস্সপি চাতিআদিনা উপসঙ্কমিতব্বকারণং ৰদতি. ইমে দ্ৰে হেতূ পটিচ্চ ভগৰা থেরং সচ্চকিরিযং কারেসি. জাতিন্তি মূলজাতিং.
৩৫২. পরিযাদায আহচ্চ ভিন্নেন সীসেন. সভাগদিট্ঠধম্মৰেদনীযকম্মন্তি নিরযে নিব্বত্তনসককম্মসভাগভূতং দিট্ঠধম্মৰেদনীযকম্মং. সভাগতা চ সমানৰত্থুকতা সমানারম্মণতাএকৰীথিপরিযাপন্নতাদিৰসেন সব্বথা সরিক্খতা, সদিসম্পি চ নাম তদেৰাহরীযতি যথা ‘‘তস্সেৰ কম্মস্স ৰিপাকো’’তি চ ‘‘সা এৰ তিত্তিরী তানেৰ ওসধানী’’তি চ. ইদানি তমেৰ সভাগতং দস্সেতুং ‘‘কম্মং হী’’তিআদি আরদ্ধং. করিযমানমেৰাতি পচ্চযসমৰাযেন পটিপাটিযা নিব্বত্তিযমানমেৰ. তযো কোট্ঠাসে পূরেতি, দিট্ঠধম্মৰেদনীযঅপরাপরিযাযৰেদনীযউপপজ্জৰেদনীযসঙ্খাতে তযো ভাগে পূরেতি, তেসং তিণ্ণং ভাগানং ৰসেন পৰত্ততি.
দিট্ঠধম্মো ৰুচ্চতি পচ্চক্খভূতো পচ্চুপ্পন্নো অত্তভাৰো, তত্থ ৰেদিতব্বফলং কম্মং দিট্ঠধম্মৰেদনীযং. পচ্চুপ্পন্নভৰতো অনন্তরং ৰেদিতব্বফলং কম্মং উপপজ্জৰেদনীযং. দিট্ঠধম্মানন্তরভৰতো অঞ্ঞস্মিং অত্তভাৰপরিযাযে অত্তভাৰপরিৰত্তে ৰেদিতব্বফলং কম্মং অপরাপরিযাযৰেদনীযং. পটিপক্খেহি অনভিভূততায, পচ্চযৰিসেসেন পটিলদ্ধৰিসেসতায চ বলৰভাৰপ্পত্তা তাদিসস্স পুব্বাভিসঙ্খারস্স ৰসেন সাতিসযা হুত্ৰা পৰত্তা পঠমজৰনচেতনা তস্মিংযেৰ অত্তভাৰে ফলদাযিনী দিট্ঠধম্মৰেদনীযা নাম. সা হি ৰুত্তাকারেন বলৰতি জৰনসন্তানে গুণৰিসেসযুত্তেসু উপকারানুপকারৰসপ্পৰত্তিযা আসেৰনালাভেন অপ্পৰিপাকতায চ ইতরদ্ৰযং ৰিয পৰত্তসন্তানুপরমাপেক্খং ওকাসলাভাপেক্খঞ্চ কম্মং ন হোতীতি ইধেৰ পুপ্ফমত্তং ৰিয পৰত্তিৰিপাকমত্তং ফলং দেতি.
তথা অসক্কোন্তন্তি কম্মস্স ফলদানং নাম উপধিপযোগাদিপচ্চযন্তরসমৰাযেনেৰ হোতীতি তদভাৰতো তস্মিংযেৰ অত্তভাৰে ৰিপাকং দাতুং অসক্কোন্তং. অহোসিকম্মন্তি কম্মংযেৰ অহোসি, ন তস্স ৰিপাকো অহোসি, অত্থি ভৰিস্সতি ৰাতি এৰং ৰত্তব্বং কম্মং. অত্থসাধিকাতি দানাদিপাণাতিপাতাদিঅত্থস্স নিপ্ফাদিকা. কা পন সাতি আহ ‘‘সত্তমজৰনচেতনা’’তি. সা হি সন্নিট্ঠাপকচেতনা ৰুত্তনযেন পটিলদ্ধৰিসেসা পুরিমজৰনচেতনাহি লদ্ধাসেৰনা চ সমানা অনন্তরে অত্তভাৰে ৰিপাকদাযিনী উপপজ্জৰেদনীযকম্মং নাম. তেনাহ ‘‘অনন্তরে অত্তভাৰে ৰিপাকং দেতী’’তি. সতি সংসারপ্পৰত্তিযাতি ইমিনা অসতি সংসারপ্পৰত্তিযা অহোসিকম্মপক্খে তিট্ঠতি ৰিপচ্চনোকাসস্স অভাৰতোতি.
সমুগ্ঘাটিতানি ৰিপচ্চনোকাসস্স অনুপ্পত্তিধম্মতাপাদনেন. দিট্ঠধম্মৰেদনীযং অত্থি ৰিপাকারহাভাৰস্স অনিব্বত্তিতত্তা ৰিপচ্চনোকাসস্স অনুপচ্ছিন্নত্তা. কতূপচিতঞ্হি কম্মং সতি ৰিপচ্চনোকাসে যাৰ ন ফলং দেতি, তাৰ অত্থেৰ নাম ৰিপাকারহভাৰতো. ‘‘যস্স খো’’তি ইদং অনিযমাকারৰচনং ভগৰতা কম্মসরিক্খতাৰসেন সাধারণতো ৰুত্তন্তি আহ ‘‘যাদিসস্স খো’’তি.
পমাদকিলেসৰিমুত্তোতি পমাদহেতুকেহি সব্বেহি কিলেসেহি ৰিমুত্তো.
পাপস্স পিধানং নাম অৰিপাকধম্মতাপাদনন্তি আহ ‘‘অপ্পটিসন্ধিকং করীযতী’’তি. বুদ্ধসাসনেতি সিক্খাত্তযসঙ্গহে বুদ্ধস্স ভগৰতো সাসনে. যুত্তপ্পযুত্তো ৰিহরতীতি অকত্তব্বস্স অকরণৰসেন, কত্তব্বস্স চ পরিপূরণৰসেন পৰত্ততি.
দিস্সন্তি কুজ্ঝন্তীতি দিসা, পটিপক্খাতি আহ ‘‘সপত্তা’’তি. তপ্পসংসপকারন্তি মেত্তানিসংসকিত্তনাকারং. কালেনাতি আমেডিতলোপেন নিদ্দেসোতি আহ ‘‘খণে খণে’’তি. অনুকরোন্তূতি যেসং কল্যাণমিত্তানং সন্তিকে সুণন্তি, যথাসুতং ধম্মং তেসং অনুকরোন্তু দিট্ঠানুগতিকরণং আপজ্জন্তু, অত্তনো ৰেরিপুগ্গলানম্পি ভগৰতো সন্তিকে ধম্মস্সৰনং সম্মাপটিপত্তিঞ্চ পচ্চাসীসতি.
তসন্তি গতিং পত্থযন্তীতি তসা ভৰন্তরাদীসু সংসরণভাৰতো. তেনাহ ‘‘তসা ৰুচ্চন্তি সতণ্হা’’তি.
নেতব্বট্ঠানং উদকং নযন্তীতি নেত্তিকা. বন্ধিত্ৰাতি দল়্হং বন্ধিত্ৰা. তেলকঞ্জিকেনাতি তেলমিস্সিতেন কঞ্জিকেন.
যাদিসোৰ অনিট্ঠে, তাদিসোৰ ইট্ঠেতি ইট্ঠানিট্ঠে নিব্বিকারেন তাদী. যেসং পন কামামিসাদীনং ৰন্তত্তা রাগাদীনং চত্তত্তা কামোঘাদীনং তিণ্ণত্তা তাদিভাৰো ভৰেয্য, তেসং ভগৰতা সব্বসো ৰন্তা চত্তা তিণ্ণা, তস্মা ভগৰা ৰন্তাৰীতি তাদী, চত্তাৰীতি তাদী, তিণ্ণাৰীতি তাদী, যেহি অনঞ্ঞসাধারণেহি সীলাদিগুণেহি সমন্নাগতত্তা ভগৰা তাদিভাৰেন উক্কংসপারমিপ্পত্তো তংনিদ্দেসো, তেহি গুণেহি যাথাৰতো নিদ্দিসিতব্বতোপি তাদী. যথা যন্তরজ্জুযা যন্তং নীযতি, এৰং যায তণ্হায ভৰো নীযতি, সা ‘‘ভৰনেত্তি ভৰরজ্জূ’’তি ৰুত্তা. তেনাহ ‘‘তায হী’’তিআদি, কম্মানি কুসলাদীনি ৰিপচ্চযন্তি অপচ্চযন্তি এতাযাতি কম্মৰিপাকো. অপচ্চযভাৰো নাম অরিযমগ্গচেতনাযাতি আহ ‘‘মগ্গচেতনাযা’’তি. যাৰ ন কিলেসা পহীযন্তি, তাৰ ইমে সত্তা সইণা এৰ অসেরিৰিহারভাৰতোতি আহ ‘‘অণণো নিক্কিলেসো জাতো’’তি.
থেয্যপরিভোগো (ৰিসুদ্ধি. টী. ১.৯১) নাম সামিপরিভোগাভাৰতো. ভগৰতাপি হি অত্তনো সাসনে সীলৰতো পচ্চযা অনুঞ্ঞাতা, ন দুস্সীলস্স, দাযকানং সীলৰতোযেৰ পরিচ্চাগো, ন দুস্সীলস্স অত্তনো কারানং মহপ্ফলভাৰস্স পচ্চাসীসনতো. ইতি সত্থারা অননুঞ্ঞাতত্তা দাযকেহি চ অপরিচ্চত্তত্তা ‘‘দুস্সীলস্স পরিভোগো থেয্যপরিভোগো নামা’’তি ৰুত্তং. ইণৰসেন পরিভোগো ইণপরিভোগো. পটিগ্গাহকতো দক্খিণাৰিসুদ্ধিযা অভাৰতো ইণং গহেত্ৰা পরিভোগো ৰিযাতি অত্থো. যস্মা সেক্খা ভগৰতো ওরসপুত্তা, তস্মা তে পিতুসন্তকানং পচ্চযানং দাযাদা হুত্ৰা তে পচ্চযে পরিভুঞ্জন্তীতি তেসং পরিভোগো দাযজ্জপরিভোগো নাম. কিং পন তে ভগৰতো পচ্চযে পরিভুঞ্জন্তি, উদাহু গিহীহি দিন্নন্তি? গিহীহি দিন্নাপি তে ভগৰতা অনুঞ্ঞাতত্তা ভগৰতো সন্তকা হোন্তি অননুঞ্ঞাতেসু সব্বেন সব্বং পরিভোগাভাৰতো অনুঞ্ঞাতেসুযেৰ পরিভোগসম্ভৰতো. ধম্মদাযাদসুত্তঞ্চেত্থ (ম. নি. ১.২৯ আদযো) সাধকং.
অৰীতরাগানং তণ্হাপরৰসতায পচ্চযপরিভোগে সামিভাৰো নত্থি, তদভাৰেন ৰীতরাগানং তত্থ সামিভাৰো যথারুচি পরিভোগসম্ভৰতো. তথা হি তে পটিকূলম্পি অপ্পটিকূলাকারেন, অপ্পটিকূলম্পি পটিকূলাকারেন তদুভযং ৰিৰজ্জেত্ৰা উপেক্খাকারেন চ পচ্চযে পরিভুঞ্জন্তি, দাযকানঞ্চ মনোরথং পরিপূরেন্তি. সেসমেত্থ যং ৰত্তব্বং, তং ৰিসুদ্ধিমগ্গে, তংসংৰণ্ণনাসু চ ৰুত্তনযেনেৰ ৰেদিতব্বং. কিলেসইণানং অভাৰং সন্ধায ‘‘অণণো’’তি ৰুত্তং, ন পচ্চৰেক্খিতপরিভোগমত্তং. তেনাহ আযস্মা চ বাকুলো – ‘‘সত্তাহমেৰ খো অহং, আৰুসো, সরণো রট্ঠপিণ্ডং ভুঞ্জি’’ন্তি (ম. নি. ৩.২১১).
ৰত্থুকামকিলেসকামেহি তণ্হায পৰত্তিআকারং পটিচ্চ অত্থি রমণৰোহারোতি আহ – ‘‘দুৰিধেসুপি কামেসু তণ্হারতিসন্থৰ’’ন্তি. মন্তিতন্তি কথিতং. উপ্পন্নেহি সত্থুপটিঞ্ঞেহি. সংৰিভত্তাতি কুসলাদিৰসেন খন্ধাদীহি আকারেহি ৰিভত্তা. সুন্দরং আগমনন্তি স্ৰাগতং. ততো এৰ ন কুচ্ছিতং আগতং. সোল়সৰিধকিচ্চস্স পরিযোসিতত্তা আহ ‘‘তং সব্বং মযা কত’’ন্তি. মগ্গপঞ্ঞাযমেৰ ততিযৰিজ্জাসমঞ্ঞাতি আহ – ‘‘তীহি ৰিজ্জাহি নৰহি চ লোকুত্তরধম্মেহী’’তি.
অঙ্গুলিমালসুত্তৰণ্ণনায লীনত্থপ্পকাসনা সমত্তা.