৭. চাতুমসুত্তৰণ্ণনা
১৫৭. যথাউপনিস্সযেনাতি যো যো উপনিস্সযো যথাউপনিস্সযো, তেন যথাউপনিস্সযেন সম্মাপযোগেন. পতিট্ঠহিস্সন্তি সাসনে পতিট্ঠং পটিলভিস্সন্তি. ৰসনট্ঠানানীতি ৰস্সগ্গাদিৰসেন ৰসনট্ঠানানি. সণ্ঠাপযমানাতি সুৰিভত্তভাৰেন ঠপেন্তা.
অৰিনিব্ভোগসদ্দন্তি ৰিনিভুঞ্জিত্ৰা গহেতুং অসক্কুণেয্যসদ্দং. ৰচীঘোসোপি হি বহূহি একচ্চং পৰত্তিতো ঠানতো চ দূরতরো কেৰলং মহানিগ্ঘোসো এৰ হুত্ৰা সোতপথমাগচ্ছতি. মচ্ছৰিলোপেতি মচ্ছে ৰিলুম্পিত্ৰা ৰিয গহণে, মচ্ছানং ৰা নযনে.
১৫৮. ৰৰস্সগ্গত্থেতি নিচ্ছযত্থে, ইদং তাৰ অম্হেহি ৰুচ্চমানৰচনং একন্তসোতব্বং, পচ্ছা তুম্হেহি কাতব্বং করোথাতি অধিপ্পাযো. ৰচনপরিহারোতি তেহি সক্যরাজূহি ৰুত্তৰচনস্স পরিহারো. লেসকপ্পন্তি কপ্পিযলেসং. ধুরৰহাতি ধুরৰাহিনো, ধোরয্হাতি অত্থো. পাদমূলন্তি উপচারং ৰদতি. ৰিগচ্ছিস্সতীতি হাযিস্সতি. পটিপ্ফরিতোতি ন ভগৰতো সম্মুখাৰ, সক্যরাজূনং পুরতোপি ৰিপ্ফরিতোৰ হোতি.
১৫৯. অভিনন্দতূতি অভিমুখো হুত্ৰা পমোদতু. অভিৰদতূতি অভিরূপৰসেন ৰদতু. পসাদঞ্ঞথত্তন্তি অপ্পসাদস্স ৰিপরিণামো হীনাযাৰত্তনসঙ্খাতং পরিৰত্তনং, তেনাহ ‘‘ৰিব্ভমন্তানং. ৰিপরিণামঞ্ঞথত্ত’’ন্তি. কারণূপচারেন সস্সেসু বীজপরিযাযোতি আহ ‘‘বীজানং তরুণানন্তি তরুণসস্সান’’ন্তি. তরুণভাৰেনেৰ তস্স ভাৰিনো ফলস্স অভাৰেন ৰিপরিণামো.
১৬০. কত্তব্বস্স সরসেনেৰ করণং চিত্তরুচিযং, ন তথা পরস্স উস্সাদনেনাতি আহ – ‘‘পক্কোসিযমানানং গমনং নাম ন ফাসুক’’ন্তি. মযম্পি ভগৰা ৰিয দিট্ঠধম্মসুখৰিহারেনেৰ ৰিহরিস্সামাতি দীপেতি পকতিযা ৰিৰেকজ্ঝাসযভাৰতো ৰিরদ্ধো আগতস্স ভারস্স অৰহনতোযেৰ. তেনাহ ‘‘অত্তনো ভারভাৰং ন অঞ্ঞাসী’’তি.
১৬১. কস্মা আরভীতি? সপ্পাযতো. পঞ্চসতা হি ভিক্খূ অভিনৰা, তস্মা তেসং ওৰাদদানত্থং ভগৰা ইমং দেসনং আরভীতি.
১৬২. কোধুপাযাসস্সাতি এত্থ কুজ্ঝনট্ঠেন কোধো, স্ৰেৰ চিত্তস্স কাযস্স চ অতিপ্পমদ্দনমথনুপ্পাদনেহি দল়্হং আযাসট্ঠেন উপাযাসো. অনেকৰারং পৰত্তিত্ৰা অত্তনা সমৰেতং সত্তং অজ্ঝোত্থরিত্ৰা সীসং উক্খিপিতুং অদত্ৰা অনযব্যসনপাপনেন কোধুপাযাসস্স ঊমিসদিসতা দট্ঠব্বা. তেনাহ ‘‘কোধুপাযাসে’’তিআদি.
১৬৩. ওদরিকত্তেন খাদিতোতি ওদরিকভাৰেন আমিসগেধেন মিচ্ছাজীৰেন জীৰিকাকপ্পনেন নাসিতসীলাদিগুণতায খাদিতধম্মসরীরো.
১৬৪. পঞ্চকামগুণাৰট্টে নিমুজ্জিত্ৰাতি এত্থ কামরাগাভিভূতে সত্তে ইতো চ এত্তো, এত্তো চ ইতোতি এৰং মনাপিযরূপাদিৰিসযসঙ্খাতে আৰট্টে অত্তানং সংসারেত্ৰা যথা ততো বহিভূতে নেক্খম্মে চিত্তম্পি ন উপ্পাদেতি, এৰং আৰট্টেত্ৰা ব্যসনাপাদনেন কামগুণানং আৰট্টসদিসতা দট্ঠব্বা. তেনাহ ‘‘যথা হী’’তিআদি.
১৬৫. রাগানুদ্ধংসিতেনাতি রাগেন অনুদ্ধংসিতেন. চণ্ডমচ্ছং আগম্মাতি সুসুকাদিচণ্ডমচ্ছং আগম্ম. মাতুগামং আগম্মাতি মাতুগামো হি যোনিসোমনসিকাররহিতং অধীরপুরিসং ইত্থিকুত্তভূতেহি অত্তনো হাৰভাৰৰিলাসেহি অভিভুয্য গহেত্ৰা ধীরজাতিযম্পি অত্তনো রূপাদীহি পলোভনৰসেন অনৰসেসং অত্তনো উপকারধম্মে সীলাদিকে সম্পাদেতুং অসমত্থং করোন্তো অনযব্যসনং পাপেতি. তেনাহ – ‘‘মাতুগামং আগম্ম উপ্পন্নকামরাগো ৰিব্ভমতী’’তি.
ভযং নাম যত্থ ভাযিতব্বৰত্থু, তত্থ ওতরন্তস্সেৰ হোতি, ন অনোতরন্তস্স, তং ওতরিত্ৰা ভযং ৰিনোদেত্ৰা তত্থ কিচ্চং সাধেতব্বং, ইতরথা চত্থসিদ্ধি ন হোতীতি ইমমত্থং উপমোপমিতব্বসরূপৰসেন দস্সেতুং ‘‘যথা’’তিআদি ৰুত্তং. তত্থ উদকং নিস্সায আনিসংসো পিপাসৰিনযনং সরীরসুদ্ধি পরিল়াহূপসমো কাযউতুগ্গাহাপনন্তি এৰমাদি. সাসনং নিস্সায আনিসংসো পন সঙ্খেপতো ৰট্টদুক্খূপসমো, ৰিত্থারতো পন সীলানিসংসাদিৰসেন অনেকৰিধো, সো ৰিসুদ্ধিমগ্গে (ৰিসুদ্ধি. ১.৯) ৰুত্তনযেন ৰেদিতব্বো. ৰুত্তপ্পকারো আনিসংসো হোতি তানি ভযানি অভিভুয্য পৰত্তস্সাতি অধিপ্পাযো. ইমানি অভাযিত্ৰাতি ইমানি কোধূপাযাসাদিভযানি অভিভুয্য পৰত্তিত্ৰা অভাযিত্ৰা. কোধূপাযাসাদযো হি ভাযতি এতস্মাতি ভযন্তি ৰুত্তা. থেরোতি মহাধম্মরক্খিতত্থেরো. কামং পহানাভিসমযকালো এৰ সচ্ছিকিরিযাভিসমযো, সম্মাদিট্ঠিযা পন সংকিলেসৰোদানধম্মেসু কিচ্চং অসংকিণ্ণং কত্ৰা দস্সেতুং সমানকালিকম্পি অসমানকালিকং ৰিয ৰুত্তং ‘‘তণ্হাসোতং ছিন্দিত্ৰা নিব্বানপারং দট্ঠুং ন সক্কোতী’’তি. সেসং সুৰিঞ্ঞেয্যমেৰ.
চাতুমসুত্তৰণ্ণনায লীনত্থপ্পকাসনা সমত্তা.