৯. বহুৰেদনিযসুত্তৰণ্ণনা
৮৮. পঞ্চকঙ্গোতি ৰড্ঢকীকিচ্চসাধনে ৰাসিআদিপঞ্চকং অঙ্গং সংধনং এতস্মিন্তি পঞ্চকঙ্গো. থম্ভাদিৰত্থূনং থপনট্ঠেন থপতি. পণ্ডিতউদাযিত্থেরো, ন কাল়ুদাযী থেরো.
৮৯. পরিযাযতি অত্তনো ফলং ৰত্তেতীতি পরিযাযো, কারণং. ৰেদনাসন্নিস্সিতো চ কাযিকচেতসিকভাৰো কারণং. তেনাহ – ‘‘কাযিকচেতসিকৰসেন দ্ৰে ৰেদিতব্বা’’তি. তত্থ পসাদকাযসন্নিস্সিতা কাযিকা, চেতোসন্নিস্সিতা চেতসিকা. সুখাদিৰসেন তিস্সোতি এত্থ সুখনদুক্খনুপেক্খনানি সুখাদিৰেদনায কারণং. তানি হি পৰত্তিনিমিত্তানি কত্ৰা তত্থ সুখাদিসদ্দপ্পৰত্তি, ইমিনা নযেন সেসেসুপি যথারহং কারণং নিদ্ধারেত্ৰা ৰত্তব্বং. উপৰিচারৰসেনাতি আরম্মণং উপেচ্চ সৰিসেসপৰত্তিৰসেন. যস্মিঞ্হি আরম্মণে সোমনস্সৰেদনা পৰত্ততি, আরম্মণতায তং উপগন্ত্ৰা ইতরৰেদনাহি ৰিসিট্ঠতায সৰিসেসং তত্থ পৰত্তি. তেনাহ ‘‘সোমনস্সট্ঠানিযং রূপং উপৰিচরতী’’তি. এস নযো সেসৰেদনাসু গেহস্সিতানীতি গেহনিস্সিতানি.
৯০. পরিযাযেনাতি ‘‘ইদমেত্থ দুক্খস্মিন্তি ৰদামী’’তি ৰুত্তট্ঠানং সন্ধায ৰদতি. তং দস্সেন্তোতি কামঞ্চেত্থ সুত্তে – ‘‘দ্ৰেপানন্দ, ৰেদনা ৰুত্তা’’তি দ্ৰে আদিং কত্ৰা ৰেদনা দস্সিতা, একাপি পন দস্সিতা এৰাতি দস্সেন্তো. উপত্থম্ভেতুন্তি একাপি ৰেদনা ৰুত্তা মযা পরিযাযেন, এৰং সতি দ্ৰেপি ৰত্তব্বাতি এৰং তস্স ৰাদং উপত্থম্ভেতুং. কথং পন একা ৰেদনা ৰুত্তাতি? যং কিঞ্চি ৰেদযিতং সুখং ৰা দুক্খং ৰা অদুক্খমসুখং ৰা, ইদমেত্থ দুক্খস্মিন্তি ৰদামীতি. যং পনেত্থ ৰত্তব্বং, তং ইতিৰুত্তকৰণ্ণনাযং (ইতিৰু. অট্ঠ. ৫২ আদযো) পরমত্থদীপনিযং ৰুত্তনযেন ৰেদিতব্বং.
কথং পনেত্থ রূপাৰচরচতুত্থে অরূপেসু সঞ্ঞাৰেদযিতনিরোধে সুখং উদ্ধতন্তি আহ ‘‘এত্থ চা’’তিআদি. সন্তট্ঠেনাতি পটিপক্খধম্মানং ৰূপসন্তভাৰেন. পণীতট্ঠেনাতি ভাৰনাৰিসেসৰিসিট্ঠেন অতপ্পকভাৰেনেৰ সেট্ঠভাৰেন চ, পচ্চযৰিসেসেন পধানভাৰং নীতন্তিপি পণীতং. ৰেদযিতসুখং নাম ৰেদনাভূতং সুখন্তি কত্ৰা. অৰেদযিতসুখং নাম যাৰতা নিদ্দুক্খতা, তাৰতা সুখন্তি ৰুচ্চতীতি.অথ ৰা নিরোধো সুট্ঠু খাদতি খনতি কাযিকচেতসিকাবাধন্তি ৰত্তব্বতং অরহতি সত্তাহম্পি তত্থ দুক্খস্স নিরুজ্ঝনতো. তেনাহ ‘‘নিদ্দুক্খভাৰসঙ্খাতেন সুখট্ঠেনা’’তি.
৯১. যস্মিং যস্মিং ভৰে, চিত্তুপ্পাদে, অৰত্থায ৰা নিদ্দুক্খভাৰো, দুক্খস্স পটিপক্খতা অনুপলব্ভনেন দুক্খৰিৰিত্তং, তং সুখস্মিংযেৰ পঞ্ঞপেতি. সেসং সুৰিঞ্ঞেয্যমেৰ.
বহুৰেদনীযসুত্তৰণ্ণনায লীনত্থপ্পকাসনা সমত্তা.