৮. অভযরাজকুমারসুত্তৰণ্ণনা

৮৩. জাতিযা অসমানো নিহীনাচরিযো পরদত্তূপজীৰিকায মাতুযা কুচ্ছিযং জাতো পাদসিকপুত্তো. নিন্দাৰসেন ৰদতি এতেনাতি ৰাদো অগুণোতি আহ – ‘‘ৰাদং আরোপেহীতি দোসং আরোপেহী’’তি. নিব্বত্তৰসেন নিরযং অরহতি, নিরযসংৰত্তনিযেন ৰা কম্মেন নিরযে নিযুত্তো নেরযিকো. আপাযিকোতি এত্থাপি এসেৰ নযো. অৰীচিম্হি উপ্পজ্জিত্ৰা তত্থ আযুকপ্পসঞ্ঞিতং অন্তরকপ্পং তিট্ঠতীতি কপ্পট্ঠো. নিরযূপপত্তিপরিহরণৰসেন তিকিচ্ছিতুং সক্কুণেয্যোতি তেকিচ্ছো, ন তেকিচ্ছো অতেকিচ্ছো. দ্ৰে অন্তে মোচেত্ৰাতি ফরুসং ৰা অপ্পিযং ৰা কপ্পেয্যাতি দ্ৰে কোট্ঠাসে মুঞ্চিত্ৰা তে অনামসিত্ৰা পুচ্ছিতং অত্থং ততো বহি করোন্তো উগ্গিলতি নাম. তং পন এৰং কাতুং ন সক্কোতীতি আহ – ‘‘উগ্গিলিতুং বহি নীহরিতুং ন সক্খিতী’’তি. এৰমেৰাযং পুচ্ছা ন গহেতব্বা, অযমেত্থ দোসোতি তং অপুচ্ছং করোন্তো অপনযন্তো ওগিলতি নাম, তথা পন অসক্কোন্তো পতিট্ঠাপেন্তো ন ওগিলতি নাম, ভগৰা পন তমত্থং ওকাসম্পি অকরোন্তো উভযথাপি অসক্খীতি ৰেদিতব্বো. কথং? ভগৰা হি ‘‘ন খ্ৰেত্থ রাজকুমার একংসেনা’’তি ৰদন্তো নিগণ্ঠস্স অধিপ্পাযং ৰিপরিৰত্তেতি, উভো অন্তে মোচেত্ৰা পঞ্হং ৰিস্সজ্জেসি, এৰং তাৰ উগ্গিলিতুং অসক্খি. ‘‘ন তত্র রাজকুমার একংসেনা’’তি ৰদন্তো এৰ চ ‘‘নাযং পুচ্ছা এৰং অৰিভাগেন পুচ্ছিতব্বা, ৰিভজিত্ৰা পন পুচ্ছিতব্বা’’তি পুচ্ছায দোসং দীপেন্তো তং হারেন্তো ওগিলিতুম্পি সক্খতীতি.

উট্ঠাতুং ন সক্খিস্সতি চিত্তস্স অঞ্ঞথা পৰত্তিযা. অভযো দ্ৰে মগ্গে কতপরিচযো ছেকো নিপুণো ৰাদসীলো চ হুত্ৰা ৰিচরতি. তেনাহ – ‘‘সো ৰাদজ্ঝাসযতায তস্স ৰচনং সম্পটিচ্ছন্তো ‘এৰং, ভন্তে’তি আহা’’তি.

৮৫. এৰরূপন্তি যা পরেসং অপ্পিযা অমনাপা দুরুত্তৰাচা, এৰরূপা ৰাচা, ন পন ফরুসৰাচা. ফরুসৰাচায হি সেতুঘাতো তথাগতানং. চেতনাফরুসতায হি ফরুসৰাচা ইচ্ছিতা, ন পরেসং অপ্পিযতামত্তেন. নট্ঠা নিগণ্ঠা ওগিলিকাদিসম্মতস্স পঞ্হস্স একৰচনেন ৰিদ্ধংসিতত্তা.

৮৬. দারকস্স অঙ্কে নিসীদনস্স কারণং দস্সেতুং ‘‘লেসৰাদিনো’’তিআদি ৰুত্তং. তত্থ লেসৰাদিনোতি ছলৰাদিনো, ৰাদমগ্গে ৰা অপরিপুণ্ণতায লেসমত্তেনেৰ ৰাদসীলা. ওসটসঙ্গামোতি অনেকৰারং পরৰাদমদ্দনৰসেন ওতিণ্ণৰাদসঙ্গামো. ৰিজ্ঝিত্ৰাতি নখেন ৰিজ্ঝিত্ৰা. ইমমেৰাতি য্ৰাযং দারকো অত্তনো ৰাদভঙ্গপরিহরণত্থং ইমিনা অঙ্কে নিসীদাপিতো, ইমমেৰ অস্স দারকং উপমং নিস্সযং কত্ৰা ৰাদং ভিন্দিস্সামি. ‘‘অস্স ৰাদং অপ্পটিততায উপমায ভঞ্জিস্সামী’’তি চিন্তেত্ৰা.

অপনেয্যং অস্স অহন্তি অস্স দারকস্স মুখতো অহং তং অপনেয্যং. অভূতত্থোৰ অভূতং উত্তরপদলোপেনাতি আহ ‘‘অভূতন্তি অভূতত্থ’’ন্তি. অতচ্ছন্তি তস্সেৰ ৰেৰচনন্তি আহ ‘‘অতচ্ছন্তি ন তচ্ছ’’ন্তি. অভূতন্তি ৰা অসন্তং অৰিজ্জমানং. অতচ্ছন্তি অতথাকারং. অনত্থসংহিতন্তি দিট্ঠধম্মিকেন, সম্পরাযিকেন ৰা অনত্থেন সংহিতং, অনত্থে ৰা সংহিতং, ন অত্থোতি ৰা অনত্থো, অত্থস্স পটিপক্খো সভাৰো, তেন সংহিতন্তি অনত্থসংহিতং, পিসুণৰাচং সম্ফপ্পলাপঞ্চাতি অত্থো. এৰমেত্থ চতুব্বিধস্সপি ৰচীদুচ্চরিতস্স গহিততা দট্ঠব্বা.

দুপ্পযুত্তোতি দুপ্পটিপন্নো. ন তং তথাগতো ভাসতি অভূততাদিদোসদুট্ঠত্তা. তম্পি তথাগতো ন ভাসতি ভূতত্থেপি অনত্থসংহিততাদিদোসদুট্ঠত্তা.

ঠানং কারণং এতিস্সা অত্থীতি ঠানিযা ক-কারস্স য-কারং কত্ৰা, ন ঠানিযাতি অট্ঠানিযা, নিক্কারণা অযুত্তিযুত্তা, সা এৰ কথাতি অট্ঠানিযকথা. অত্তপচ্চক্খকথং কথেমাতি অত্তনা এৰ পচ্চক্খং কত্ৰা পৰত্তিযমানং ছলকথং কথেম.

গামিকমহল্লকো ‘‘ইমে মং ৰঞ্চেতুকামা, অহমেৰ দানি ইমে ৰঞ্চেস্সামী’’তি চিন্তেত্ৰা ‘‘এৰং ভৰিস্সতী’’তিআদিমাহ. ‘‘ন মযং দাসা’’তিপি ৰত্তুং নাসক্খিংসু পুব্বে তথাকতিকায কতত্তা.

ততিযং ততিযমেৰাতি দ্ৰীসুপি পক্খেসু ততিযং ততিযমেৰ ৰাচং. ভাসিতব্বকালং অনতিক্কমিত্ৰাতি যস্স যদা যথা ভাসিতব্বং, তস্স তদা তথেৰ চ ভাসনতো ভাসিতব্বং কারণং ভাসিতব্বকালঞ্চ অনতিক্কমিত্ৰাৰ ভাসতি.

৮৭. ঠানুপ্পত্তিকঞাণেনাতি ঠানে এৰ উপ্পজ্জনকঞাণেন. তস্মিং তস্মিং কারণে তস্স তং তং অৰত্থায উপ্পজ্জনকঞাণেন, ধম্মানং যথাসভাৰতো অৰবুজ্ঝনসভাৰোতি ধম্মসভাৰো. ধম্মে সভাৰধম্মে অনৰসেসে ৰা যাথাৰতো উপধারেতীতি ধম্মধাতু, সব্বঞ্ঞুতা. তেনাহ ‘‘সব্বঞ্ঞুতঞ্ঞাণস্সেতং অধিৰচন’’ন্তি. সুপ্পটিৰিদ্ধন্তি সব্বং ঞেয্যধম্মং সুট্ঠু পটিৰিজ্ঝনৰসেন, সুট্ঠু পটিৰিদ্ধন্তি অত্থো. তেনাহ ‘‘হত্থগতং ভগৰতো’’তি. নেয্যপুগ্গলৰসেন পরিনিট্ঠিতাতি কথাপরিৰিভাগেন অযমেৰ দেসনা চত্তারি অরিযসচ্চানি দস্সেন্তো অরহত্তং পচ্চক্খাসীতি.

অভযরাজকুমারসুত্তৰণ্ণনায লীনত্থপ্পকাসনা সমত্তা.