৩. সীহৰিক্কীল়িতনযৰণ্ণনা
তথা ৰুত্তনযেন সরূপতো পরিযাযতো চ গহিতেসু তণ্হাৰিজ্জাতপ্পক্খিযধম্মেসু ৰিসেসতো তণ্হাদিট্ঠীনং ৰসেন অসুভে ‘‘সুভ’’ন্তি, দুক্খে ‘‘সুখ’’ন্তি চ ৰিপল্লাসা, অৰিজ্জাদিট্ঠীনং ৰসেন অনিচ্চে ‘‘নিচ্চ’’ন্তি, অনত্তনি ‘‘অত্তা’’তি চ ৰিপল্লাসা ৰেদিতব্বা. তেসং পটিপক্খতো মঞ্ঞনাপটিক্খেপপরিঞ্ঞাগহণাদিসিদ্ধেহি সতিৰীরিযসমাধিপঞ্ঞিন্দ্রিযেহি চত্তারি সতিপট্ঠানানি সিদ্ধানেৰ হোন্তি. তত্থ চতূহি ইন্দ্রিযেহি চত্তারো পুগ্গলা নিদ্দিসিতব্বা. কথং? দুৰিধো হি তণ্হাচরিতো মুদিন্দ্রিযো তিক্খিন্দ্রিযোতি, তথা দিট্ঠিচরিতো. তেসং পঠমো অসুভে ‘‘সুভ’’ন্তি ৰিপরিযাসগ্গাহী সতিবলেন যথাভূতং কাযসভাৰং সল্লক্খেন্তো তং ৰিপল্লাসং সমুগ্ঘাটেত্ৰা সম্মত্তনিযামং ওক্কমতি. দুতিযো অসুখে ‘‘সুখ’’ন্তি ৰিপরিযাসগ্গাহী ‘‘উপ্পন্নং কামৰিতক্কং নাধিৰাসেতী’’তিআদিনা (দী. নি. ৩.৩১০; ম. নি. ১.২৬; অ. নি. ৪.১৪, ১১৪; অ. নি. ৬.৫৮) ৰুত্তেন ৰীরিযসংৰরভূতেন ৰীরিযবলেন তং ৰিপল্লাসং ৰিধমেন্তো সম্মত্তনিযামং ওক্কমতি. ততিযো অনিচ্চে ‘‘নিচ্চ’’ন্তি অযাথাৰগ্গাহী সমাধিবলেন সমাহিতচিত্তো সঙ্খারানং খণিকভাৰসল্লক্খণেন তং ৰিপল্লাসং সমুগ্ঘাটেন্তো অরিযভূমিং ওক্কমতি. চতুত্থো সন্ততিসমূহকিচ্চারম্মণঘনৰঞ্চিততায ফস্সাদিধম্মপুঞ্জমত্তে অনত্তনি ‘‘অত্তা’’তি মিচ্ছাভিনিৰেসী চতুকোটিকসুঞ্ঞতামনসিকারেন তং মিচ্ছাভিনিৰেসং ৰিদ্ধংসেন্তো সামঞ্ঞফলং সচ্ছিকরোতি.
ইধাপি সুভসঞ্ঞাসুখসঞ্ঞাহি চতূহিপি ৰা ৰিপল্লাসেহি সমুদযসচ্চং, তেসং অধিট্ঠানারম্মণভূতা পঞ্চুপাদানক্খন্ধা দুক্খসচ্চন্তিআদিনা সচ্চযোজনা ৰেদিতব্বা. ফলং পনেত্থ চত্তারি সামঞ্ঞফলানি, চতূহি চিত্তৰিপল্লাসেহি চতুরাসৰোঘ-যোগ-কাযগন্থ-অগতি-তণ্হুপ্পাদ-সল্লুপাদান-ৰিঞ্ঞাণট্ঠিতি-অপরিঞ্ঞাদিৰসেন অকুসলপক্খো নেতব্বো. তথা চতূহি সতিপট্ঠানেহি চতুব্বিধঝান-ৰিহারাধিট্ঠান-সুখভাগিযধম্ম-অপ্পমঞ্ঞা-সম্মপ্পধান-ইদ্ধিপাদা- দিৰসেন ৰোদানপক্খো নেতব্বোতি. অযং সীহৰিক্কীল়িতস্স নযস্স ভূমি.