৮. ৰিভত্তিহারৰণ্ণনা
‘‘সব্বধম্মমূলপরিযায’’ন্তি এত্থ সব্বধম্মা নাম তেভূমকা ধম্মা সক্কাযস্স অধিপ্পেতত্তা. তেসং মঞ্ঞনা পদট্ঠানং পপঞ্চসঙ্খানিমিত্তত্তা লোকৰিচিত্তস্স. তযিমে কুসলা অকুসলা অব্যাকতাতি তিৰিধা. তেসু কুসলানং যোনিসোমনসিকারাদি পদট্ঠানং, অকুসলানং অযোনিসোমনসিকারাদি, অব্যাকতানং কম্মভৰআৰজ্জনভূতরূপাদি পদট্ঠানং. তত্থ কুসলা কামাৰচরাদিৰসেন ভূমিতো তিৰিধা, তথা অব্যাকতা চিত্তুপ্পাদসভাৰা, অচিত্তুপ্পাদসভাৰা পন কামাৰচরাৰ তথা অকুসলা. পরিযত্তিপটিপত্তিপটিৰেধসুতকিচ্চাভাৰেন তিৰিধো অস্সুতৰা. অন্ধকল্যাণৰিভাগেন দুৰিধো পুথুজ্জনো. সম্মাসম্বুদ্ধপচ্চেকবুদ্ধসাৰকভেদেন তিৰিধা অরিযা. মংসচক্খুদিব্বচক্খুপঞ্ঞাচক্খূহি দস্সনাভাৰেন তিৰিধো অদস্সাৰী. মগ্গফলনিব্বানভেদেন তিৰিধো, নৰৰিধো ৰা অরিযধম্মো. সৰনধারণপরিচযমনসিকারপটিৰেধৰসেন পঞ্চৰিধা অরিযধম্মস্স কোৰিদতা. তদভাৰতো অকোৰিদো. সংৰরপহানভেদেন দুৰিধো, দসৰিধো ৰা অরিযধম্মৰিনযো, তদভাৰতো অরিযধম্মে অৰিনীতো. এত্থ পদট্ঠানৰিভাগো হেট্ঠা দস্সিতোযেৰ. ‘‘সপ্পুরিসানং অদস্সাৰী’’তিআদীসুপি এসেৰ নযো. ‘‘পথৰিং মঞ্ঞতী’’তিআদীসু মঞ্ঞনাৰত্থুৰিভাগো পাল়িযং আগতোৰ, তথা অজ্ঝত্তিকবাহিরাদিকো চ অন্তরৰিভাগো.
মঞ্ঞনা পন তণ্হামানদিট্ঠিৰসেন সঙ্খেপতো তিৰিধা, ৰিত্থারতো পন তণ্হামঞ্ঞনা তাৰ কামতণ্হাদিৰসেন অট্ঠসতৰিধা, তথা ‘‘অস্মীতি সতি ইত্থংস্মীতি হোতী’’তিআদিনা. এৰং মানমঞ্ঞনাপি. ‘‘অস্মীতি সতি ইত্থংস্মীতি হোতী’’তিআদিনা পপঞ্চত্তযং উদ্দিট্ঠং নিদ্দিট্ঠঞ্চাতি. এতেন দিট্ঠিমঞ্ঞনাযপি অট্ঠসতৰিধতা ৰুত্তাতি ৰেদিতব্বা. অপিচ সেয্যস্স ‘‘সেয্যোহমস্মী’’তিআদিনা মানমঞ্ঞনায নৰৰিধতা তদন্তরভেদেন অনেকৰিধতা চ ৰেদিতব্বা. অযঞ্চ অত্থো হীনত্তিকত্থৰণ্ণনায ৰিভাৰেতব্বো. দিট্ঠিমঞ্ঞনায পন ব্রহ্মজালে আগতনযেন দ্ৰাসট্ঠিৰিধতা তদন্তরভেদেন অনেকৰিধতা চ ৰেদিতব্বা. ‘‘অপরিঞ্ঞাত’’ন্তি এত্থ ঞাতপরিঞ্ঞাদিৰসেন চেৰ রূপমুখাদিঅভিনিৰেসভেদাদিৰসেন চ পরিঞ্ঞানং অনেকৰিধতা ৰেদিতব্বা. তথা অট্ঠমকাদিৰসেন সেক্খৰিভাগো পঞ্ঞাৰিমুত্তাদিৰসেন অসেক্খৰিভাগো চ. অযমেত্থ ধম্মৰিভাগো. পদট্ঠানৰিভাগো চ ভূমিৰিভাগো চ ৰুত্তনযানুসারেন ৰেদিতব্বাতি. অযং ৰিভত্তিহারো.