৬. ৰত্তাদিকণ্ডনিদ্দেসৰণ্ণনা

৯৬. ইদানি ৰত্তং দস্সেতুং ‘‘উপজ্ঝাচরিযৰত্ত’’ন্তি ৰুত্তং. তত্থ উপজ্ঝাযৰত্তঞ্চ আচরিযৰত্তঞ্চ গমিকৰত্তঞ্চ আগন্তুকৰত্তঞ্চ সেনাসনাদিৰত্তঞ্চ পিযসীলেন ভিক্খুনা কাতব্বন্তি সম্বন্ধো. গমিকাগন্তুকন্তি গমিকং আগন্তুকন্তি ছেদো, গমিকৰত্তং আগন্তুকৰত্তঞ্চাতি অত্থো.

৯৭. দাতুকামো হত্থপাসে ঠিতো কিঞ্চি গহিতব্বং একেন পুরিসেন গহিতব্বং উক্খিপনক্খমং ৰত্থুং তিধা তীসু পকারেসু একেনাকারেন দদেয্য, গহেতুকামো ভিক্খু দ্ৰিধা দ্ৰীসু একেন গণ্হেয্য, অযং পঞ্চঙ্গো পটিগ্গহোতি অত্থো.

৯৮-১০০. দূরে ঠিতং চীৰরং ঠপিতোকাসং সল্লক্খেত্ৰা ‘‘এত’’ন্তি ৰত্তব্বং. হত্থপাসে ঠিতং হত্থেন আমসিত্ৰা ‘‘ইম’’ন্তি ৰত্তব্বং. ‘‘এতং অধিট্ঠামি, ইমং অধিট্ঠামী’’তি ইমেসং পদানং মজ্ঝে সঙ্ঘাটিআদীসু পচ্চেকং যোজেত্ৰা তিচীৰরং অধিট্ঠেয্য. কথং? ‘‘এতং সঙ্ঘাটিং অধিট্ঠামি, ইমং সঙ্ঘাটিং অধিট্ঠামী’’তি অধিট্ঠেয্য. এৰং সেসেসু চ চীৰরেসু. যথা চীৰরাদিং ৰিধানং এৰং পত্তেপি অধিট্ঠেয্য পচ্চুদ্ধরেয্যাতি অত্থো.

১০১. সঞ্চরিত্তং ঠপেত্ৰা সেসা গরুকা চ পারাজিকা চ সচিত্তকাতি সম্বন্ধো. অন্তিমাতি পারাজিকা. অচ্ছিন্নসিক্খাপদং, পরিণতসিক্খাপদঞ্চাতি ইমং দ্ৰযং ঠপেত্ৰা সেসং নিস্সগ্গিযং অচিত্তকন্তি অত্থো.

১০২-৩. গামপ্পৰেসনন্তেতেতি গামপ্পৰেসনং ইতি এতে. পাচিত্তীসু এতে পদসোধম্মাদযো গামপ্পৰেসনন্তা সত্তরস সিক্খাপদা অচিত্তকা.

১০৪-৫. পকিণ্ণকেসু উদ্দিস্সকতং ঠপেত্ৰা অঞ্ঞমংসকং সেসমংসং অচিত্তকন্তি অত্থো. এত্থ পকিণ্ণকেসু অঞ্ঞমংসাদিকং পত্তহত্থো কৰাটকন্তং তেরসৰিধং ইদং সিক্খাপদং অচিত্তকং, সেসং সব্বং সচিত্তকন্তি অত্থো.

১০৬. আচরিযা ৰীতিক্কমনচিত্তেন সচিত্তকং অচিত্তকন্তি ৰদন্তি, পঞ্ঞত্তিজাননেন চিত্তেন তথা সচিত্তকং অচিত্তকন্তি আচরিযা ৰদন্তীতি অত্থো. তথা-সদ্দেন ‘‘সচিত্তকং অচিত্তক’’ন্তি ইদং গহিতং.

১০৭-৯. পুব্বকরণাদিকন্তি এত্থ আদি-সদ্দো পুব্বকিচ্চং সঙ্গণ্হাতি. তত্থ –

‘‘সম্মজ্জনী পদীপো চ, উদকং আসনেন চ;

উপোসথস্স এতানি, পুব্বকরণন্তি ৰুচ্চতি.

‘‘ছন্দপারিসুদ্ধিউতুক্খানং, ভিক্খুগণনা চ ওৰাদো;

উপোসথস্স এতানি, পুব্বকিচ্চন্তি ৰুচ্চতী’’তি. –

এৰং পুব্বকরণাদিকং নৰধা দীপিতং সব্বং উপোসথপ্পৰারণং পিযসীলিনা কাতব্বন্তি অত্থো.

১১২. যথাক্কমন্তি এত্থাযমধিপ্পাযো – গণো পারিসুদ্ধিউপোসথং করেয্য, পুগ্গলো অধিট্ঠানউপোসথং করেয্য, সঙ্ঘো সুত্তুদ্দেসউপোসথং করেয্যাতি.

১১৩. চাতুদ্দসো পন্নরসো, সামগ্গী দিনতো তিধাতি চাতুদ্দসো উপোসথো, পন্নরসো উপোসথো, সামগ্গীউপোসথোতি দিনতো তিধা হোন্তি. দিনতো পুগ্গলতো কত্তব্বাকারতো তে উপোসথা নৰ ইতি ঈরিতাতি অত্থো.

১১৪. তেৰাচী দ্ৰেকৰাচীতি তেৰাচিকা পৰারণা, দ্ৰেৰাচিকা পৰারণা, একৰাচিকা পৰারণা ইতি নৰ পৰারণা ৰুত্তা.

১১৫. তস্সাতি ফগ্গুনমাসস্স. ততো সেসন্তি আসাল়্হিঅন্তিমপক্খম্হা যাৰ কত্তিকপুণ্ণমা ৰস্সকালন্তি অত্থো. এত্থ হি একস্মিং সংৰচ্ছরে চতুৰীসতিউপোসথা হোন্তি.

১১৬. এতেসূতি এতেসু তীসু চতূসু একেকস্মিং উতুম্হি ততিযপক্খা সত্তমপক্খা. চাতুদ্দসাতি ছ চাতুদ্দসাতি অত্থো. সেসানি উত্তানত্থানেৰাতি.

ৰত্তাদিকণ্ডনিদ্দেসৰণ্ণনা নিট্ঠিতা.

নিগমনকথা

এত্তাৰতা সমারদ্ধা, মূলসিক্খত্থৰণ্ণনা;

নিট্ঠিতা যা সমাসেন, অড্ঢমাসস্স অচ্চযে.

অধুনূপসম্পন্নানং, হিতত্থায সমাসতো;

ইমং অত্থং ৰণ্ণযতা, যং পুঞ্ঞংধিগতং মযা.

তেন পুঞ্ঞেনযং লোকো, সুখায পটিপত্তিযা;

পাপুণাতু ৰিসুদ্ধায, নিব্বানং অজরং পদং.

নানাতরুগণাকিণ্ণে, নানাকুসলকামিনো;

রম্মে যুদ্ধানপতিনো, ৰিহারে ৰসতা সতা.

সাসনে সিদ্ধিপত্তস্স, সিদ্ধিনা ঞাণসিদ্ধিনা;

পণ্ডিতেন কতা এসা, মূলসিক্খত্থৰণ্ণনা.

মূলসিক্খা-টীকা সমত্তা.