২৫. অকপ্পিযসযননিদ্দেসৰণ্ণনা

১৮৭-৯. অকপ্পিযানি সযনানীতি উচ্চাসযনমহাসযনানি. পধানৰসেন পন ‘‘সযনানী’’তি ৰুত্তং, পীঠাদযোপি এত্থেৰ সঙ্গয্হন্তি অঞ্জনী-সদ্দেন অৰসেসানি ৰিয. আসন্দি চ…পে… উভতোরত্তূপধানকঞ্চেতি এতানি অকপ্পিযানীতি সম্বন্ধো. তত্থ আসন্দীতি সুগতঙ্গুলেন অতিরেকট্ঠঙ্গুলপাদকানি মঞ্চপীঠানি. তত্থ পীঠং নাম মঞ্চো ৰিয নাতিদীঘং ৰুচ্চতি. তিৰিধং তূলমেতিস্সা অত্থীতি তূলী, পকতিতূলিকা. ‘‘পল্লঙ্কোতি পাদেসু ৰাল়রূপানি ঠপেত্ৰা কতো’’তি ঠপনস্স অট্ঠকথাযং (মহাৰ. অট্ঠ. ২৫৪) ৰুত্তত্তা ঠপনঞ্চ যথাকথঞ্চি হোতি, যুত্তি চ হোতীতি, ‘‘তত্থেৰ সীহরূপাদিং দস্সেত্ৰা কতো পন ৰট্টতীতি ৰদন্তী’’তি যং টীকাযং ৰুত্তং, তং ‘‘কিমিতি এৰং ৰদন্তী’’তি ৰত্ৰা পটিক্খিপিতব্বং. ‘‘অকপ্পিযরূপকতো অকপ্পিযমঞ্চো পল্লঙ্কো নামা’’তি হি সারসমাসেপি. আসন্দী পল্লঙ্কো উচ্চাসযনং, সেসা মহাসযনং. পটিকা উণ্ণামযো সেতত্থরণো. গোনো চতুরঙ্গুলাধিকলোমো মহাকোজৰো. চিত্তকং ৰানৰিচিত্রো উণ্ণামযত্থরণো. উণ্ণা এল়কলোমং. পটলিকা ঘনপুপ্ফিকা. ৰিকতীতি সীহব্যগ্ঘাদিরূপৰিচিত্তো. উদ্দলোমীতি একতো উগ্গতলোমো. একন্তলোমিকাতি উভতো উগ্গতলোমো.

কুত্তং সোল়সন্নং নাটকিত্থীনং ঠত্ৰা নচ্চনযোগ্গো. কোসেয্যং রতনপরিসিব্বিতং কোসেয্যসুত্তমযং পচ্চত্থরণং, কট্টিস্সং রতনপরিসিব্বিতং কোসেয্যকট্টিস্সমযং. হত্থিনো চ অস্সা চ রথা চাতি সেনঙ্গানং বহুত্তে সমাহারদ্ৰন্দো, হত্থিঅস্সরথে তেসং পিট্ঠীসু অত্থরাতি তপ্পুরিসো. অজিনপ্পৰেণীতি অজিনানং অজিনমিগচম্মানং মঞ্চপ্পমাণেন দুপট্টতিপট্টানি কত্ৰা সিব্বিতা পৰেণী. কদলিমিগানং ইদং কদলিমিগং, কিং তং? চম্মং, পৰরো চ সো পচ্চত্থরো চাতি পৰরপচ্চত্থরো, সো চ তং সেতৰত্থস্স উপরি অত্থতঞ্চ, কদলিমিগঞ্চ তং পৰরপচ্চত্থরঞ্চাতি সমাসো, পৰরপচ্চত্থরণসঙ্খাতং সেতৰত্থস্স উপরি পত্থরিতং কদলিমিগপ্পৰরপচ্চত্থরণন্তি অত্থো. তং কির এৰং করোন্তি. টীকাযং পন যথাৰুত্তদ্ৰযেন অত্থতং অঞ্ঞমেৰ কিঞ্চি ৰুত্তং, তং ন যুত্তং ‘‘অজিনপ্পৰেণী ধারেতব্বা’’তিআদিনা (মহাৰ. ২৫৪) ৰিসুং অত্থরণানমেৰ ৰুত্তত্তা. তেসু হি ৰুত্তেসু তদত্থতং ৰুত্তমেৰ সিযা, তথা চ ৰুত্তং হেট্ঠা ৰিসুং পটিকাদিকন্তি.

সলোহিতৰিতানন্তি এতং ‘‘উভতোরত্তূপধানক’’ন্তিমস্স ৰিসেসনং. লোহিতৰিতানেন সহ ৰত্তমানন্তি সমাসো. সেতৰিতানম্পি হেট্ঠা অকপ্পিযপচ্চত্থরণে সতি ন ৰট্টতি. রত্তং উপধানং সীসূপধানং পাদূপধানঞ্চ রত্তূপধানকং, উভতো মঞ্চস্স সীসপাদনিক্খেপনট্ঠানে রত্তূপধানকন্তি অলোপসমাসো. যং পন একমেৰ উপধানং উভযপস্সেসু রত্তাদিৰণ্ণং ৰিচিত্রং, তং পমাণযুত্তমেৰ ৰট্টতি. তত্রিদং পমাণং – ৰিত্থারতো তীসু কণ্ণেসু দ্ৰিন্নং কণ্ণানং অন্তরং ৰিদত্থিচতুরঙ্গুলং, মজ্ঝে মুট্ঠিরতনং, দীঘতো পন দিযড্ঢরতনং ৰা দ্ৰিরতনং ৰা. পরিভুঞ্জতোতি ইমিনা করোন্তস্স কারাপেন্তস্স কত্থচি ছেদনকং পাচিত্তিযন্তি দীপেতি.

১৯০. ধম্মাসনে চ ভত্তগ্গে চ ঘরে চাপি আসন্দাদিত্তযা সেসে গিহিসন্তকে গিহিৰিকটে সতি নিসীদিতুং লব্ভতীতি অজ্ঝাহারো পদসম্বন্ধো ৰেদিতব্বো. গিহিসন্তকেতি ইমিনা সঙ্ঘিকম্পি উপলক্খেতি. ‘‘অনুজানামি, ভিক্খৰে, ঠপেত্ৰা তীণি আসন্দিং পল্লঙ্কং তূলিকং গিহিৰিকট’’ন্তি (চূল়ৰ. ৩১৪) সামঞ্ঞেন ৰুত্তং. সামঞ্ঞজোতনায পন ৰিসেসেপি অৰট্ঠানতো আসন্দাদিত্তযাতি এত্থ ধম্মাসনে আসন্দাদিত্তযা সেসেতি যোজেত্ৰা অত্থো গহেতব্বো. অট্ঠকথাযঞ্হি ‘‘আসন্দী পল্লঙ্কো গোনকো’’তিআদিপাল়িক্কমে আসন্দাদিদ্ৰযমাদিতো হিত্ৰা ‘‘গোনকাদীনি সঙ্ঘিকৰিহারে ৰা পুগ্গলিকৰিহারে ৰা মঞ্চপীঠকেসু অত্থরিত্ৰা পরিভুঞ্জিতুং ন ৰট্টন্তি, ধম্মাসনে পন গিহিৰিকটনীহারেন লব্ভন্তি, তত্রাপি নিপজ্জিতুং ন ৰট্টতী’’তি (চূল়ৰ. অট্ঠ. ৩২০) ৰুত্তং. ভত্তগ্গং নাম ৰিহারে দানট্ঠানং. ধম্মাসনং পন যত্থ কত্থচি. ঘরেতি অন্তরঘরে. নিসীদিতুং লব্ভতেতি ইমিনা নিপজ্জিতুং ন ৰট্টতীতি দীপেতি. সংখিপনং অন্তোকরণং সঙ্খেপো, ভূমত্থরণে সঙ্খেপো অস্স সযনস্সাতি সমাসো. তস্মিং ভূমত্থরণে অন্তোকরণভূমত্থরতো ভূমত্থরণমেৰাতি দট্ঠব্বং. সযিতুঞ্চাতি অত্তনো কপ্পিযপচ্চত্থরণং অত্থরিত্ৰা সযিতুঞ্চ নিসীদিতুঞ্চ. ‘‘পরিভণ্ডকতং ভূমিং ৰা ভূমত্থরণসেনাসনং ৰা সঙ্ঘিকমঞ্চপীঠং ৰা অত্তনো সন্তকেন পচ্চত্থরণেন পচ্চত্থরিত্ৰাৰ নিপজ্জিতব্ব’’ন্তি হি অট্ঠকথাযং (চূল়ৰ. অট্ঠ. ৩২৪) ৰুত্তং. ইদঞ্চ আসন্দাদীনম্পি অঞ্ঞথত্তকরণে পরিভোগে লক্খণৰচনং. ৰুত্তঞ্হি ভগৰতা ‘‘অনুজানামি ভিক্খৰে, আসন্দিযা পাদে ছিন্দিত্ৰা পরিভুঞ্জিতুং, পল্লঙ্কস্স ৰাল়ে ভিন্দিত্ৰা পরিভুঞ্জিতুং, তূলিকং ৰিজটেত্ৰা বিব্বোহনং কাতুং, অৰসেসং ভূমত্থরণং কাতু’’ন্তি (চূল়ৰ. ৩২০).

১৯১. চতুরংসপীঠা চ…পে… পঞ্চঙ্গা চ উচ্চপাদকা কপ্পন্তীতি অত্থতো ৰচনং ৰিপল্লাসেত্ৰা সম্বন্ধিতব্বং, ‘‘কপ্পিযা’’তি ইমিনা ৰা সম্বন্ধো ৰেদিতব্বো. তত্থ চত্তারো অংসা কোণা যেসং, তে চ তে পীঠা চাতি সমাসো. তিণ্ণং অপস্সযানং, চতুন্নঞ্চ পাদানং ৰসেন সত্ত অঙ্গানি যেসন্তি সমাসো. একাপস্সযস্স ৰসেন পঞ্চঙ্গা. চতুরংসপীঠানং ৰিসুং কপ্পিযভাৰস্স ৰুত্তত্তা সত্তঙ্গাদযো পন দীঘাতি ৰিঞ্ঞাযন্তি. পাল়িযং ভত্তগ্গস্স একযোগনিদ্দিট্ঠত্তা একযোগনিদ্দিট্ঠানং সহ ৰা পৰত্তি, সহ ৰা নিৰত্তীতি ঘরেতি ইমিনা ভত্তগ্গস্সপি গহণং. এৰ-সদ্দো অট্ঠানপ্পযুত্তো, তস্মা তূলোনদ্ধা মঞ্চপীঠা ঘরে ৰা ভত্তগ্গে ৰা নিসীদিতুমেৰ কপ্পন্তীতি সম্বন্ধো. তত্রাযং পাল়ি ‘‘তেন খো পন সমযেন মনুস্সা ভত্তগ্গে অন্তরঘরে তূলোনদ্ধং মঞ্চম্পি পীঠম্পি পঞ্ঞপেন্তি. ভিক্খূ কুক্কুচ্চাযন্তা নাভিনিসীদন্তি. ভগৰতো এতমত্থং আরোচেসুং. অনুজানামি, ভিক্খৰে, গিহিৰিকটং অভিনিসীদিতুং, ন ত্ৰেৰ অভিনিপজ্জিতু’’ন্তি (চূল়ৰ. ৩১৪). তে পন করোন্তস্স ৰা কারাপেন্তস্স ৰা উদ্দালনকং পাচিত্তিযং.

১৯২. সানুলোমানং ছন্নং চীৰরানং অঞ্ঞতরং চীৰরং ছৰি এতাসন্তি ৰিগ্গহো. পঞ্চ ভিসীতি চোল়াদিতূলগণনায পঞ্চকা ৰুত্তা. সব্বত্থাতি ৰিহারমঞ্চপীঠাদীসু সব্বত্থ.

১৯৩. তূলত্তযন্তি সিম্বলিরুক্খাদীনং খীরৰল্লিআদীনং এরকাদীনং তিণানং তূলত্তযং. ভিসিগব্ভো চোল়াদিকো পঞ্চৰিধো ভিসিগব্ভো. মিগপক্খিনং লোমানীতি এতং সব্বন্তি সেসো. মিগ-সদ্দেনেৰ সব্বেপি সীহাদযো চতুপ্পদা, পক্খি-সদ্দেন সব্বেপি হংসমোরাদযো গহিতা. ননু চ ভিসিগব্ভসদ্দন্তোগধায উণ্ণায মিগপক্খিলোমানম্পি গহণসব্ভাৰেপি তেসং ৰিসুং গহণে সতি পুনরুত্তিদোসো আপজ্জতীতি? নাপজ্জতি মনুস্সলোমপরিচ্চাগৰিভাৰনপ্পযোজনসব্ভাৰতো. ননু চ এৰম্পি দোসোযেৰ, ‘‘মনুস্সলোমমুণ্ণায’’ন্তিআদিনা ভিসিগব্ভানং উপরি নীযমানত্তা গম্যতে বিব্বোহনেপি অযমেৰ ভিসিগব্ভোতি? সচ্চং, তথাপি ন দোসো, গম্যমানত্থস্স সদ্দস্স পযোগং পতি কামচারোতি. মসূরকে তূলৰজ্জা অনুঞ্ঞাতাতি ৰিপরিণামেত্ৰা সম্বন্ধিতব্বং. মসূরকং নাম চম্মছৰিকা ভিসীতি ৰদন্তি.

১৯৪. উণ্ণাযং মনুস্সলোমঞ্চ পণ্ণে সুদ্ধং তমালকঞ্চ পুপ্ফঞ্চ অপ্পটিৰেক্খিতং আসনঞ্চেৰ ন লব্ভন্তি সম্বন্ধো. মনুস্সলোমন্তি ইমিনা ন কেৰলং ইধ এল়কলোমমেৰ উণ্ণা, অথ খো কপ্পিযাকপ্পিযমংসজাতীনং পক্খিচতুপ্পদানং লোমম্পীতি দস্সেতি. পুপ্ফন্তি পিযঙ্গুবকুলপুপ্ফাদি. তমালকসদ্দেনেৰ উপচারতো পত্তং গহেত্ৰা ‘‘তমালক’’ন্তি ৰুত্তং. অপ্পটিৰেক্খিতন্তি অনুপপরিক্খিতং. কীদিসং পন পটিৰেক্খিতব্বং, কীদিসং ন পটিৰেক্খিতব্বন্তি? যং ৰিনিচ্ছযতো ৰিঞ্ঞাতং, তং ন পটিৰেক্খিতব্বং, ইতরং হত্থেন পরামসন্তেন পটিৰেক্খিতব্বং.

অকপ্পিযসযননিদ্দেসৰণ্ণনা নিট্ঠিতা.