১৫. উপজ্ঝাচরিযৰত্তনিদ্দেসৰণ্ণনা

১৪৫. ‘‘ইদং তযা দুক্কতং, দুব্ভাসিত’’ন্তিআদীনি ৰত্ৰা চোদনতো, অত্তনো ৰজ্জং অস্সরন্তস্স সতুপ্পাদৰসেন সারণতো, সম্মা পটিপত্তিযং সারণতো পৰত্তাপনতো ৰা ৰজ্জাৰজ্জং উপনিজ্ঝাযতি ভুসং চিন্তেতীতি উপজ্ঝা. উপজ্ঝা এৰ উপজ্ঝাযো. ‘‘এৰং তযা বুদ্ধৰচনং সজ্ঝাযিতব্বং, এৰং অতিক্কমিতব্বং, এৰং পটিক্কমিতব্ব’’ন্তিআদিনা আচারসিক্খাপনে আচরতি পৰত্ততীতি আচরিযো. সো চ নিস্সযপব্বজ্জাউপসম্পদাধম্মাচরিযৰসেন চতুব্বিধো. উপজ্ঝা চ আচরিযো চ উপজ্ঝাচরিযা, তে. নিস্সায ৰসমানোতি ইমিনা নিস্সযপব্বজ্জাউপসম্পদাধম্মন্তেৰাসিকেসু যো নিস্সায ৰসতি, তং দস্সেতি. চতূসু হি তেসু নিস্সযন্তেৰাসিকেন যাৰ আচরিযং নিস্সায ৰসতি, তাৰসব্বং আচরিযৰত্তং কাতব্বং, নেতরেহি. ইতরেহি, নিস্সযমুত্তকেহিপি যাৰ চীৰররজনং, তাৰ চ অরতিৰিনোদনাদিকঞ্চ ৰত্তং কাতব্বং. অনাপুচ্ছিত্ৰা পত্তচীৰরদানাদিম্হি পন এতেসং অনাপত্তি. সদ্ধিৰিহারিকস্স পন উপজ্ঝাযানং যাৰ চীৰররজনং, তাৰ চ অরতিৰিনোদনাদিকঞ্চ অকরোন্তস্স নিস্সযমুত্তকস্সাপি অমুত্তকস্সাপি আপত্তিযেৰ. একচ্চস্স পত্তদানাদিতো পট্ঠায অমুত্তনিস্সযস্সেৰ আপত্তি. তেসু মজ্ঝে দ্ৰে আচরিযস্স যাৰজীৰং ভারা. ইতরে পন যাৰ সমীপে ৰসন্তি, তাৰদেৰ, তস্মা আচরিযেনাপি তেসু সম্মা ৰত্তিতব্বং, উপজ্ঝাযেন সদ্ধিৰিহারিকেসু ৰত্তব্বমেৰ নত্থি. সুপেসলোতি পিযং সীলমস্সাতি পেসলো, ৰুদ্ধি, য-লোপেন ঈ-কারস্স অত্তকরণেন, সুট্ঠু পেসলো সুপেসলো, সিক্খাকামোতি অত্থো. ‘‘দন্তকট্ঠ’’ন্তিআদি ‘‘দদে’’তিমস্স কম্মং. দদেতি সম্মা আদরেন যথাধিপ্পাযং দদেয্যাতি অত্থো. কালেতি তদনুরূপে কালে.

১৪৬. পত্তে চ…পে… চীৰরে চ ৰত্তং চরেতি সম্বন্ধো. চরেতি করেয্য. তত্থ নীচং কত্ৰা সাধুকং অপরিঘংসন্তেন ধোৰনং, মুহুত্তং উণ্হে ওতাপনং, ঠপনট্ঠানং উপপরিক্খিত্ৰা চম্মাদিনা কেনচি অন্তরহিতায নিক্খিপনং পত্তে ৰত্তং. গামং পৰিসন্তানং নিৰাসনকাযবন্ধনসঙ্ঘাটিদানং, ধোৰিত্ৰা সোদকপত্তস্স দানং গামপ্পৰেসে ৰত্তং. যদি আকঙ্খন্তি, পরিমণ্ডলং নিৰাসেত্ৰা চ পারুপিত্ৰা চ নাতিদূরনচ্চাসন্নে গমনং, পত্তপরিযাপন্নগ্গহণঞ্চ গমনে ৰত্তং. নিৰত্তেন্তে পন পঠমতরং আগন্ত্ৰা আসনপঞ্ঞাপনং, পাদোদকাদিউপনিক্খিপনং, পত্তচীৰরপ্পটিগ্গহণং আগমে আগমনে ৰত্তং. ভণন্তানং অন্তরা কথাঅনোপাতনং সব্বত্থ ৰত্তং. আসনপঞ্ঞাপনং, উট্ঠিতেসু আসনউদ্ধরণং, পাদপীঠকথলানং উপনিক্খিপনং, পটিসামনঞ্চ আসনে পাদপীঠে পাদকথলে চ ৰত্তং. ধোতপাদট্ঠপনকং পাদপীঠং. অঞ্ঞং কথলং. উপাহনা চ চীৰরঞ্চাতি দ্ৰন্দো, তস্মিং. সুক্খঅল্লচোল়েহি পুঞ্ছনং উপাহনায ৰত্তং. সিন্নচীৰরস্স মুহুত্তং ওতাপনং, চতুরঙ্গুলং কণ্ণং উস্সারেত্ৰা চীৰরসংহরণঞ্চ চীৰরে ৰত্তং.

১৪৭. পরিভোজনীয…পে… পস্সাৰট্ঠানিসু চ ৰিহারসোধনে চ পুন পঞ্ঞাপনে চ ৰত্তং তথাতি সম্বন্ধো. ৰচ্চঞ্চ পস্সাৰো চ ৰচ্চপস্সাৰা. তিট্ঠতি এত্থাতি ঠানী, কুটি. ৰচ্চপস্সাৰানং ঠানীতি তপ্পুরিসো. অথ ৰা তিট্ঠতি এত্থাতি ঠানং, সোযেৰ সমাসো, ৰচ্চপস্সাৰস্স চ পতনট্ঠানং, তং অস্স অত্থীতি ইট্ঠগেহাদি. পরিভোজনীযঞ্চ পানীযঞ্চ ৰচ্চপস্সাৰট্ঠানী চ পরি…পে… ট্ঠানী. তাসু তেসু ৰা. পাদোদকউণ্হসীতনহানোদকপ্পটিযাদাপনং পরিভোজনীযে ৰত্তং. পাতব্বপানীযেন পুচ্ছনং উপট্ঠাপনঞ্চ পানীযে ৰত্তং. সম্মজ্জনপানীযউপট্ঠাপনং ৰচ্চপস্সাৰট্ঠানীসু ৰত্তং. পঠমং পত্তচীৰরাদীনি হরাপেত্ৰা একমন্তে নিক্খিপনাদি, উল্লোকতো পট্ঠায মক্কটসন্তানং ওহারেত্ৰা সম্মজ্জনঞ্চ ৰিহারসোধনে ৰত্তং. ওতাপেত্ৰা সোধেত্ৰা পপ্ফোটেত্ৰা অতিহরিত্ৰা যথাঠানে ভূমত্থরণাদিপঞ্ঞাপনং পুন পঞ্ঞাপনে ৰত্তং. তথাতি ইমিনা ‘‘চরে’’তি ইদং অতিদিসতি.

১৪৮. ৰিহারং সোধেন্তো ভিক্খু পটিৰাতে ৰা সঙ্গণে ৰা পানীযসামন্তা ৰা সযনাসনং ন পপ্ফোটেয্যাতি সম্বন্ধো. পানীয-সদ্দেন পরিভোজনীযঞ্চ সঙ্গহিতং. পটিৰাতেতি উপরিৰাতে. সঙ্গণেতি বহূনং সমোসরণে ৰিৰটপ্পদেসে. সযনাসনং নাম ভূমত্থরণমঞ্চাদি.

১৪৯. ন্হানে ৰত্তং চরে, ন্হাতস্স কাতব্বে চরেতি সম্বন্ধস্স পুরিসাধীনতায সম্বন্ধো ৰেদিতব্বো. চীৰরপ্পটিগ্গহণগত্তপরিকম্মকরণং নহানে ৰত্তং. কাতব্বে চরেতি গত্ততো উদকসম্মজ্জননিৰাসনদানাদিকিচ্চে পৰত্তেয্যাতি অত্থো. ‘‘ৰনপ্পগুম্বে’’তিআদীসু ৰিয সিস্স এ-কারাদেসং রূপং, তস্মা কাতব্বং ৰত্তং চরেয্যাতি যোজেত্ৰা ৰেদিতব্বং. বুধা পন ‘‘ন্হানে ন্হাতস্স কাতব্বে ৰত্তং চরে’’তি যোজেত্ৰা অত্থং ৰদন্তি. এৰং সতি কাতব্ব-সদ্দস্স কম্মসাধনত্তা ৰত্তমেৰ কাতব্বং নামাতি ‘‘ৰত্তে ৰত্তং চরে’’তি ৰুত্তং ৰিয হোতীতি ৰিরুজ্ঝতি. ‘‘নহাতেন নহাতস্সা’’তি ৰা পাঠো, উদকে গত্তপরিকম্মেন থেরং পঠমং নহাপেত্ৰা সযম্পি নহাতেনাতি অত্থো. পাল়িযম্পি ‘‘নহাতেন পঠমতরং উত্তরিত্ৰা’’তি (মহাৰ. ৬৭) অত্থি. অথ রঙ্গপাকে ধোৰনে সিব্বনে চ ৰত্তং চরেতি সম্বন্ধো, রজনপাকে চীৰরধোৰনে চীৰরসিব্বনে চাতি অত্থো. রজন্তো চীৰরে থেৰে ঠিতে ন ৰজেতি সম্বন্ধো. রজন্তোতি চীৰরং রজন্তো. থেৰেতি রজনবিন্দুম্হি.

১৫০. একচ্চস্সাতি আচরিযুপজ্ঝাযানং ৰেরিনো পুগ্গলস্স পত্তং ৰা চীৰরানি ৰা কিঞ্চনং পরিক্খারং ৰা ন দদেয্য ন গণ্হেয্য ৰাতি সম্বন্ধো. তত্থ ন দদেয্য ন গণ্হেয্যাতি পটিসামনত্থাযপি ন দদেয্য, ন গণ্হেয্য ৰাতি অত্থো. ‘‘আকিঞ্চন’’ন্তিআদীসু ৰিয কিঞ্চন-সদ্দো দট্ঠব্বো, তস্স কিঞ্চীতি অত্থো. কিঞ্চিনন্তি ৰা পাঠো, কিঞ্চি নং পরিক্খারন্তি যোজনা. পদসিদ্ধিৰসেনেত্থ নন্তি ত-সদ্দপ্পযোগো কতো.

১৫১-২. পচ্ছতো কাতুন্তি পচ্ছাসমণং কাতুং. তস্সাতি একচ্চস্স. পচ্ছতোতি পচ্ছাসমণো হুত্ৰা. নিন্নেতুন্তি একচ্চস্স নীহরিতুং. সব্বত্থ অনাপুচ্ছা ন ৰট্টতীতি যোজেতব্বং. কিচ্চযং ৰাতি ৰেয্যাৰচ্চাদি যং কিঞ্চি কিচ্চং ৰা. কিচ্চমেৰ কিচ্চযং, কস্স যো ‘‘সেনিযো’’তিআদীসু ৰিয. পরিকম্মং ৰাতি পিট্ঠিপরিকম্মাদিপরিকম্মং. অত্তনো কারাপেতুং ৰাতি একচ্চেন অত্তনো কারাপেতুং ৰা. কাতুং ৰাতি তস্স অত্তনা কাতুং ৰা.

১৫৩. সীমতো নিগ্গতা বহিভূতা নিস্সীমা, তং. আচরিযুপজ্ঝাযেসু অৰত্ৰা দূরং ভিক্খাচারং গতেসুপি অপস্সন্তেন গামো পৰিসিতব্বো. দিট্ঠট্ঠানতো পট্ঠায পন আপুচ্ছিতুংযেৰ ৰট্টতি. অত্তনো কিচ্চযং ৰাপীতি অত্তনো সীমাযপি পত্তপচনচীৰররজনাদিকং সকং করণীযং ৰাপি কাতুং.

১৫৪. অরতিন্তি সাসনে অনভিরতিং. সঙ্ঘাযত্তেসু কম্মেসূতি পরিৰাসাদিতজ্জনীযাদীসু সঙ্ঘপ্পটিবদ্ধেসু কম্মেসু. উস্সুক্কং ৰাপীতি আচরিযুপজ্ঝাযেসু গরুধম্মং অজ্ঝাপন্নেসু, কম্মারহেসু চ ‘‘কিন্তি নু খো সঙ্ঘো পরিৰাসং দদেয্যা’’তিআদিনা উস্সাহং ৰাপি.

১৫৫. গিলানেসু উপট্ঠেয্যাতি ‘‘পঞ্চহি, ভিক্খৰে, অঙ্গেহি সমন্নাগতো গিলানুপট্ঠাকো অলং গিলানং উপট্ঠাতুং, পটিবলো হোতি ভেসজ্জং সংৰিধাতুং, সপ্পাযাসপ্পাযং জানাতি, অসপ্পাযং অপনামেতি, সপ্পাযং উপনামেতি, মেত্তচিত্তো গিলানং উপট্ঠাতি নো আমিসন্তরো, অজেগুচ্ছী হোতি উচ্চারং ৰা পস্সাৰং ৰা খেল়ং ৰা ৰন্তং ৰা নীহাতুং, পটিবলো হোতি গিলানং কালেন কালং ধম্মিযা কথায সন্দস্সেতুং সমাদপেতুং সমুত্তেজেতুং সম্পহংসেতু’’ন্তি (মহাৰ. ৩৬৬) এৰং ৰুত্তপঞ্চঙ্গসমন্নাগতেন হুত্ৰা গিলানেসু উপট্ঠহেয্যাতি অত্থো. ইমিনা সব্বেহিপি আচরিতব্বং গিলানৰত্তং উপদিসতি. ৰুট্ঠানন্তি গেলঞ্ঞা ৰুট্ঠিতং. আগমেতি আগমেয্য, ওলোকেয্যাতি অত্থো. উপজ্ঝাচরিযেহি চ সদ্ধিৰিহারিকঅন্তেৰাসিকেসু যদি তে গিলানা হোন্তি, আদিতো পট্ঠায চীৰরে রজনপরিযোসানঞ্চ অরতিৰিনোদনাদিকঞ্চ ৰত্তং, অগিলানেসু পন উদ্দেসপরিপুচ্ছা ওৰাদানুসাসনিযা অনুগ্গহোপত্তচীৰরাদিদানঞ্চাতি সব্বং কাতব্বং. তেনেৰ হেট্ঠা ৰুত্তং ‘‘তস্মা আচরিযেনাপি তেসু সম্মা ৰত্তিতব্বং, উপজ্ঝাযেন সদ্ধিৰিহারিকেসু ৰত্তব্বমেৰ নত্থী’’তি.

উপজ্ঝাচরিযৰত্তনিদ্দেসৰণ্ণনা নিট্ঠিতা.