৯. দুতিযউপক্খটসিক্খাপদৰণ্ণনা

দুতিযউপক্খটেন কিং পযোজনন্তি চে? নত্থি পযোজনং, কেৰলং অট্ঠুপ্পত্তিৰসেন পন পঞ্ঞত্তং ভিক্খুনিযা রহোনিসজ্জসিক্খাপদং ৰিয. এৰং সন্তে সঙ্গীতিকারকেহি সঙ্গীতিং অনারোপেতব্বং ভৰেয্য ৰিনাপি তেন তদত্থসিদ্ধিতো, অনিস্সরত্তা, অনারোপেতুং অনুঞ্ঞাতত্তা চ. ৰুত্তঞ্হেতং ‘‘আকঙ্খমানো, আনন্দ, সঙ্ঘো…পে… সমূহনেয্যা’’তি (দী. নি. ২.২১৬; চূল়ৰ. ৪৪১). ইদং সব্বমকারণং. ন হি বুদ্ধা অপ্পযোজনং ৰচনং নিচ্ছারেন্তি, পগেৰ সিক্খাপদং. তেনেৰাহ অট্ঠকথাযং ‘‘ইমিনাৰ নযেন অত্থো ৰেদিতব্বো. ইদঞ্হি পুরিমস্স অনুপঞ্ঞত্তিসদিস’’ন্তিআদি. অনুপঞ্ঞত্তি চ নিপ্পযোজনং নত্থি. তংসদিসঞ্চেতং, ন নিপ্পযোজনন্তি দস্সিতং হোতি. এৰং সন্তে কো পনেত্থ অত্থৰিসেসোতি? ততো আহ ‘‘কেৰলং তত্থ একস্স পীল়া কতা, ইধ দ্ৰিন্নং, অযমেত্থ ৰিসেসো’’তি. ইমিনা অত্থৰিসেসেন কো পনঞ্ঞো অতিরেকত্থো দস্সিতোতি? পোরাণগণ্ঠিপদে তাৰ ৰুত্তং ‘‘একস্মিম্পি ৰত্থুস্মিং উভিন্নম্পি পীল়া কাতুং ন ৰট্টতীতি অযমতিরেকত্থো দস্সিতো’’তি. তেনেতং দীপেতি ‘‘ন কেৰলং পটিলদ্ধচীৰরগণনায এৰ আপত্তিগণনা, পীল়িতপুগ্গলসঙ্খাতৰত্থুগণনাযপী’’তি.

হোন্তি চেত্থ –

‘‘ৰত্থুতো গণনাযপি, সিযা আপত্তি নেকতা;

ইতি সন্দস্সনত্থঞ্চ, দুতিযূপক্খটং ইধ.

‘‘কাযসংসগ্গসিক্খায, ৰিভঙ্গে ৰিয কিন্তেতং;

একিত্থিযাপি নেকতা, আপত্তীনং পযোগতো’’তি. (ৰজির. টী. পারাজিক ৫৩২);

অপিচেতং সিক্খাপদং তংজাতিকেসু সিক্খাপদেসু সব্বেসুপি গহেতব্বৰিনিচ্ছযস্স দস্সনপ্পযোজনন্তি ৰেদিতব্বং. আহ চ –

‘‘অঞ্ঞাতিকায বহুতায ৰিমিস্সতায;

আপত্তিযাপি বহুতা চ ৰিমিস্সতা চ;

ইচ্চেৰমাদিৰিধিসম্ভৰদস্সনত্থং;

সত্থা উপক্খটমিদং দুতিযং অৰোচা’’তি. (ৰজির. টী. পারাজিক ৫৩২);

তস্সাযং সঙ্খেপতো অধিপ্পাযপুব্বঙ্গমা ৰিচারণা – পুরাণচীৰরং একমেৰ ভিক্খু ভিক্খুনীহি দ্ৰীহি, বহূহি ৰা ধোৰাপেতি, ভিক্খুনিগণনায পাচিত্তিযগণনা. তথা দ্ৰিন্নং, বহূনং ৰা সাধারণং একমেৰ চীৰরং অঞ্ঞত্র পারিৰত্তকা পটিগ্গণ্হাতি, ইধাপি তথা দ্ৰিন্নং, বহূনং ৰা সাধারণমেকং ৰিঞ্ঞাপেতি, ৰিঞ্ঞত্তপুগ্গলগণনায আপত্তিগণনা. তথা অঞ্ঞেসুপি এৰরূপেসু সিক্খাপদেসু নযো নেতব্বো. অযং তাৰ বহুতায নযো.

ৰিমিস্সতায পন ঞাতিকায, অঞ্ঞাতিকায চ একং ধোৰাপেতি, একতো নিট্ঠাপনে একং পাচিত্তিযং. অথ ঞাতিকা পঠমং থোকং ধোৰিত্ৰা ঠিতা, পুন অঞ্ঞাতিকা সুধোতং করোতি, নিস্সগ্গিযং পাচিত্তিযং. অথ অঞ্ঞাতিকা পঠমং ধোৰতি, পচ্ছা ঞাতিকা সুধোতং করোতি, অঞ্ঞাতিকায পযোগৰসেন ভিক্খুনো দুক্কটমেৰ. অঞ্ঞাতিকায, ঞাতিকায চ অঞ্ঞাতিকসঞ্ঞী, ৰেমতিকো, ঞাতিকসঞ্ঞী ৰা ধোৰাপেতি, যথাৰুত্তনযেন নিস্সগ্গিযদুক্কটাদিআপত্তিভেদগণনা ৰেদিতব্বা. তথা অঞ্ঞাতিকায, ঞাতিকায চ সন্তকং চীৰরং উভোহি একতো দিয্যমানং পটিগ্গণ্হাতি, নিস্সগ্গিযমেৰ. অথ অঞ্ঞাতিকায এৰ হত্থতো পটিগ্গণ্হাতি, নিস্সগ্গিযমেৰ. অথ ঞাতিকায হত্থতো পটিগ্গণ্হাতি, অনাপত্তি. অথ উভোসু অঞ্ঞাতিকাদিসঞ্ঞী, ৰুত্তনযেনেৰ নিস্সগ্গিযদুক্কটাদিআপত্তিভেদগণনা ৰেদিতব্বা. তথা অঞ্ঞাতিকৰিঞ্ঞত্তিআদীসুপি যথাসম্ভৰং নযো নেতব্বো. অযং ৰিমিস্সতায নযো.

আদিসদ্দেন পন অনেকে অঞ্ঞাতিকা ৰিঞ্ঞত্তা, ৰিঞ্ঞত্তপুগ্গলগণনায দুক্কটং. একো দেতি, একো ন দেতি, নিস্সগ্গিযং. অথ অৰিঞ্ঞত্তো দেতি, ন নিসগ্গিযং. অথ ৰিঞ্ঞত্তাৰিঞ্ঞত্তানং সাধারণং ৰিঞ্ঞত্তো দেতি, নিস্সগ্গিযং. উভো দেন্তি, নিস্সগ্গিযমেৰ. অৰিঞ্ঞত্তো দেতি, নিস্সগ্গিযেন অনাপত্তি. ৰিঞ্ঞত্তস্স ৰচনেন অৰিঞ্ঞত্তো দেতি, অনাপত্তি এৰ. তথা উপক্খটাদীসুপি যথাসম্ভৰং নযো নেতব্বো.

এত্তাৰতা সঙ্খেপতো অঞ্ঞাতিকাযাদিগাথা ৰুত্তাধিপ্পাযা হোতি. যং পনেত্থ ভিক্খুনিযা রহোনিসজ্জসিক্খাপদং নিপ্পযোজনতায নিদস্সনং ৰুত্তং, তস্স পযোজনৰিসেসো তস্মিংযেৰ আৰিভৰিস্সতীতি. এৰমেৰ অঞ্ঞত্থপি ৰচনেন, ৰিসেসঅট্ঠুপ্পত্তিৰসেন চ সিক্খাপদেসু ঞাতব্বং ৰিসেসপ্পযোজনন্তি.

দুতিযউপক্খটসিক্খাপদৰণ্ণনা নিট্ঠিতা.