৩. ততিযপারাজিকৰণ্ণনা

যথা ঞাতপরিঞ্ঞা ধম্মানং সভাৰজাননমেৰ ‘‘ইদং রূপং, অযং ৰেদনা’’তি, তীরণপরিঞ্ঞা পন ধম্মসভাৰেন সদ্ধিং অনিচ্চাদিৰসেন পৰত্তমানং ‘‘রূপং অনিচ্চন্তি ৰা’’তিআদি, এৰমিধ সদ্ধিং চেতেত্ৰা একত্তেনাপি পাণাতিপাতাভাৰা ‘‘জীৰিতা ৰোরোপেয্যা’’তি ৰুত্তং. ‘‘মনুস্সৰিগ্গহ’’ন্তি ৰুত্তত্তা গব্ভসেয্যকানং ৰসেন সব্বসুখুমঅত্তভাৰতো পট্ঠায দস্সেতুং ‘‘কললতো পট্ঠাযা’’তি আহ. এত্থ জীৰিতা ৰোরোপেন্তো পচ্চুপ্পন্নতো ৰিযোজেতি. তত্থ খণপচ্চুপ্পন্নং ন সক্কা ৰোরোপেতুং, সন্ততিপচ্চুপ্পন্নং ৰা অদ্ধাপচ্চুপ্পন্নং ৰা সক্কা. কথং? তস্মিঞ্হি উপক্কমে কতে লদ্ধূপক্কমং জীৰিতদসকং নিরুজ্ঝমানং দুব্বলস্স পরিহীনৰেগস্স পচ্চযো হোতি. সন্ততিপচ্চুপ্পন্নং যথা দ্ৰে তযো জৰনৰারে জৰিত্ৰা নিরুজ্ঝতি, অদ্ধাপচ্চুপ্পন্নঞ্চ তদনুরূপং কত্ৰা নিরুজ্ঝতি, তথা পচ্চযো হোতি. ততো সন্ততিপচ্চুপ্পন্নং ৰা অদ্ধাপচ্চুপ্পন্নং ৰা যথাপরিচ্ছিন্নকালং অপত্ৰা অন্তরাৰ নিরুজ্ঝতি. এৰং তদুভযম্পি ৰোরোপেতুং সক্কা. তস্মা পচ্চুপ্পন্নং ৰিযোজেতি.

‘‘ইমস্স পনত্থস্সা’’তি ৰোহারৰসেন ৰুত্তমত্থং পরমত্থৰসেন আৰিভাৰত্থং ‘‘পাণো ৰেদিতব্বো’’তিআদি ৰুত্তং. কাযৰিঞ্ঞত্তিসহিতায চেতনায পযুজ্জতীতি পযোগো, কো সো? সরীরে সত্থাদীনং গমনং পহরণন্তি কাযৰচীৰিঞ্ঞত্তিসহিতায চেতনায পরসরীরে সত্থপাতনং. দূরে ঠিতন্তি দূরে ৰা তিট্ঠতু, সমীপে ৰা. হত্থতো মুত্তেন পহারো নিস্সগ্গিযো. তত্থাতি নিস্সগ্গিযপ্পযোগে. যো কোচি মরতূতি এত্থ মহাজনসমূহে ন সক্কা. যস্সূপরি সরো পততি, তস্সেৰ জীৰিতমরণং কাতুং, ন যস্স কস্সচি জীৰিতমরণং. আণাপনন্তি ৰচীৰিঞ্ঞত্তিসহিতায চেতনায অধিপ্পেতত্থসাধনং. তেনেৰ ‘‘সাৰেতুকামো ন সাৰেতী’’তি (পারা. ৫৪) ৰুত্তং. আণত্তিনিযামকাতি আণত্তিকপ্পযোগসাধিকা. এতেসু হি অৰিরজ্ঝিতেসু এৰ আণত্তিপযোগো হোতি, ন অঞ্ঞথা.

রূপূপহারোতি এত্থ –

‘‘মমালাভেন এসিত্থী, মরতূ’’তি সমীপগো;

দুট্ঠচিত্তো সচে যাতি, হোতি সো ইত্থিমারকো.

ভিক্খত্থায সচে যাতি, জানন্তোপি ন মারকো;

অনত্থিকো হি সো তস্সা, মরণেন উপেক্খকো.

ৰিযোগেন চ মে জাযা, জননী চ ন জীৰতি;

ইতি জানং ৰিযুঞ্জন্তো, তদত্থিকো হোতি মারকো.

পব্বজ্জাদিনিমিত্তঞ্চে, যাতি জানং ন মারকো;

অনত্থিকো হি সো তস্সা, মরণেন উপেক্খকো.

হারকসদ্দস্স ভেদতো অত্থং ৰিত্থারেত্ৰা উভযম্পি একমেৰাতি দস্সেতুং ‘‘সত্থঞ্চ তং হারকঞ্চা’’তিআদি ৰুত্তং. এতেন থাৰরপ্পযোগং দস্সেতি সাহত্থিকাদীসু পযোগেসু. ‘‘ইতি চিত্তমনো’’তি উদ্ধরিত্ৰাপি ইতিসদ্দস্স অত্থো ন তাৰ ৰুত্তো. কিঞ্চাপি ন ৰুত্তো, অধিকারৰসেন পন আগতং ইতিসদ্দং যোজেত্ৰা ইতি চিত্তসঙ্কপ্পোতি এত্থ ‘‘মরণসঞ্ঞী মরণচেতনো মরণাধিপ্পাযো’’তি ৰুত্তত্তা মরণংযেৰ ৰক্খতীতি ৰেদিতব্বো. ৰুত্তনযেনাতি ছপ্পযোগৰসেন. সাহত্থিকনিস্সগ্গিযপ্পযোগেসু সন্নিট্ঠাপকচেতনায সত্তমায সহ উপ্পন্নকাযৰিঞ্ঞত্তিযা সাহত্থিকতা ৰেদিতব্বা. আণত্তিকে পন সত্তহিপি চেতনাহি সহ ৰচীৰিঞ্ঞত্তিসম্ভৰতো সত্ত সত্ত সদ্দা একতো হুত্ৰা একেকক্খরভাৰং গন্ত্ৰা যত্তকেহি অক্খরেহি অত্তনো অধিপ্পাযং ৰিঞ্ঞাপেন্তি, তদৰসানক্খরসমুট্ঠাপিকায সত্তমচেতনায সহজাতৰচীৰিঞ্ঞত্তিযা আণত্তিকতা ৰেদিতব্বা.

ততিযপারাজিকৰণ্ণনা নিট্ঠিতা.