পাচিত্তিযকণ্ডং
১. পঠমৰগ্গৰণ্ণনা
পঠমে হরিতপত্তৰণ্ণো হরিতকো. চাপলসুণং অমিঞ্জকো. অঙ্কুরমত্তমেৰ হি তস্স হোতি. পলণ্ডুকাদযো সভাৰেনেৰ ৰট্টন্তি. সূপসম্পাকাদী ৰিনাপি অন্তমসো যাগুভত্তেপি পক্খিপিতুং ৰট্টতীতি লিখিতং, ‘‘ভিক্খুনিযাপি গিলানায পুরেভত্তমেৰ লসুণং কপ্পতি, ন অগিলানাযা’’তি অভযগিরীনং উগ্গহোতি.
দুতিযে আবাধপচ্চযা ভিক্খুনিসঙ্ঘং আপুচ্ছিত্ৰা সংহরাপেতুং ৰট্টতি, ভিক্খুস্স এত্থ চ লসুণে চ দুক্কটং.
সত্তমে ‘‘সমুট্ঠানাদীনি অদ্ধানমগ্গসিক্খাপদসদিসানী’’তি পাঠো.
নৰমে কুট্টো নাম ঘরকুট্টো. পাকারো নাম পরিক্খেপপাকারো.
ছড্ডিতখেত্তেতি পুরাণখেত্তে. সঙ্ঘসন্তকে ভিক্খুস্স ছড্ডেতুং ৰট্টতি সঙ্ঘপরিযাপন্নত্তা. ভিক্খুনীনম্পি সঙ্ঘসন্তকে ভিক্খুসঙ্ঘসন্তকে ৰুত্তনযেনেৰ ৰট্টতি. এৰং সন্তেপি সারুপ্পৰসেন কাতব্বন্তি লিখিতং.
দসমে ‘‘সযং তানি ৰত্থূনি করোন্তিযা’’তিআদি ইধ সিক্খাপদে নত্থি. কস্মা? এল়কলোমসমুট্ঠানত্তা. যদি এৰং কস্মা ৰুত্তন্তি চে? সুত্তানুলোমমহাপদেসতো. যদি নচ্চাদীনি পস্সিতুং ৰা সুণিতুং ৰা ন লভতি, পগেৰ অত্তনা কাতুন্তি নযতো লব্ভমানত্তা ৰুত্তং. ইতরথা মহাপদেসা নিরত্থকা সিযুং. ‘‘এৰং অঞ্ঞত্থপি নযো নেতব্বো. সমুট্ঠানম্পি ইধ ৰুত্তমেৰ অগ্গহেত্ৰা ছসমুট্ঠানৰসেন গহেতব্ব’’ন্তি আচরিযা. ইধ ৰুত্তং সমুট্ঠানং নাম মূলভূতস্স অন্তরা ৰুত্তাপত্তিযা, তস্মা এল়কলোমসমুট্ঠানমেৰাতি অপরে. আরামে ঠত্ৰাতি ন কেৰলং ঠত্ৰা, ততো গন্ত্ৰা পন সব্বিরিযাপথেহিপি লভতি. আরামে ঠিতাতি পন আরামপরিযাপন্নাতি অত্থো. ইতরথা নিসিন্নাপি ন লভেয্যাতি.
পঠমৰগ্গৰণ্ণনা নিট্ঠিতা.
২. দুতিযৰগ্গৰণ্ণনা
পঞ্চমে উপচারো দ্ৰাদসহত্থো. ‘‘সমুট্ঠানাদীনি কথিনসদিসানি, ইদং পন কিরিযাকিরিয’’ন্তি পাঠো.
সত্তমে ধুৰপঞ্ঞত্তেতি ভিক্খুনীনং অত্থায. কুলানীতি কুলঘরানি.
দুতিযৰগ্গৰণ্ণনা নিট্ঠিতা.
৩. ততিযৰগ্গৰণ্ণনা
চতুত্থে সঙ্ঘাটিআদিৰসেন অধিট্ঠিতানং সঙ্ঘাটিচারং.
পঞ্চমে ‘‘ইদং পন কিরিযাকিরিয’’ন্তি পাঠো.
ছট্ঠে অঞ্ঞস্মিং পরিক্খারে দুক্কটন্তি থালকাদীনং ৰা সপ্পিতেলাদীনং ৰা অঞ্ঞতরস্মিং.
ততিযৰগ্গৰণ্ণনা নিট্ঠিতা.
৪. চতুত্থৰগ্গৰণ্ণনা
ছট্ঠে সংসট্ঠৰিহারসিক্খাপদে ‘‘সেসমেত্থ পঠমঅরিট্ঠসিক্খাপদে ৰুত্তৰিনিচ্ছযসদিসমেৰা’’তি পাঠো.
চতুত্থৰগ্গৰণ্ণনা নিট্ঠিতা.
৫. পঞ্চমৰগ্গৰণ্ণনা
‘‘চিত্তাগারং নাম যত্থ কত্থচি মনুস্সানং কীল়িতুং রমিতুং কতং হোতী’’তিআদিনা (পাচি. ৯৭৯) পাল়িযং ৰুত্তত্তা চিত্তাগারাদীনি সব্বেসং অত্থায কতানি, ন রঞ্ঞো এৰ.
সত্তমে এতেন নিস্সজ্জিতুং কপ্পিযং ৰুত্তং. ‘‘নিস্সজ্জিত্ৰা পরিভুঞ্জতী’’তি (পাচি. ১০০৭) পাল়ি চ অত্থি. ‘‘সমুট্ঠানাদীনি কথিনসদিসানি, ইদং পন কিরিযাকিরিয’’ন্তি পাঠো. অট্ঠমেপি এসোৰ পাঠো.
পঞ্চমৰগ্গৰণ্ণনা নিট্ঠিতা.
৬. ছট্ঠৰগ্গৰণ্ণনা
দসমে ‘‘সমুট্ঠানাদীনি কথিনসদিসানি, ইদং পন কিরিযাকিরিয’’ন্তি পাঠো.
ছট্ঠৰগ্গৰণ্ণনা নিট্ঠিতা.
৮. অট্ঠমৰগ্গৰণ্ণনা
পঠমদুতিযততিযেসু ‘‘গিহিগতা’’তি ৰা ‘‘কুমারিভূতা’’তি ৰা ন ৰত্তব্বা. ৰদন্তি চে, কম্মং কুপ্পতি.
একাদসমে ছন্দং অৰিস্সজ্জেত্ৰাতি ‘‘যথাসুখ’’ন্তি অৰত্ৰা. এত্থ পন অযং ৰিনিচ্ছযো – ‘‘পারিৰাসিকছন্দদানেনা’’তি ইদং উদ্ধরিত্ৰা ‘‘ৰুট্ঠিতায পরিসাযা’’তি (পাচি. ১১৬৮) পদভাজনং ৰুত্তং. এতস্স পন সমন্তপাসাদিকাযং ‘‘ৰুট্ঠিতায পরিসাযাতি ছন্দং ৰিস্সজ্জেত্ৰা কাযেন ৰা ৰাচায ৰা ছন্দৰিস্সজ্জনমত্তেন ৰা ৰুট্ঠিতাযা’’তি (পাচি. অট্ঠ. ১১৬৭) ৰুত্তং. ইধ ছন্দস্স পন অৰিস্সট্ঠত্তা কম্মং কাতুং ৰট্টতীতি ৰুত্তং. তস্মা ছন্দং অৰিস্সজ্জেত্ৰাৰ দ্ৰাদসহত্থপাসে ৰিহরিত্ৰা পুন সন্নিপাতকরণঞ্চ ৰট্টতীতি লিখিতং.
অট্ঠমৰগ্গৰণ্ণনা নিট্ঠিতা.
৯. নৰমৰগ্গৰণ্ণনা
ততিযে ‘‘সেসং ৰুত্তনযেন ৰেদিতব্বং, ইদং পন অকুসলচিত্ত’’ন্তি পাঠো.
চতুত্থে ৰুত্তনযেনাতি ততিযে ৰুত্তনযেন.
একাদসমে ‘‘সমুট্ঠানাদীনি কথিনসদিসানি, ইদং পন কিরিযাকিরিয’’ন্তি পাঠো.
দ্ৰাদসমে ‘‘সমুট্ঠানাদীনি পদসোধম্মসদিসানি, ইদং পন কিরিযাকিরিয’’ন্তি পাঠো.
তেরসমে ‘‘সংকচ্চিকং নাম অধক্খকং উব্ভনাভি, তস্সা পটিচ্ছাদনত্থাযা’’তি (পাচি. ১২২৬) পাল়িযং ৰুত্তত্তা ইধাপি ‘‘অধক্খকউব্ভনাভিসঙ্খাতস্স সরীরস্স পটিচ্ছাদনত্থ’’ন্তি পাঠো. অপরিক্খেপে আপত্তিপরিচ্ছেদং সমন্তপাসাদিকৰসেন অগ্গহেত্ৰা ইধ ৰুত্তনযেন গহেতব্বন্তি লিখিতং.
নৰমৰগ্গৰণ্ণনা নিট্ঠিতা.
সুদ্ধপাচিত্তিযৰণ্ণনা নিট্ঠিতা.
সমুট্ঠানৰিনিচ্ছযৰণ্ণনা
সমুট্ঠানানং ৰিনিচ্ছযে পন গিরগ্গসমজ্জাদীনি ‘‘অচিত্তকানি লোকৰজ্জানী’’তি ৰুত্তত্তা ‘‘নচ্চ’’ন্তি ৰা ‘‘গন্ধ’’ন্তি ৰা অজানিত্ৰাপি দস্সনেন, ৰিলিম্পনেন ৰা আপজ্জনতো ৰত্থুঅজাননচিত্তেন অচিত্তকানি. ‘‘নচ্চ’’ন্তি ৰা ‘‘গন্ধ’’ন্তি ৰা জানিত্ৰা পস্সন্তিযা, ৰিলিম্পন্তিযা ৰা অকুসলত্তা এৰ লোকৰজ্জানি. চোরিৰুট্ঠাপনাদীনি ‘‘চোরী’’তিআদিনা ৰত্থুং জানিত্ৰা করণেযেৰ আপজ্জনত্তা সচিত্তকানি. উপসম্পদাদীনং একন্তাকুসলচিত্তেনেৰ অকত্তব্বত্তা পণ্ণত্তিৰজ্জানি. ‘‘ইধ সচিত্তকাচিত্তকতা পণ্ণত্তিজাননাজাননতায অগ্গহেত্ৰা ৰত্থুজাননাজাননতায গহেতব্ব’’ন্তি লিখিতং. অধিপ্পেতত্তা সঙ্খেপতো দস্সনাভাৰা –
অচিত্তকত্তং দ্ৰিধা মতং, ৰত্থুপণ্ণত্তিঅঞ্ঞাণা;
ৰুত্তং ঞাণং দ্ৰিধা ইধ, সকনামেন অঞ্ঞাতং.
পরনামঞ্চ জাননং, ৰত্থুস্সেকং বলক্কারে;
একধা সমচারিকে, তস্মিং তপ্পটিবন্ধোতি.
পরনামেন জাননং, দ্ৰিধা মুত্তাদিকে একং;
একং লোমাদিকে মতন্তি, অযং ভেদো ৰেদিতব্বো.
সেসমেত্থ উত্তানং, অনুত্তানত্থে ৰুত্তৰিনিচ্ছযত্তা ন উদ্ধটন্তি;
সমুট্ঠানৰিনিচ্ছযৰণ্ণনা নিট্ঠিতা.
ভিক্খুনীপাতিমোক্খৰণ্ণনা নিট্ঠিতা.
কঙ্খাৰিতরণীপুরাণটীকা নিট্ঠিতা.
নমো তস্স ভগৰতো অরহতো সম্মাসম্বুদ্ধস্স