৯. রতনৰগ্গো
১. অন্তেপুরসিক্খাপদৰণ্ণনা
রতনৰগ্গস্স পঠমে খত্তিযস্সাতি খত্তিযজাতিকস্স, মুদ্ধাভিসিত্তস্সাতি খত্তিযাভিসেকেন মুদ্ধনি অভিসিত্তস্স. অনিক্খন্তো রাজা ইতোতি অনিক্খন্তরাজকং, তস্মিং অনিক্খন্তরাজকে, সযনিঘরেতি অত্থো. রতনং ৰুচ্চতি মহেসী, নিগ্গতন্তি নিক্খন্তং, অনিগ্গতং রতনং ইতোতি অনিগ্গতরতনকং, তস্মিং অনিগ্গতরতনকে, সযনিঘরেতি অত্থো. ইন্দখীলং অতিক্কমেয্যাতি এত্থ অত্তনো আগতভাৰং অজানাপেত্ৰা সযনিঘরস্স উম্মারং পঠমং পাদং অতিক্কামেন্তস্স দুক্কটং, দুতিযং পাচিত্তিযং.
সাৰত্থিযং আযস্মন্তং আনন্দং আরব্ভ রঞ্ঞো অন্তেপুরপ্পৰিসনৰত্থুস্মিং পঞ্ঞত্তং, অসাধারণপঞ্ঞত্তি, অনাণত্তিকং, তিকপাচিত্তিযং, পটিসংৰিদিতে অপ্পটিসংৰিদিতসঞ্ঞিনো, ৰেমতিকস্স চ দুক্কটং. পটিসংৰিদিতসঞ্ঞিস্স, ন খত্তিযস্স ৰা, ন খত্তিযাভিসেকেন অভিসিত্তস্স ৰা, উভোসু ৰা, উভিন্নং ৰা অঞ্ঞতরস্মিং নিক্খন্তে সযনিঘরং পৰিসন্তস্স, অসযনিঘরে, উম্মত্তকাদীনঞ্চ অনাপত্তি. খত্তিযতা, অভিসিত্ততা, উভিন্নম্পি সযনিঘরতো অনিক্খন্ততা, অপ্পটিসংৰিদিততা, ইন্দখীলাতিক্কমোতি ইমানেত্থ পঞ্চ অঙ্গানি. সমুট্ঠানাদীনি পঠমকথিনসদিসানি, ইদং পন কিরিযাকিরিযন্তি.
অন্তেপুরসিক্খাপদৰণ্ণনা নিট্ঠিতা.
২. রতনসিক্খাপদৰণ্ণনা
দুতিযে রতনন্তি মুত্তাদিদসৰিধং. রতনসম্মতন্তি যংকিঞ্চি মনুস্সানং উপভোগপরিভোগং. অজ্ঝারামে ৰাতি পরিক্খিত্তস্স অন্তোপটিক্খেপে অপরিক্খিত্তস্স দ্ৰিন্নং লেড্ডুপাতানং অন্তো. অজ্ঝাৰসথেতি পরিক্খিত্তস্স অন্তোপটিক্খেপে, অপরিক্খিত্তস্স মুসলপাতব্ভন্তরে. অযং পনেত্থ ৰিনিচ্ছযো – জাতরূপরজতং অত্তনো অত্থায উগ্গণ্হন্তস্স ৰা উগ্গণ্হাপেন্তস্স ৰা নিস্সগ্গিযং পাচিত্তিযং. সঙ্ঘগণপুগ্গলচেতিযনৰকম্মানং অত্থায দুক্কটং, অৰসেসে মুত্তাদিরতনে সব্বেসম্পি অত্থায দুক্কটমেৰ. কপ্পিযৰত্থুং ৰা অকপ্পিযৰত্থুং ৰা অন্তমসো মাতুসন্তকম্পি ভণ্ডাগারিকসীসেন পটিসামেন্তস্স পাচিত্তিযং, তাদিসং পন অত্তনো সন্তকং কত্ৰা পটিসামেতুং ৰট্টতি. ‘‘ইদং পটিসামেথা’’তি ৰুত্তে পন ‘‘ন ৰট্টতী’’তি পটিক্খিপিতব্বং. সচে কুপিতা পাতেত্ৰা গচ্ছন্তি, পলিবোধো নাম হোতি, পটিসামেতব্বং. ৰিহারে কম্মং করোন্তা ৰড্ঢকীআদযো ৰা রাজৰল্লভা ৰা ‘‘যংকিঞ্চি উপকরণং ৰা সযনভণ্ডং ৰা পটিসামেত্ৰা দেথা’’তি ৰদন্তি, ছন্দেনপি ভযেনপি ন কাতব্বমেৰ, গুত্তট্ঠানং পন দস্সেতুং ৰট্টতি.
অজ্ঝারামঅজ্ঝাৰসথেসুপি যাদিসে ঠানে ‘‘ভিক্খূহি ৰা সামণেরেহি ৰা গহিতং ভৰিস্সতী’’তি আসঙ্কা উপ্পজ্জতি, তাদিসেযেৰ ঠানে উগ্গহেত্ৰা ৰা উগ্গহাপেত্ৰা ৰা সঞ্ঞাণং কত্ৰা নিক্খিপিতব্বং, ‘‘যস্স ভণ্ডং নট্ঠং, সো আগচ্ছতূ’’তি চ আচিক্খিতব্বং. অথ যো আগচ্ছতি, সো ‘‘কীদিসং তে ভণ্ডং নট্ঠ’’ন্তি পুচ্ছিতব্বো, সচে সঞ্ঞাণেন সম্পাদেতি, দাতব্বং. নো চে, ‘ৰিচিনাহী’তি ৰত্তব্বো. তম্হা আৰাসা পক্কমন্তেন পতিরূপানং ভিক্খূনং হত্থে, তেসু অসতি পতিরূপানং গহপতিকানং হত্থে নিক্খিপিত্ৰা পক্কমিতব্বং. যো পন নেৰ পক্কমতি, ন সামিকং পস্সতি, তেন থাৰরং সেনাসনং ৰা চেতিযং ৰা পোক্খরণিং ৰা কারেতব্বো. সচে দীঘস্স অদ্ধুনো অচ্চযেন সামিকো আগচ্ছতি, তং দস্সেত্ৰা ‘অনুমোদাহী’তি ৰত্তব্বো. সচে নানুমোদতি, ‘‘দেহি মে ধন’’ন্তি চোদেতি, সমাদপেত্ৰা দাতব্বং.
সাৰত্থিযং অঞ্ঞতরং ভিক্খুং আরব্ভ রতনউগ্গণ্হনৰত্থুস্মিং পঞ্ঞত্তং, ‘‘অঞ্ঞত্র অজ্ঝারামা ৰা, অজ্ঝাৰসথা ৰা’’তি অযমেত্থ দুৰিধা অনুপঞ্ঞত্তি, সাধারণপঞ্ঞত্তি, সাণত্তিকং, অনুঞ্ঞাতট্ঠানে অনাদরিযেন উগ্গহেত্ৰা অনিক্খিপন্তস্স দুক্কটং. অনুঞ্ঞাতট্ঠানে গহেত্ৰা নিক্খিপন্তস্স, যং হোতি আমাসং রতনসম্মতং, তং ৰিস্সাসং ৰা তাৰকালিকং ৰা উগ্গণ্হন্তস্স, পংসুকূলসঞ্ঞায গণ্হতো, উম্মত্তকাদীনঞ্চ অনাপত্তি. অননুঞ্ঞাতকরণং, পরসন্তকতা, ৰিস্সাসগ্গাহপংসুকূলসঞ্ঞানং অভাৰো, উগ্গহণং ৰা উগ্গহাপনং ৰাতি ইমানেত্থ চত্তারি অঙ্গানি. সমুট্ঠানাদীনি সঞ্চরিত্তসদিসানীতি.
রতনসিক্খাপদৰণ্ণনা নিট্ঠিতা.
৩. ৰিকালগামপ্পৰেসনসিক্খাপদৰণ্ণনা
ততিযে সন্তং ভিক্খুং অনাপুচ্ছাতি ইদং চারিত্তে ৰুত্তনযমেৰ. ৰিকালেতি মজ্ঝন্হিকাতিক্কমতো পট্ঠায অন্তোঅরুণে, এতস্মিং অন্তরে ‘‘ৰিকালে গামপ্পৰেসনং আপুচ্ছামী’’তি ৰা, ‘‘গামং পৰিসিস্সামী’’তি ৰা অনাপুচ্ছিত্ৰা অসতি তথারূপে অচ্চাযিকে করণীযে পরিক্খিত্তস্স গামস্স পরিক্খেপং অতিক্কমন্তস্স, অপরিক্খিত্তস্স উপচারং ওক্কমন্তস্স পঠমপাদে দুক্কটং, দুতিযপাদে পাচিত্তিযং. সচেপি সম্বহুলা কেনচি কম্মেন গামং পৰিসন্তি, সব্বেহি অঞ্ঞমঞ্ঞং আপুচ্ছিতব্বং. ‘‘তস্মিং গামে তং কম্মং ন সম্পজ্জতী’’তি অঞ্ঞং গামং গচ্ছন্তানং পুন আপুচ্ছনকিচ্চং নত্থি. সচে পন উস্সাহং পটিপ্পস্সম্ভেত্ৰা ৰিহারং গচ্ছন্তা অন্তরা অঞ্ঞং গামং পৰিসিতুকামা হোন্তি, আপুচ্ছিতব্বমেৰ. কুলঘরে ৰা আসনসালাযং ৰা ভত্তকিচ্চং কত্ৰা তেলভিক্খায ৰা সপ্পিভিক্খায ৰা চরিতুকামেন সচে পস্সে ভিক্খু অত্থি, আপুচ্ছিতব্বো, অসন্তে ‘নত্থী’তি গন্তব্বং. ৰীথিং ওতরিত্ৰা পন ভিক্খুং দিস্ৰাপি আপুচ্ছনকিচ্চং নত্থি. যো পন গামমজ্ঝেন মগ্গো হোতি, সচে তেন গচ্ছন্তস্স ‘‘তেলাদীনং অত্থায চরিস্সামী’’তি চিত্তং উপ্পজ্জতি, পস্সে ভিক্খুং দিস্ৰা আপুচ্ছিতব্বং. মগ্গা অনোক্কম্ম চরন্তস্স পন আপুচ্ছনকিচ্চং নত্থি, ওক্কমন্তস্স ৰুত্তনযেনেৰ পাচিত্তিযং.
সাৰত্থিযং ছব্বগ্গিযে আরব্ভ ৰিকালে গামপ্পৰেসনৰত্থুস্মিং পঞ্ঞত্তং, ‘‘সন্তং ভিক্খু’’ন্তি চ ‘‘অনাপুচ্ছা’’তি চ ‘‘অঞ্ঞত্র তথারূপা অচ্চাযিকা করণীযা’’তি চ ইমা পনেত্থ তিস্সো অনুপঞ্ঞত্তিযো, অসাধারণপঞ্ঞত্তি, অনাণত্তিকং, তিকপাচিত্তিযং, কালে ৰিকালসঞ্ঞিনো, ৰেমতিকস্স চ দুক্কটং. কালসঞ্ঞিনো পন, যো চ অচ্চাযিকে ৰা করণীযে, সন্তং ৰা আপুচ্ছিত্ৰা, অসন্তং ৰা অনাপুচ্ছিত্ৰা পৰিসতি, অন্তরারামভিক্খুনুপস্সযতিত্থিযসেয্যপটিক্কমনেসু ৰা অঞ্ঞতরং গচ্ছতি, তস্স, গামেন মগ্গো হোতি, তেন গচ্ছতো, আপদাসু, উম্মত্তকাদীনঞ্চ অনাপত্তি. সন্তং ভিক্খুং অনাপুচ্ছতা, অনুঞ্ঞাতকারণাভাৰো, ৰিকালে গামপ্পৰিসনন্তি ইমানেত্থ তীণি অঙ্গানি. সমুট্ঠানাদীনি কথিনসদিসানেৰ, ইদং পন কিরিযাকিরিযন্তি.
ৰিকালগামপ্পৰেসনসিক্খাপদৰণ্ণনা নিট্ঠিতা.
৪. সূচিঘরসিক্খাপদৰণ্ণনা
চতুত্থে ভেদনমেৰ ভেদনকং, তং অস্স অত্থীতি ভেদনকং. তস্মা এৰরূপে সূচিঘরে করণকারাপনেসু দুক্কটং, পটিলাভেন পন তং ভিন্দিত্ৰা পাচিত্তিযং দেসেতব্বং.
সক্কেসু সম্বহুলে ভিক্খূ আরব্ভ বহুসূচিঘরৰিঞ্ঞাপনৰত্থুস্মিং পঞ্ঞত্তং, সাধারণপঞ্ঞত্তি, সাণত্তিকং, অত্তনা ৰিপ্পকতং অত্তনা ৰা, পরেহি ৰা, পরেহি ৰিপ্পকতম্পি অত্তনা ৰা, পরেহি ৰা পরিযোসাপেত্ৰা লভন্তস্স চতুক্কপাচিত্তিযং. অঞ্ঞস্সত্থায করণকারাপনেসু, অঞ্ঞেন কতং পটিলভিত্ৰা পরিভুঞ্জনে দুক্কটং. গণ্ঠিকে অরণিকে ৰিধে অঞ্জনিযা অঞ্জনিসলাকায ৰাসিজটে উদকপুঞ্ছনিযাতি এতেসু যংকিঞ্চি অট্ঠিআদীহি করোন্তস্স, উম্মত্তকাদীনঞ্চ অনাপত্তি. সূচিঘরতা, অট্ঠিমযাদিতা, অত্তনো অত্থায করণং ৰা কারাপেত্ৰা ৰা পটিলাভোতি ইমানেত্থ তীণি অঙ্গানি. সমুট্ঠানাদীনি সঞ্চরিত্তসদিসানীতি.
সূচিঘরসিক্খাপদৰণ্ণনা নিট্ঠিতা.
৫. মঞ্চপীঠসিক্খাপদৰণ্ণনা
পঞ্চমে মঞ্চন্তি মসারকাদীসু অঞ্ঞতরং. পীঠম্পি তাদিসমেৰ, তং পন মঞ্চো ৰিয অতিদীঘং, আসন্দিকো ৰিয চ সমং চতুরস্সং ন হোতি. ছেদনকং ভেদনকসদিসমেৰ.
সাৰত্থিযং উপনন্দং আরব্ভ উচ্চে মঞ্চে সযনৰত্থুস্মিং পঞ্ঞত্তং, পমাণিকং করোন্তস্স, পমাণাতিক্কন্তং লভিত্ৰা ছিন্দিত্ৰা যথা পমাণমেৰ উপরি দিস্সতি, এৰং নিখণিত্ৰা ৰা, উত্তানং ৰা কত্ৰা, অট্টকং ৰা বন্ধিত্ৰা পরিভুঞ্জন্তস্স, উম্মত্তকাদীনঞ্চ অনাপত্তি. পমাণাতিক্কন্তমঞ্চপীঠতা, অত্তনো অত্থায করণং ৰা কারাপেত্ৰা ৰা পটিলাভোতি ইমানেত্থ দ্ৰে অঙ্গানি. সেসং সব্বং সূচিঘরসিক্খাপদসদিসমেৰাতি.
মঞ্চপীঠসিক্খাপদৰণ্ণনা নিট্ঠিতা.
৬. তূলোনদ্ধসিক্খাপদৰণ্ণনা
ছট্ঠে তূলং ওনদ্ধমেত্থাতি তূলোনদ্ধং, চিমিলিকং পত্থরিত্ৰা তূলং পক্খিপিত্ৰা উপরি চিমিলিকায ওনদ্ধন্তি ৰুত্তং হোতি. উদ্দালনকং ভেদনকসদিসমেৰ.
সাৰত্থিযং ছব্বগ্গিযে আরব্ভ তূলোনদ্ধকারাপনৰত্থুস্মিং পঞ্ঞত্তং, আযোগে কাযবন্ধনে অংসবদ্ধকে পত্তত্থৰিকায পরিস্সাৰনে বিম্বোহনে, অঞ্ঞেন কতং তূলোনদ্ধং পটিলভিত্ৰা উদ্দালেত্ৰা পরিভুঞ্জন্তস্স, উম্মত্তকাদীনঞ্চ অনাপত্তি. বিম্বোহনঞ্চেত্থ সীসপ্পমাণমেৰ ৰট্টতি, সীসপ্পমাণং নাম যস্স ৰিত্থারতো তীসু কোণেসু দ্ৰিন্নং অন্তরং ৰিদত্থিচতুরঙ্গুলং হোতি, মজ্ঝে মুট্ঠিরতনং, দীঘতো দিযড্ঢরতনং ৰা দ্ৰিরতনং ৰা. তূলোনদ্ধমঞ্চপীঠতা, অত্তনো অত্থায করণং ৰা কারাপেত্ৰা ৰা পটিলাভোতি ইমানেত্থ দ্ৰে অঙ্গানি. সেসং ৰুত্তনযেনেৰ ৰেদিতব্বন্তি.
তূলোনদ্ধসিক্খাপদৰণ্ণনা নিট্ঠিতা.
৭. নিসীদনসিক্খাপদৰণ্ণনা
সত্তমে নিসীদনন্তি সন্থতসদিসং সন্থরিত্ৰা একস্মিং অন্তে সুগতৰিদত্থিপ্পমাণং দ্ৰীসু ঠানেসু ফালেত্ৰা কতাহি তীহি দসাহি যুত্তস্স পরিক্খারস্সেতং নামং.
সাৰত্থিযং ছব্বগ্গিযে আরব্ভ অপ্পমাণিকানি নিসীদনানি ধারণৰত্থুস্মিং পঞ্ঞত্তং, ‘‘দসা ৰিদত্থী’’তি অযমেত্থ অনুপঞ্ঞত্তি, অসাধারণপঞ্ঞত্তি, পমাণিকং ৰা ঊনকং ৰা করোন্তস্স, অঞ্ঞেন কতং পমাণাতিক্কন্তং পটিলভিত্ৰা ছিন্দিত্ৰা পরিভুঞ্জন্তস্স, ৰিতানাদীসু যংকিঞ্চি করোন্তস্স, উম্মত্তকাদীনঞ্চ অনাপত্তি. নিসীদনস্স পমাণাতিক্কন্ততা, অত্তনো অত্থায করণং ৰা কারাপেত্ৰা ৰা পটিলাভোতি ইমানেত্থ দ্ৰে অঙ্গানি. সেসং ৰুত্তনযেনেৰ ৰেদিতব্বন্তি.
নিসীদনসিক্খাপদৰণ্ণনা নিট্ঠিতা.
৮. কণ্ডুপ্পটিচ্ছাদিসিক্খাপদৰণ্ণনা
অট্ঠমে কণ্ডুপ্পটিচ্ছাদিন্তি অধোনাভিউব্ভজাণুমণ্ডলং কণ্ডুপীল়কঅস্সাৰথুল্লকচ্ছাবাধানং পটিচ্ছাদনত্থং অনুঞ্ঞাতং চীৰরং.
সাৰত্থিযং ছব্বগ্গিযে আরব্ভ অপ্পমাণিকাযো কণ্ডুপ্পটিচ্ছাদিকাযো ধারণৰত্থুস্মিং পঞ্ঞত্তং, সাধারণপঞ্ঞত্তি, সেসং নিসীদনে ৰুত্তনযেনেৰ ৰেদিতব্বন্তি.
কণ্ডুপ্পটিচ্ছাদিসিক্খাপদৰণ্ণনা নিট্ঠিতা.
৯. ৰস্সিকসাটিকসিক্খাপদৰণ্ণনা
নৰমে সাৰত্থিযং ছব্বগ্গিযে আরব্ভ অপ্পমাণিকাযো ৰস্সিকসাটিকাযো ধারণৰত্থুস্মিং পঞ্ঞত্তং, সেসমেত্থ যং ৰত্তব্বং, তং নিসীদনে ৰুত্তনযমেৰাতি.
ৰস্সিকসাটিকসিক্খাপদৰণ্ণনা নিট্ঠিতা.
১০. নন্দসিক্খাপদৰণ্ণনা
দসমে সাৰত্থিযং আযস্মন্তং নন্দং আরব্ভ সুগতচীৰরপ্পমাণং চীৰরং ধারণৰত্থুস্মিং পঞ্ঞত্তং, সাধারণপঞ্ঞত্তি, সেসং নিসীদনে ৰুত্তনযমেৰাতি.
নন্দসিক্খাপদৰণ্ণনা নিট্ঠিতা.
রতনৰগ্গো নৰমো.
কঙ্খাৰিতরণিযা পাতিমোক্খৰণ্ণনায
সুদ্ধপাচিত্তিযৰণ্ণনা নিট্ঠিতা.