৮. সহধম্মিকৰগ্গো

১. সহধম্মিকসিক্খাপদৰণ্ণনা

সহধম্মিকৰগ্গস্স পঠমে সহধম্মিকং ৰুচ্চমানোতি ইমস্সত্থো দুব্বচসিক্খাপদে ৰুত্তো. এতস্মিং সিক্খাপদেতি এতস্মিং সিক্খাপদে যং ৰুত্তং, তং ন তাৰ সিক্খিস্সামীতি অত্থো. পাচিত্তিযন্তি এত্থ পন অনাদরিযভযা লেসেন এৰং ৰদন্তস্স ৰাচায ৰাচায পাচিত্তিযং ৰেদিতব্বং. সিক্খমানেনাতি ওৰাদং সিরসা সম্পটিচ্ছিত্ৰা সিক্খিতুকামেনেৰ হুত্ৰা. অঞ্ঞাতব্বন্তি আজানিতব্বং. পরিপুচ্ছিতব্বন্তি ‘‘ইমস্স কো অত্থো’’তি পরিপুচ্ছিতব্বং. পরিপঞ্হিতব্বন্তি চিন্তেতব্বং তুলযিতব্বং.

কোসম্বিযং ছন্নত্থেরং আরব্ভ এৰং ভণনৰত্থুস্মিং পঞ্ঞত্তং, সাধারণপঞ্ঞত্তি, অনাণত্তিকং, তিকপাচিত্তিযং, অনুপসম্পন্নে তিকদুক্কটং, উভোহিপি ‘‘ইদং ন সল্লেখাযা’’তিআদিনা (পাচি. ৪৩৬) নযেনেৰ অপ্পঞ্ঞত্তেন ৰুচ্চমানস্সাপি এৰং ৰদতো দুক্কটমেৰ. ‘‘জানিস্সামি সিক্খিস্সামী’’তি ভণন্তস্স, উম্মত্তকাদীনঞ্চ অনাপত্তি. উপসম্পন্নস্স পঞ্ঞত্তেন ৰচনং, অসিক্খিতুকামতায এৰং ৰচনন্তি ইমানেত্থ দ্ৰে অঙ্গানি. সমুট্ঠানাদীনি অদিন্নাদানসদিসানি, ইদং পন দুক্খৰেদনন্তি.

সহধম্মিকসিক্খাপদৰণ্ণনা নিট্ঠিতা.

২. ৰিলেখনসিক্খাপদৰণ্ণনা

দুতিযে উদ্দিস্সমানেতি আচরিযেন অন্তেৰাসিকস্স ৰুচ্চমানে ৰা সজ্ঝাযৰসেন পরিৰত্তিযমানে ৰা. খুদ্দানুখুদ্দকেহীতি খুদ্দকেহি চ অনুখুদ্দকেহি চ. যাৰদেৰাতি তেসং সংৰত্তনমরিযাদপরিচ্ছেদৰচনং. ইদং ৰুত্তং হোতি – এতানি হি যে উদ্দিসন্তি ৰা উদ্দিসাপেন্তি ৰা সজ্ঝাযন্তি ৰা, তেসং তাৰ সংৰত্তন্তি, যাৰ ‘‘কপ্পতি নু খো, ন কপ্পতি নু খো’’তি কুক্কুচ্চৰিপ্পটিসারো, ৰিহেসা, ৰিচিকিচ্ছা মনোৰিলেখা চ উপ্পজ্জন্তিযেৰ. অথ ৰা যাৰদেৰাতি অতিসযৰৰত্থাপনং. তস্স ‘সংৰত্তন্তী’তিইমিনা সম্বন্ধো, কুক্কুচ্চায ৰিহেসায ৰিলেখায অতিৰিয সংৰত্তন্তিযেৰাতি ৰুত্তং হোতি. সিক্খাপদৰিৰণ্ণকেতি এৰং সিক্খাপদানং ৰিৰণ্ণকে গরহণে পাচিত্তিযং হোতীতি অত্থো.

সাৰত্থিযং ছব্বগ্গিযে আরব্ভ ৰিনযৰিৰণ্ণনৰত্থুস্মিং পঞ্ঞত্তং, সাধারণপঞ্ঞত্তি, অনাণত্তিকং, তিকপাচিত্তিযং, অনুপসম্পন্নস্স ৰিৰণ্ণনে তিকদুক্কটং, উভিন্নম্পি অঞ্ঞধম্মৰিৰণ্ণনে দুক্কটমেৰ. ন ৰিৰণ্ণেতুকামস্স, ‘‘ইঙ্ঘ তাৰ সুত্তন্তে ৰা গাথাযো ৰা অভিধম্মং ৰা পরিযাপুণস্সু, পচ্ছাপি ৰিনযং পরিযাপুণিস্সসী’’তি ভণতো, উম্মত্তকাদীনঞ্চ অনাপত্তি. গরহিতুকামতা চ, উপসম্পন্নস্স সন্তিকে সিক্খাপদৰিৰণ্ণনঞ্চাতি ইমানেত্থ দ্ৰে অঙ্গানি. সমুট্ঠানাদীনি অদিন্নাদানসদিসানি, ইদং পন দুক্খৰেদনন্তি.

ৰিলেখনসিক্খাপদৰণ্ণনা নিট্ঠিতা.

৩. মোহনসিক্খাপদৰণ্ণনা

ততিযে অন্ৰড্ঢমাসন্তি অনুপটিপাটিযা অদ্ধমাসে অদ্ধমাসে. উদ্দিস্সমানেতি উপোসথৰসেন উদ্দিসিযমানে. যঞ্চ তত্থ আপত্তিং আপন্নোতি যং সো অনাচারং আচরিত্ৰা অঞ্ঞাণকেন আপন্নভাৰং জানাপেতুকামো এৰমাহ, তস্মিং অনাচারে যং আপত্তিং আপন্নো. তঞ্চ যথাধম্মো কারেতব্বোতি অঞ্ঞাণকেন আপন্নত্তা মোক্খো নত্থি, যথা পন ধম্মো চ ৰিনযো চ ঠিতো, তথা তং আপত্তিং কারেতব্বো, দেসনাগামিনিযা দেসাপেতব্বো, ৰুট্ঠানগামিনিযা ৰুট্ঠাপেতব্বোতি অত্থো. উত্তরি চস্স মোহো আরোপেতব্বোতি যথাধম্মকরণতো চ উত্তরি ‘‘তস্স তে, আৰুসো’’তিআদিৰচনেহি নিন্দিত্ৰা তস্স পুগ্গলস্স ঞত্তিদুতিযকম্মেন মোহো আরোপেতব্বো. ইদং তস্মিং মোহনকে পাচিত্তিযন্তি যো এৰং আরোপিতে মোহে পুন মোহেতি, তস্মিং মোহনকে পুগ্গলে ইদং পাচিত্তিযং ৰেদিতব্বং, ন অনারোপিতে মোহেতি অত্থো.

সাৰত্থিযং ছব্বগ্গিযে আরব্ভ মোহনৰত্থুস্মিং পঞ্ঞত্তং, সাধারণপঞ্ঞত্তি, অনাণত্তিকং, তিকপাচিত্তিযং, অধম্মকম্মে তিকদুক্কটং, অনারোপিতে মোহে দুক্কটমেৰ. যেন ন ৰিত্থারেন সুতং, ঊনকদ্ৰত্তিক্খত্তুং ৰা ৰিত্থারেন সুতং, যে চ ন মোহেতুকামা তেসং, উম্মত্তকাদীনঞ্চ অনাপত্তি. মোহারোপনং, মোহেতুকামতা, ৰুত্তনযেন সুতভাৰো, মোহনন্তি ইমানেত্থ চত্তারি অঙ্গানি. সমুট্ঠানাদীনি অদিন্নাদানসদিসানি, ইদং পন দুক্খৰেদনন্তি.

মোহনসিক্খাপদৰণ্ণনা নিট্ঠিতা.

৪. পহারসিক্খাপদৰণ্ণনা

চতুত্থে পহারং দদেয্যাতি এত্থ পহরিতুকামতায পহারে দিন্নে সচেপি মরতি, পাচিত্তিযমেৰ.

সাৰত্থিযং ছব্বগ্গিযে আরব্ভ পহারদানৰত্থুস্মিং পঞ্ঞত্তং, সাধারণপঞ্ঞত্তি, অনাণত্তিকং, তিকপাচিত্তিযং, অনুপসম্পন্নে তিকদুক্কটং, ৰিরূপকরণাধিপ্পাযেন পন উপসম্পন্নস্সপি কণ্ণাদিচ্ছেদনে দুক্কটমেৰ. কেনচি ৰিহেঠিযমানস্স পন মোক্খাধিপ্পাযস্স, উম্মত্তকাদীনঞ্চ অনাপত্তি. কুপিততা, ন মোক্খাধিপ্পাযতা, উপসম্পন্নস্স পহারদানন্তি ইমানেত্থ তীণি অঙ্গানি. সমুট্ঠানাদীনি পঠমপারাজিকসদিসানি, ইদং পন দুক্খৰেদনন্তি.

পহারসিক্খাপদৰণ্ণনা নিট্ঠিতা.

৫. তলসত্তিকসিক্খাপদৰণ্ণনা

পঞ্চমে তলসত্তিকং উগ্গিরেয্যাতি পহারদানাকারং দস্সেন্তো কাযং ৰা কাযপ্পটিবদ্ধং ৰা উচ্চারেয্য. এত্থ চ উগ্গিরণপচ্চযা পাচিত্তিযং. সচে পন উগ্গিরিত্ৰা ৰিরদ্ধো পহারং দেতি, ন পহরিতুকামতায দিন্নত্তা দুক্কটমেৰ, তেন পহারেন হত্থাদীসু যংকিঞ্চি ভিজ্জতি, দুক্কটমেৰ. সেসমেত্থ সব্বং পুরিমসিক্খাপদে ৰুত্তনযেনেৰ ৰেদিতব্বন্তি.

তলসত্তিকসিক্খাপদৰণ্ণনা নিট্ঠিতা.

৬. অমূলকসিক্খাপদৰণ্ণনা

ছট্ঠে অমূলকেনাতি দিট্ঠাদিমূলৰিরহিতেন. অনুদ্ধংসেয্যাতি চোদেয্য ৰা চোদাপেয্য ৰা. পাচিত্তিযন্তি সচে চুদিতকো তঙ্খণঞ্ঞেৰ ‘‘চোদেতি ম’’ন্তি জানাতি, চোদকস্স পাচিত্তিযং.

সাৰত্থিযং ছব্বগ্গিযে আরব্ভ অমূলকেন সঙ্ঘাদিসেসেন অনুদ্ধংসনৰত্থুস্মিং পঞ্ঞত্তং, সাধারণপঞ্ঞত্তি, সাণত্তিকং, তিকপাচিত্তিযং, আচারৰিপত্তিযা ৰা দিট্ঠিৰিপত্তিযা ৰা অনুদ্ধংসনে দুক্কটং, অনুপসম্পন্নে তিকদুক্কটং. তথাসঞ্ঞিস্স, উম্মত্তকাদীনঞ্চ অনাপত্তি. উপসম্পন্নতা, সঙ্ঘাদিসেসস্স অমূলকতা, অনুদ্ধংসনা, তঙ্খণৰিজাননাতি ইমানেত্থ চত্তারি অঙ্গানি. সমুট্ঠানাদীনি অদিন্নাদানসদিসানি, ইদং পন দুক্খৰেদনন্তি.

অমূলকসিক্খাপদৰণ্ণনা নিট্ঠিতা.

৭. সঞ্চিচ্চসিক্খাপদৰণ্ণনা

সত্তমে কুক্কুচ্চং উপদহেয্যাতি ‘‘ঊনৰীসতিৰস্সো ত্ৰং মঞ্ঞে’’তিআদীনি (পাচি. ৪৬৬) ভণন্তো উপ্পাদেয্য. এৰং অঞ্ঞস্মিং উপ্পাদনপচ্চযে অসতি সঞ্চিচ্চ উপ্পাদেন্তস্স ৰাচায ৰাচায পাচিত্তিযং.

সাৰত্থিযং ছব্বগ্গিযে আরব্ভ কুক্কুচ্চউপ্পাদনৰত্থুস্মিং পঞ্ঞত্তং, সাধারণপঞ্ঞত্তি, অনাণত্তিকং, তিকপাচিত্তিযং, অনুপসম্পন্নে তিকদুক্কটং. নউপ্পাদেতুকামস্স, কেৰলং হিতেসিতায তথা ৰদন্তস্স, উম্মত্তকাদীনঞ্চ অনাপত্তি. উপসম্পন্নতা, অফাসুকামতা, কুক্কুচ্চুপ্পাদনন্তি ইমানেত্থ তীণি অঙ্গানি. সমুট্ঠানাদীনি অনন্তরসদিসানেৰাতি.

সঞ্চিচ্চসিক্খাপদৰণ্ণনা নিট্ঠিতা.

৮. উপস্সুতিসিক্খাপদৰণ্ণনা

অট্ঠমে ৰিৰাদাপন্নানন্তি ভণ্ডনকলহেহি ৰিৰড্ঢিতং ৰিৰাদাধিকরণং আপন্নানং. উপস্সুতিন্তি সুতিসমীপং, যত্থ ঠত্ৰা সক্কা হোতি তেসং ৰচনং সোতুং, তত্থ তিট্ঠেয্যাতি অত্থো. ‘‘তত্থ সোস্সামী’’তি চোদেতুকামতায গচ্ছতো পদে পদে দুক্কটং, তুরিতগমনেপি ওহীযমানেপি এসেৰ নযো. যত্থ পন ঠিতো সুণাতি, তত্থ ঠিতস্স পাচিত্তিযং, অত্তনো ঠিতোকাসং আগন্ত্ৰা তেসু মন্তযমানেসুপি উক্কাসিত্ৰা, ‘‘অহং এত্থা’’তি ৰা ৰত্ৰা জানাপেতব্বং, এৰং অকরোন্তস্সাপি সৰনে পাচিত্তিযমেৰ.

সাৰত্থিযং ছব্বগ্গিযে আরব্ভ উপস্সুতিট্ঠানৰত্থুস্মিং পঞ্ঞত্তং, সাধারণপঞ্ঞত্তি, অনাণত্তিকং, তিকপাচিত্তিযং, অনুপসম্পন্নে তিকদুক্কটং, ‘‘ইমেসং সুত্ৰা ওরমিস্সামি ৰিরমিস্সামি ৰূপসমিস্সামি অত্তানং পরিমোচেস্সামী’’তি (পাচি. ৪৭৩) গচ্ছতো, উম্মত্তকাদীনঞ্চ অনাপত্তি. উপসম্পন্নতা, চোদনাধিপ্পাযো, সৰনন্তি ইমানেত্থ তীণি অঙ্গানি. থেয্যসত্থসমুট্ঠানং ইদং পন সিযা কিরিযং, সিযা অকিরিযং, সঞ্ঞাৰিমোক্খং, সচিত্তকং, লোকৰজ্জং, কাযকম্মং, ৰচীকম্মং, অকুসলচিত্তং, দুক্খৰেদনন্তি.

উপস্সুতিসিক্খাপদৰণ্ণনা নিট্ঠিতা.

৯. কম্মপ্পটিবাহনসিক্খাপদৰণ্ণনা

নৰমে ধম্মিকানং কম্মানন্তি ধম্মেন ৰিনযেন সত্থুসাসনেন কতানং অপলোকনকম্মং ঞত্তিকম্মং ঞত্তিদুতিযকম্মং ঞত্তিচতুত্থকম্মন্তি ইমেসং চতুন্নং কম্মানং. তত্রাযং সঙ্খেপতো কম্মৰিনিচ্ছযো – তত্র অপলোকনকম্মং নাম সমগ্গস্স সঙ্ঘস্স অনুমতিযা তং তং ৰত্থুং কিত্তেত্ৰা ‘‘রুচ্চতি সঙ্ঘস্সা’’তি তিক্খত্তুং সাৰেত্ৰা কত্তব্বং কম্মং ৰুচ্চতি. সমগ্গস্সেৰ পন সঙ্ঘস্স অনুমতিযা একায ঞত্তিযা কত্তব্বং কম্মং ঞত্তিকম্মং নাম. একায ঞত্তিযা চেৰ অনুস্সাৰনায চ কত্তব্বং কম্মং ঞত্তিদুতিযকম্মং নাম. একায পন ঞত্তিযা তীহি চ অনুস্সাৰনাহি কত্তব্বং কম্মং ঞত্তিচতুত্থকম্মং নাম.

তেসু অপলোকনকম্মং (পরি. ৪৯৬; পরি. অট্ঠ. ৪৯৫-৪৯৬) পঞ্চ ঠানানি গচ্ছতি ওসারণং নিস্সারণং ভণ্ডুকম্মং ব্রহ্মদণ্ডং কম্মলক্খণন্তি. তত্থ কণ্টকসামণেরস্স নাসনা ৰিয নিস্সারণা, তাদিসংযেৰ সম্মাৰত্তন্তং দিস্ৰা পৰেসনা ‘ওসারণা’তি ৰেদিতব্বা. পব্বজ্জাপেক্খস্স কেসচ্ছেদনাপুচ্ছনং ভণ্ডুকম্মং (মহাৰ. ৯৮) নাম. মুখরস্স ভিক্খুনো ভিক্খূ দুরুত্তৰচনেহি ঘট্টেন্তস্স ‘‘ইত্থন্নামো ভিক্খু মুখরো ভিক্খূ দুরুত্তৰচনেহি ঘট্টেন্তো ৰিহরতি, সো ভিক্খু যং ইচ্ছেয্য, তং ৰদেয্য, ভিক্খূহি ইত্থন্নামো ভিক্খু নেৰ ৰত্তব্বো, ন ওৰাদানুসাসনিং কত্তব্বো, ন ওৰদিতব্বো’’তি ‘‘সঙ্ঘং, ভন্তে, পুচ্ছামি ‘ইত্থন্নামস্স ভিক্খুনো ব্রহ্মদণ্ডস্স দানং রুচ্চতি সঙ্ঘস্সা’তি, দুতিযম্পি পুচ্ছামি, ততিযম্পি পুচ্ছামি ‘ইত্থন্নামস্স, ভন্তে, ভিক্খুনো ব্রহ্মদণ্ডস্স দানং রুচ্চতি সঙ্ঘস্সা’’’তি এৰং কত্তব্বং কম্মং ব্রহ্মদণ্ডং (চূল়ৰ. ৪৪৫) নাম. যং পন ভগৰতা ভিক্খুনীনং ঊরুং ৰিৰরিত্ৰা দস্সনাদিৰত্থূসু ‘‘অৰন্দিযো সো, ভিক্খৰে, ভিক্খু ভিক্খুনিসঙ্ঘেন কাতব্বো’’তি (চূল়ৰ. ৪১১) এৰং অৰন্দিযকম্মং অনুঞ্ঞাতং, যং ভিক্খুনীহি ‘‘অয্যে, অসুকো নাম অয্যো ভিক্খুনীনং অপ্পসাদনীযং দস্সেতি, এতস্স অয্যস্স অৰন্দিযকরণং ‘রুচ্চতি ভিক্খুনিসঙ্ঘস্সা’’’তি এৰং উপস্সযে নিসিন্নাহেৰ ভিক্খুনীহি কত্তব্বং, এৰরূপং কম্মং যস্মা তস্স কম্মংযেৰ লক্খণং ন ওসারণাদীনি, তস্মা কম্মলক্খণন্তি ৰুচ্চতি. ইদঞ্চ কম্মলক্খণং নাম ভিক্খুনিমূলকং পঞ্ঞত্তং, অপিচ ভিক্খূনম্পি লব্ভতি, তস্মা ভিক্খূহিপি অচ্ছিন্নচীৰরকাদীনং চীৰরাদীনি ৰা দেন্তেহি, পরিভুঞ্জিতব্বানি অপনেতব্বানিপি ৰত্থূনি পরিভুঞ্জন্তেহি ৰা, অপনেন্তেহি ৰা, তথারূপং ৰা ধম্মিকং কতিকং করোন্তেহি তিক্খত্তুং সাৰেত্ৰা অপলোকনকম্মং কাতব্বং, সব্বঞ্হেতং কম্মলক্খণমেৰ পৰিসতি, ইতি অপলোকনকম্মং পঞ্চ ঠানানি গচ্ছতি.

ঞত্তিকম্মং পন নৰ ঠানানি গচ্ছতি ওসারণং নিস্সারণং উপোসথং পৰারণং সম্মুতিং দানং পটিগ্গহং পচ্চুক্কড্ঢনং কম্মলক্খণন্তি. তত্থ ‘‘সুণাতু মে, ভন্তে, সঙ্ঘো, ইত্থন্নামো ইত্থন্নামস্স আযস্মতো উপসম্পদাপেক্খো, অনুসিট্ঠো সো মযা, যদি সঙ্ঘস্স পত্তকল্লং, ইত্থন্নামো আগচ্ছেয্য, ‘আগচ্ছাহী’তি ৰত্তব্বো’’তি (মহাৰ. ১২৬) এৰং উপসম্পদাপেক্খস্স ওসারণা ওসারণা নাম. ‘‘সুণন্তু মে আযস্মন্তা, অযং ইত্থন্নামো ভিক্খু ধম্মকথিকো, ইমস্স নেৰ সুত্তং আগচ্ছতি, নো সুত্তৰিভঙ্গো, সো অত্থং অসল্লক্খেত্ৰা ব্যঞ্জনচ্ছাযায অত্থং পটিবাহতি, যদাযস্মন্তানং পত্তকল্লং, ইত্থন্নামং ভিক্খুং ৰুট্ঠাপেত্ৰা অৰসেসা ইমং অধিকরণং ৰূপসমেয্যামা’’তি এৰং উব্ভাহিকৰিনিচ্ছযে (চূল়ৰ. ২৩৩) ধম্মকথিকস্স ভিক্খুনো নিস্সারণা নিস্সারণা নাম. ‘‘সুণাতু মে, ভন্তে, সঙ্ঘো, অজ্জুপোসথো…পে… উপোসথং করেয্যা’’তি এৰং উপোসথকম্মৰসেন ঠপিতা ঞত্তি উপোসথো নাম. ‘‘সুণাতু মে, ভন্তে, সঙ্ঘো, অজ্জ পৰারণা পন্নরসী, যদি সঙ্ঘস্স পত্তকল্লং, সঙ্ঘো পৰারেয্যা’’তি (মহাৰ. ২১০) এৰং পৰারণাকম্মৰসেন ঠপিতা ঞত্তি পৰারণা নাম. ‘‘সুণাতু মে, ভন্তে, সঙ্ঘো, ইত্থন্নামো ইত্থন্নামস্স উপসম্পদাপেক্খো, যদি সঙ্ঘস্স পত্তকল্লং, অহং ইত্থন্নামং অনুসাসেয্য’’ন্তি, ‘‘যদি সঙ্ঘস্স পত্তকল্লং, ইত্থন্নামো ইত্থন্নামং অনুসাসেয্যা’’তি (মহাৰ. ১২৬) এৰং অত্তানং ৰা পরং ৰা সম্মন্নিতুং ঠপিতা ঞত্তি সম্মুতি নাম. ‘‘সুণাতু মে, ভন্তে, সঙ্ঘো, ইমং চীৰরং ইত্থন্নামস্স ভিক্খুনো নিস্সগ্গিযং সঙ্ঘস্স নিস্সট্ঠং, যদি সঙ্ঘস্স পত্তকল্লং, সঙ্ঘো ইমং চীৰরং ইত্থন্নামস্স ভিক্খুনো দদেয্যা’’তি (পারা. ৪৬৪) এৰং নিস্সট্ঠচীৰরপত্তাদীনং দানং দানং নাম. ‘‘সুণাতু মে, ভন্তে, সঙ্ঘো, অযং ইত্থন্নামো ভিক্খু আপত্তিং সরতি ৰিৰরতি উত্তানিং করোতি দেসেতি, যদি সঙ্ঘস্স পত্তকল্লং, অহং ইত্থন্নামস্স ভিক্খুনো আপত্তিং পটিগ্গণ্হেয্য’’ন্তি, তেন ৰত্তব্বো ‘পস্সসী’তি, ‘আম, পস্সামী’তি, ‘‘আযতিং সংৰরেয্যাসী’’তি (চূল়ৰ. ২৩৯) এৰং আপত্তিপ্পটিগ্গহো পটিগ্গহো নাম. ‘‘সুণন্তু মে আযস্মন্তা আৰাসিকা, যদাযস্মন্তানং পত্তকল্লং, ইদানি উপোসথং করেয্যাম, পাতিমোক্খং উদ্দিসেয্যাম, আগমে কালে পৰারেয্যামা’’তি (মহাৰ. ২৪০) এৰং কতপ্পৰারণপ্পচ্চুক্কড্ঢনা পচ্চুক্কড্ঢনা নাম. তিণৰত্তারকসমথে (চূল়ৰ. ২১২) সব্বসঙ্গাহিকঞত্তি, একেকস্মিং পক্খে একেকা ঞত্তি চাতি তিস্সোপি ঞত্তিযো কম্মলক্খণং নাম. ইতি ঞত্তিকম্মং নৰ ঠানানি গচ্ছতি.

ঞত্তিদুতিযকম্মং সত্ত ঠানানি গচ্ছতি ওসারণং নিস্সারণং সম্মুতিং দানং উদ্ধারং দেসনং কম্মলক্খণন্তি. তত্থ ভিক্খূনং অলাভায পরিসক্কনাদিকেহি অট্ঠহি অঙ্গেহি সমন্নাগতস্স উপাসকস্স সঙ্ঘেন অসম্ভোগকরণত্থং পত্তনিক্কুজ্জনৰসেন নিস্সারণা নিস্সারণা নাম. তস্সেৰ সম্মাৰত্তন্তস্স পত্তুক্কুজ্জনৰসেন ওসারণা চ ৰেদিতব্বা, সা খুদ্দকক্খন্ধকে ৰড্ঢলিচ্ছৰিৰত্থুস্মিং (চূল়ৰ. ২৬৫-২৬৬) ৰুত্তা. সীমাসম্মুতি তিচীৰরেন অৰিপ্পৰাসসম্মুতিসন্থতসম্মুতিভত্তুদ্দেসকসেনাসনগ্গাহাপকভণ্ডাগারিকচীৰরপ্পটিগ্গাহকযাগুভাজকফলভাজকখজ্জভাজকঅপ্পমত্তকৰিস্সজ্জকসাটিযগ্গাহপকপত্তগ্গাহাপকআরামিকপেসকসামণেরপেসকসম্মুতীতি এতাসং সম্মুতীনং ৰসেন সম্মুতি ৰেদিতব্বা. কথিনচীৰরমতকচীৰরদানৰসেন দানং ৰেদিতব্বং. কথিনুদ্ধারৰসেন উদ্ধারো ৰেদিতব্বো. কুটিৰত্থুৰিহারৰত্থুদেসনাৰসেন দেসনা ৰেদিতব্বা. যা পন তিণৰত্থারকসমথে (চূল়ৰ. ২১২ আদযো) একস্মিং পক্খে একা, একস্মিং পক্খে একাতি দ্ৰে ঞত্তিদুতিযকম্মৰাচা ৰুত্তা, যা চ মোহারোপনাদীসু কম্মৰাচা (পাচি. ৪৪৬) ৰুত্তা, তাসং ৰসেন কম্মলক্খণং ৰেদিতব্বং, ইতি ঞত্তিদুতিযকম্মং সত্ত ঠানানি গচ্ছতি.

ঞত্তিচতুত্থকম্মম্পি সত্তেৰ ঠানানি গচ্ছতি ওসারণং নিস্সারণং সম্মুতিং দানং নিগ্গহং সমনুভাসনং কম্মলক্খণন্তি. তত্থ তজ্জনীযকম্মাদীনং (চূল়ৰ. ১ আদযো) সত্তন্নং কম্মানং ৰসেন নিস্সারণা, তেসংযেৰ কম্মানং পটিপ্পস্সম্ভনৰসেন ওসারণা চ ৰেদিতব্বা, ভিক্খুনোৰাদকসম্মুতিৰসেন (পাচি. ১৪৬-১৪৭) সম্মুতি, পরিৰাসদান(চঊল়ৰ. ১০২) মানত্তদানৰসেন (চূল়ৰ. ১০৫) দানং, মূলাযপটিকস্সনৰসেন (চূল়ৰ. ১১০) নিগ্গহো, উক্খিত্তানুৰত্তিকা, অট্ঠ যাৰততিযকা, অরিট্ঠো (পাচি. ৪১৭), চণ্ডকাল়ী (পাচি. ৭০৯) চাতি ইমে তে যাৰততিযকাতি ইমাসং একাদসন্নং সমনুভাসনানং ৰসেন সমনুভাসনা, উপসম্পদাকম্মঅব্ভানকম্মৰসেন কম্মলক্খণং ৰেদিতব্বং. ইতি ঞত্তিচতুত্থকম্মং সত্ত ঠানানি গচ্ছতি.

ইমেসু পন চতূসু কম্মেসু অপলোকনকম্মং অপলোকেত্ৰাৰ কাতব্বং, ঞত্তিকম্মাদিৰসেন ন কাতব্বং. ঞত্তিকম্মম্পি একং ঞত্তিং ঠপেত্ৰাৰ কাতব্বং, অপলোকনকম্মাদিৰসেন ন কাতব্বং. ঞত্তিদুতিযকম্মং পন অপলোকেত্ৰা কাতব্বম্পি অত্থি অকাতব্বম্পি, তত্থ সীমাসম্মুতি সীমাসমূহননং (মহাৰ. ১৩৯-১৪০, ১৪৪ আদযো) কথিনচীৰরদানং কথিনুদ্ধারো কুটিৰত্থুদেসনা ৰিহারৰত্থুদেসনাতি ইমানি ছ কম্মানি গরুকানি অপলোকেত্ৰা কাতুং ন ৰট্টন্তি, ঞত্তিদুতিযকম্মৰাচং সাৰেত্ৰাৰ কাতব্বানি. অৰসেসা তেরস সম্মুতিযো সেনাসনগ্গাহাপকমতকচীৰরদানসম্মুতিযো চাতি এতানি লহুকম্মানি অপলোকেত্ৰাপি কাতুং ৰট্টন্তি, ঞত্তিকম্মাদিৰসেন পন ন কাতব্বানেৰ. ঞত্তিচতুত্থকম্মম্পি সকলক্খণেনেৰ কাতব্বং, ন সেসকম্মৰসেন. এৰং অত্তনো অত্তনো লক্খণেনেৰ ৰত্থুঞত্তিঅনুস্সাৰনাসীমাপরিসাসম্পত্তিযা কতানি এতানি কম্মানি ধম্মেন ৰিনযেন সত্থুসাসনেন কতত্তা ধম্মো এতেসু অত্থীতি ধম্মিকানি নাম হোন্তি, ইতি এতেসং ধম্মিকানং কম্মানং ছন্দং দত্ৰা পচ্ছা খীযনধম্মং আপজ্জন্তস্স ৰাচায ৰাচায পাচিত্তিযং.

সাৰত্থিযং ছব্বগ্গিযে আরব্ভ খীযনধম্মাপজ্জনৰত্থুস্মিং পঞ্ঞত্তং, সাধারণপঞ্ঞত্তি, অনাণত্তিকং, ধম্মকম্মে ৰেমতিকস্স, অধম্মকম্মে ধম্মকম্মসঞ্ঞিনো, ৰেমতিকস্স চ দুক্কটং. অধম্মকম্মসঞ্ঞিস্স, ‘‘অধম্মেন ৰা ৰগ্গেন ৰা নকম্মারহস্স ৰা কম্মং করোন্তী’’তি ঞত্ৰা খীযন্তস্স, উম্মত্তকাদীনঞ্চ অনাপত্তি. ধম্মকম্মতা, ধম্মকম্মসঞ্ঞিতা, ছন্দং দত্ৰা খীযনন্তি ইমানেত্থ তীণি অঙ্গানি. সমুট্ঠানাদীনি অদিন্নাদানসদিসানেৰ, ইদং পন দুক্খৰেদনন্তি.

কম্মপ্পটিবাহনসিক্খাপদৰণ্ণনা নিট্ঠিতা.

১০. ছন্দংঅদত্ৰাগমনসিক্খাপদৰণ্ণনা

দসমে ৰিনিচ্ছযকথাযাতি যাৰ আরোচিতং ৰত্থু অৰিনিচ্ছিকং, ঞত্তিং ৰা ঠপেত্ৰা কম্মৰাচা অনিট্ঠাপিতা, তাৰ ৰিনিচ্ছযকথা ৰত্তমানা নাম হোতি. যো ভিক্খু এতস্মিং অন্তরে কম্মং কোপেতুকামতায পরিসায হত্থপাসং ৰিজহতি, তস্স ৰিজহনে দুক্কটং, ৰিজহিতে পাচিত্তিযং.

সাৰত্থিযং অঞ্ঞতরং ভিক্খুং আরব্ভ ছন্দং অদত্ৰা পক্কমনৰত্থুস্মিং পঞ্ঞত্তং, সাধারণপঞ্ঞত্তি, অনাণত্তিকং, ধম্মকম্মে ৰেমতিকস্স, অধম্মকম্মে ধম্মকম্মসঞ্ঞিনো, ৰেমতিকস্স চ দুক্কটং. অধম্মকম্মসঞ্ঞিস্স পন, যো চ ‘‘সঙ্ঘস্স ভণ্ডনাদীনি ৰা ভৰিস্সন্তি, অধম্মেন ৰা ৰগ্গেন ৰা নকম্মারহস্স ৰা কম্মং করিস্সন্তী’’তি (পাচি. ৪৮৩) ঞত্ৰা, গিলানো ৰা হুত্ৰা, গিলানস্স ৰা করণীযেন, উচ্চারাদীহি ৰা পীল়িতো, ন চ কম্মং কোপেতুকামো ‘‘পুন পচ্চাগমিস্সামী’’তি গচ্ছতি, তস্স, উম্মত্তকাদীনঞ্চ অনাপত্তি. ৰিনিচ্ছযকথায ৰত্তমানতা, ধম্মকম্মতা, ধম্মকম্মসঞ্ঞিতা, সমানসীমাযং ঠিততা, সমানসংৰাসকতা, কোপেতুকামতায হত্থপাসৰিজহনন্তি ইমানেত্থ ছ অঙ্গানি. সমনুভাসনসমুট্ঠানং, কিরিযাকিরিযং, সঞ্ঞাৰিমোক্খং, সচিত্তকং, লোকৰজ্জং, কাযকম্মং, ৰচীকম্মং, অকুসলচিত্তং, দুক্খৰেদনন্তি.

ছন্দংঅদত্ৰাগমনসিক্খাপদৰণ্ণনা নিট্ঠিতা.

১১. দুব্বলসিক্খাপদৰণ্ণনা

একাদসমে সমগ্গেন সঙ্ঘেনাতি সমানসংৰাসকেন সমানসীমাযং ঠিতেন সঙ্ঘেন সদ্ধিং চীৰরং দত্ৰা. যথাসন্থুতন্তি যো যো মিত্তসন্দিট্ঠসম্ভত্তৰসেন সন্থুতো, তস্স তস্সাতি অত্থো. পাচিত্তিযন্তি এৰং সঙ্ঘেন সদ্ধিং সযমেৰ সেনাসনপঞ্ঞাপনাদিৰসেন সম্মতস্স ভিক্খুনো চীৰরং দত্ৰা পচ্ছা খীযন্তস্স ৰাচায ৰাচায পাচিত্তিযং.

রাজগহে ছব্বগ্গিযে আরব্ভ চীৰরং দত্ৰা পচ্ছা খীযনৰত্থুস্মিং পঞ্ঞত্তং, সাধারণপঞ্ঞত্তি, অনাণত্তিকং, ধম্মকম্মে তিকপাচিত্তিযং, চীৰরং ঠপেত্ৰা অঞ্ঞং ৰিস্সজ্জিযৰেভঙ্গিযং পরিক্খারং দত্ৰা পচ্ছাখীযন্তস্স দুক্কটং, ৰিস্সজ্জিযৰেভঙ্গিযো নাম ঠপেত্ৰা পঞ্চ গরুভণ্ডানি অৰসেসো. রাসিৰসেন হি পঞ্চ গরুভণ্ডানি ৰুত্তানি, তত্থ আরামো আরামৰত্থূতি একং, ৰিহারো ৰিহারৰত্থূতি দুতিযং, মঞ্চো পীঠং ভিসি বিম্বোহনন্তি ততিযং, লোহকুম্ভী লোহভাণকং লোহৰারকো লোহকটাহং ৰাসি পরসু কুঠারী কুদালো নিখাদনন্তি চতুত্থং, ৰল্লি ৰেল়ু মুঞ্জং পব্বজং তিণং মত্তিকা দারুভণ্ডং মত্তিকাভণ্ডন্তি পঞ্চমং. এতানি হি পঞ্চ সঙ্ঘসন্তকানি নেৰ সঙ্ঘস্স, ন গণপুগ্গলানং ৰিস্সজ্জেতুং ৰা ৰিভজিতুং ৰা ৰট্টন্তি, ৰিস্সজ্জিতৰিভত্তানিপি সঙ্ঘিকানেৰ হোন্তি. থাৰরেন পন থাৰরং, ইতরেন চ অকপ্পিযেন মহগ্ঘকপ্পিযেন ৰা ইতরং সঙ্ঘস্স উপকারং সল্লক্খেত্ৰা কপ্পিযপরিৰত্তনেন পরিৰত্তেতুং ৰট্টতি, ৰরসেনাসনাদীনং সংরক্খণত্থং লামকানি ৰিস্সজ্জেতুং ৰিস্সজ্জেত্ৰা পরিভুঞ্জিতুঞ্চ ৰট্টতি. এত্থ চ পুরিমেসু তীসু রাসীসু অগরুভণ্ডং নাম কিঞ্চি নত্থি, চতুত্থে লোহকুম্ভী অরঞ্জরসণ্ঠানং লোহভাণকং লোহকটাহন্তি ইমানি তীণি অন্তমসো পসতমত্তউদকগ্গণ্হনকানিপি গরুভণ্ডানি. লোহৰারকো পন কাল়লোহতম্বলোহকংসলোহৰট্টলোহানং যেন কেনচি কতো সীহল়দীপে পাদগ্গণ্হনকো ভাজেতব্বো, পাদো চ নাম মগধনাল়িযা পঞ্চনাল়িমত্তং গণ্হাতি, ততো অতিরেকং গরুভণ্ডং, ইমানি তাৰ পাল়িযং আগতানি লোহভাজনানি.

পাল়িযং পন অনাগতানিপি ভিঙ্গারপটিগ্গহউল়ুঙ্কদব্বিকটচ্ছুপাতি তট্টকসরকসমুগ্গঅঙ্গারকপল্লধূমকটচ্ছুআদীনি খুদ্দকানিপি গরুভণ্ডানেৰ, অযপত্তো অযথালকং তম্বলোহথালকন্তি ইমানি পন ভাজনীযানি, কংসলোহৰট্টলোহভাজনৰিকতি সঙ্ঘিকপরিভোগেন ৰা গিহিৰিকটা ৰা ৰট্টতি, পুগ্গলিকপরিভোগেন ন ৰট্টতি. ঠপেত্ৰা পন তং ভাজনৰিকতিং অঞ্ঞস্মিম্পি কপ্পিযলোহভণ্ডে অঞ্জনী অঞ্জনিসলাকা নত্থুদানং কণ্ণমলহরণী সূচি খুদ্দকো পিপ্ফলিকো খুদ্দকং আরকণ্টকং কুঞ্চিকা তাল়ং কত্তরযট্ঠি ৰেধকো ভিন্দিৰালকো যথাতথাঘনকতলোহংৰিপ্পকতলোহভণ্ডঞ্চ সব্বং ভাজনীযং. ধূমনেত্তফালদীপরুক্খদীপকপল্লিকওলম্বকদীপইত্থিপুরিসতিরচ্ছানরূপকানি পন অঞ্ঞানি ৰা ভিত্তিচ্ছদনকৰাটাদীসু উপনেতব্বানি, অন্তমসো লোহখিলকং উপাদায সব্বানিপি লোহভণ্ডানি গরুভণ্ডানিযেৰ, অত্তনা লদ্ধানি পরিহরিত্ৰাপি পুগ্গলিকপরিভোগেন ন পরিভুঞ্জিতব্বানি, সঙ্ঘিকপরিভোগেন ৰা গিহিৰিকটানি ৰা ৰট্টন্তি, তিপুভণ্ডেপি এসেৰ নযো. খীরপাসাণমযানি তট্টকসরকাদীনি গরুভণ্ডানিযেৰ.

ঘটকো পন তেলভাজনং ৰা পাদগ্গণ্হনকতো অতিরেকমেৰ গরুভণ্ডং, সুৰণ্ণরজতআরকূটজাতিফলিকভাজনানি গিহিৰিকটানিপি ন ৰট্টন্তি. সেনাসনপরিভোগে পন আমাসম্পি অনামাসম্পি সব্বং ৰট্টতি.

ৰাসিযাদীসু পন যায ৰাসিযা দন্তকট্ঠচ্ছেদনউচ্ছুতচ্ছনমত্ততো অঞ্ঞং মহাকম্মং কাতুং ন সক্কা, অযং ভাজনীযা. সেসা যেন কেনচি আকারেন কতা গরুভণ্ডং, পরসু পন অন্তমসো ৰেজ্জানং সিরাৰেধকোপি গরুভণ্ডমেৰ, তথা কুঠারী. যা পন আৰুধসঙ্খেপেন কতা, অযং অনামাসা, কুদালো দণ্ডবন্ধনিখাদনং ৰা অগরুভণ্ডং নাম নত্থি. সম্মুঞ্জনিদণ্ডখণনকং পন অদণ্ডকং ফলমত্তকমেৰ, যং সক্কা সিপাটিকায পক্খিপিত্ৰা পরিহরিতুং, তং ভাজনীযং. সিখরম্পি নিখাদনেনেৰ সঙ্গহিতং, যেহি মনুস্সেহি ৰিহারে ৰাসিআদীনি দিন্নানি হোন্তি, তে চে ঘরে দড্ঢে ৰা ৰিলুত্তে ৰা ‘‘দেথ নো, ভন্তে, উপক্খরে, পুন আহরিস্সামা’’তি ৰদন্তি, দাতব্বা. সচে হরন্তি, ন ৰারেতব্বা, অনাহরন্তাপি ন চোদেতব্বা.

কম্মারতট্টকারচুন্দকারনল়কারমণিকারপত্তবন্ধকানং অধিকরণিমুট্ঠিসণ্ডাসতুলাদীনি সব্বানি লোহমযানি উপকরণানি সঙ্ঘে দিন্নকালতো পট্ঠায গরুভণ্ডানি. তিপুকোট্টকসুৰণ্ণকারচম্মকারউপকরণেসুপি এসেৰ নযো. অযং পন ৰিসেসো, তিপুকোট্টকউপকরণেসু তিপুচ্ছেদনকসত্থকং, সুৰণ্ণকারউপকরণেসু সুৰণ্ণচ্ছেদনকসত্থকং, চম্মকারউপকরণেসু কতপরিকম্মচম্মচ্ছেদনখুদ্দকসত্থন্তি ইমানি ভাজনীযানি. ন্হাপিততুন্নকারউপকরণেসুপি ঠপেত্ৰা মহাকত্তরিং মহাসণ্ডাসং মহাপিপ্ফলিকঞ্চ সব্বং ৰট্টতি, ইতরানি গরুভণ্ডানি.

ৰল্লিআদীসু ৰেত্তৰল্লিআদিকা যা কাচি অড্ঢবাহুপ্পমাণা ৰল্লি সঙ্ঘস্স দিন্না ৰা তত্থজাতকা ৰা রক্খিতগোপিতাৰ গরুভণ্ডং, সা সঙ্ঘকম্মে চ চেতিযকম্মে চ কতে সচে অতিরেকা হোতি, পুগ্গলিককম্মেপি উপনেতুং ৰট্টতি, সুত্তমকচিৰাকনাল়িকেরহীরচম্মমযা রজ্জুকা ৰা যোত্তানি ৰা ৰাকে চ নাল়িকেরহীরে চ ৰট্টেত্ৰা কতা একৰট্টা ৰা দ্ৰিৰট্টা ৰা সঙ্ঘস্স সন্তকা গরুভণ্ডং. সুত্তং পন অৰট্টেত্ৰা দিন্নং মকচিৰাকনাল়িকেরহীরা চ ভাজনীযা. যেহি পনেতানি রজ্জুকাদীনি দিন্নানি হোন্তি, তে অত্তনো করণীযেন হরন্তা ন ৰারেতব্বা.

যো কোচি অট্ঠঙ্গুলসূচিদণ্ডকমত্তোপি ৰেল়ু সঙ্ঘস্স দিন্নো ৰা তত্থজাতকো ৰা রক্খিতগোপিতো গরুভণ্ডং, সোপি সঙ্ঘস্স কম্মে চ চেতিযকম্মে চ কতে অতিরেকো পুগ্গলিককম্মে দাতুং ৰট্টতি. পাদগ্গণ্হনকতেলনাল়ি পন কত্তরযট্ঠি উপাহনদণ্ডকো ছত্তদণ্ডো ছত্তসলাকাতি ইদমেত্থ ভাজনীযভণ্ডং, দড্ঢগেহমনুস্সা গণ্হিত্ৰা গচ্ছন্তা ন ৰারেতব্বা.

মুঞ্জঞ্চ পব্বজঞ্চ অৰসেসঞ্চ ছদনতিণং মুট্ঠিপ্পমাণম্পি ছদনতিণসঙ্খেপগতেসু তালপণ্ণাদীসু যংকিঞ্চি একপণ্ণম্পি সঙ্ঘস্স দিন্নং ৰা তত্থজাতকং ৰা বহিআরামে সঙ্ঘিকে তিণৰত্থুস্মিং জাতকং ৰা রক্খিতগোপিতং গরুভণ্ডং, তম্পি সঙ্ঘকম্মে চ চেতিযকম্মে চ কতে অতিরেকং পুগ্গলিককম্মে দাতুং ৰট্টতি. দড্ঢগেহমনুস্সা গহেত্ৰা গচ্ছন্তা ন ৰারেতব্বা, অট্ঠঙ্গুলপ্পমাণোপি রিত্তকপোত্থকো গরুভণ্ডমেৰ.

মত্তিকা পকতিমত্তিকা ৰা হোতু পঞ্চৰণ্ণা ৰা সুধা ৰা সজ্জুরসকঙ্গুট্ঠসিলেসাদীসু ৰা যংকিঞ্চি দুল্লভট্ঠানে আনেত্ৰা ৰা দিন্নং তত্থজাতকং ৰা রক্খিতগোপিতং তালপক্কমত্তং গরুভণ্ডং হোতি, তম্পি সঙ্ঘকম্মে চ চেতিযকম্মে চ কতে অতিরেকং পুগ্গলিককম্মে দাতুং ৰট্টতি. হিঙ্গুহিঙ্গুলকহরিতালমনোসিলঞ্জনাদীনি পন ভাজনীযানি.

দারুভণ্ডে যো কোচি ৰেল়ুম্হি ৰুত্তপ্পমাণো দারুভণ্ডকো সঙ্ঘস্স দিন্নো ৰা তত্থজাতকো ৰা রক্খিতগোপিতো গরুভণ্ডং, অপি চ সব্বাপি দারুৰেল়ুচম্মপাসাণাদিৰিকতি দারুভণ্ডেন সঙ্গহিতা, তত্থ মঞ্চপীঠেহি অসঙ্গহিতানি আসন্দিকাদীনি অন্তমসো চোল়েন ৰা পলালেহি ৰা পণ্ণেহি ৰা কতপীঠং উপাদায সব্বানি আসনানি.

ৰঙ্কফলকং দীঘফলকং চীৰরধোৰনফলকং ঘট্টনফলকং ঘট্টনমুগ্গরো দন্তকট্ঠচ্ছেদনগণ্ঠিকা দণ্ডমুগ্গরো নাৰা অম্বণং রজনদোণি উদকপটিচ্ছকো দারুমযো ৰা দন্তমযো ৰা ৰেল়ুমযো ৰা সপাদকোপি অপাদকোপি সমুগ্গো মঞ্জূসা পাদগ্গণ্হনকতো অতিরেকপ্পমাণো করণ্ডো উদকদোণি উদককটাহং উল়ুঙ্কো কটচ্ছুপানীযসরাৰং পানীযসঙ্খোতি এতেসু যংকিঞ্চি সঙ্ঘে দিন্নং গরুভণ্ডং. সঙ্খথালকং পন ভাজনীযং, তথা দারুমযো উদকতুম্বো.

পাদকথলিকমণ্ডলং দারুমযং ৰা হোতু চোল়পণ্ণাদিমযং ৰা সব্বং গরুভণ্ডং. আধারকো পত্তপিধানং তালৰণ্টং বীজনী চঙ্কোটকং পচ্ছি যট্ঠিসম্মুঞ্জনী মুট্ঠিসম্মুঞ্জনীতি এতেসুপি যংকিঞ্চি খুদ্দকং ৰা মহন্তং ৰা দারুৰেল়ুপণ্ণচম্মাদীসু যেন কেনচি কতং গরুভণ্ডমেৰ.

থম্ভতুলাসোপানফলকাদীসু যংকিঞ্চি দারুমযং ৰা পাসাণমযং ৰা গেহসম্ভারূপগং যো কোচি কটসারকো যংকিঞ্চি ভূমত্থরণং যংকিঞ্চি অকপ্পিযচম্মং, সব্বং সঙ্ঘিকং গরুভণ্ডং, ভূমত্থরণং কাতুং ৰট্টতি. এল়কচম্মং পন পচ্চত্থরণগতিকং হোতি, তম্পি গরুভণ্ডমেৰ, কপ্পিযচম্মানি ভাজনীযানি, কুরুন্দিযং পন সব্বং মঞ্চপ্পমাণং চম্মং গরুভণ্ডন্তি ৰুত্তং.

উদুক্খলং মুসলং সুপ্পং নিসদং নিসদপোতো পাসাণদোণি পাসাণকটাহং সব্বং কসিভণ্ডম্পি গরুভণ্ডং, সব্বং চক্কযুত্তযানং গরুভণ্ডমেৰ. মঞ্চপীঠানং পাদা চ অটনিযো চ ৰাসিপরসুআদীনং দণ্ডা চাতি এতেসু যংকিঞ্চি অনিট্ঠিতং ভাজনীযং, তচ্ছিতমট্ঠং পন গরুভণ্ডং হোতি, অনুঞ্ঞাতৰাসিযা দণ্ডো ছত্তং মুট্ঠিপণ্ণং কত্তরযট্ঠি উপাহনা অরণিসহিতং ধম্মকরণো পাদগ্গণ্হনকতো অনতিরিত্তং আমলকতুম্বং আমলকঘটো লাবুকতুম্বং লাবুকঘটো ৰিসাণতুম্বন্তি সব্বমেতং ভাজনীযং, ততো পরং গরুভণ্ডং.

হত্থিদন্তো ৰা যংকিঞ্চি ৰিসাণং ৰা অতচ্ছিতং যথাগতমেৰ ভাজনীযং, তেহি কতমঞ্চপীঠপাদাদীসু পুরিমসদিসোৰ ৰিনিচ্ছযো. তচ্ছিতনিট্ঠিতোপি হিঙ্গুকরণ্ডকো অঞ্জনিকরণ্ডকো গণ্ঠিকা ৰিধো অঞ্জনী অঞ্জনিসলাকা উদকপুঞ্ছনীতি ইদং সব্বং ভাজনীযমেৰ.

মত্তিকাভণ্ডে সব্বং মনুস্সানং উপভোগপরিভোগং ঘটপিঠরাদিকুলালভাজনং, পত্তকটাহং অঙ্গারকটাহং ধূমদানকং দীপরুক্খকো দীপকপল্লিকা চযনিট্ঠকা ছদনিট্ঠকা থুপিকাতি সব্বং গরুভণ্ডং, এতেসু পন ৰুত্তনযেসু গরুভণ্ডেসু যংকিঞ্চি ৰেল়ুআদিং অত্তনো অত্থায গণ্হন্তেন সমকং ৰা অতিরেকং ৰা ফাতিকম্মং কত্ৰা গহেতব্বং. পাদগ্গণ্হনকতো অনতিরিত্তপ্পমাণো পন ঘটকো পত্তো থালকং কঞ্চনকো কুণ্ডিকাতি ইদমেত্থ ভাজনীযং, যথা চ মত্তিকাভণ্ডে এৰং লোহভণ্ডেপি কুণ্ডিকা ভাজনীযকোট্ঠাসমেৰ ভজতি. ইতি যং ভাজনীযং ৰিস্সজ্জনীযম্পি তং এৰং ৰিস্সজ্জিযৰেভঙ্গিযসঙ্খাতং অঞ্ঞং পরিক্খারং দত্ৰা খীযন্তস্স দুক্কটং, ইতরং পন দাতুমেৰ ন ৰট্টতি. ইস্সরৰতায দেন্তো থুল্লচ্চযং আপজ্জতি, থেয্যচিত্তেন গণ্হন্তো ভণ্ডং অগ্ঘাপেত্ৰা কারেতব্বো. যথা চ অঞ্ঞং পরিক্খারং দত্ৰা খীযন্তস্স দুক্কটং, তথা সঙ্ঘেন অসম্মতস্স চীৰরং ৰা অঞ্ঞং ৰা পরিক্খারং দত্ৰা খীযন্তস্স দুক্কটমেৰ, অনুপসম্পন্নে সব্বত্থ তিকদুক্কটং. পকতিযা পন ছন্দাদিৰসেন (পাচি. ৪৮৮) করোন্তং দিস্ৰা ‘‘কো অত্থো তস্স দিন্নেন, লদ্ধাপি ৰিনিপাতেস্সতি, ন সম্মা উপনেস্সতী’’তি খীযন্তস্স, উম্মত্তকাদীনঞ্চ অনাপত্তি. উপসম্পন্নতা, ধম্মেন লদ্ধসম্মুতিতা, সঙ্ঘেন সদ্ধিং ৰিকপ্পনুপগচীৰরদানং, পচ্ছা খীযিতুকামতায খীযনাতি ইমানেত্থ চত্তারি অঙ্গানি. সমুট্ঠানাদীনি অদিন্নাদানসদিসানি, ইদং পন দুক্খৰেদনন্তি.

দুব্বলসিক্খাপদৰণ্ণনা নিট্ঠিতা.

১২. পরিণামনসিক্খাপদৰণ্ণনা

দ্ৰাদসমে সব্বং তিংসককণ্ডে পরিণামনসিক্খাপদে ৰুত্তনযমেৰ. অযমেৰ হি ৰিসেসো, তত্থ অত্তনো পরিণামিতত্তা নিস্সগ্গিযং পাচিত্তিযং, ইধ পুগ্গলস্স পরিণামিতত্তা সুদ্ধিকপাচিত্তিযন্তি.

পরিণামনসিক্খাপদৰণ্ণনা নিট্ঠিতা.

সহধম্মিকৰগ্গো অট্ঠমো.