৭. সপ্পাণকৰগ্গো
১. সঞ্চিচ্চসিক্খাপদৰণ্ণনা
সপ্পাণকৰগ্গস্স পঠমে পাণোতি তিরচ্ছানগতপাণো অধিপ্পেতো. তং খুদ্দকম্পি মহন্তম্পি মারেন্তস্স পাচিত্তিযমেৰ, মহন্তে পন উপক্কমমহন্ততায অকুসলং মহন্তং হোতি.
সাৰত্থিযং উদাযিত্থেরং আরব্ভ পাণং জীৰিতা ৰোরোপনৰত্থুস্মিং পঞ্ঞত্তং, সাধারণপঞ্ঞত্তি, সাণত্তিকং, পাণে ৰেমতিকস্স, অপাণে পাণসঞ্ঞিনো, ৰেমতিকস্স ৰা দুক্কটং. অপাণসঞ্ঞিস্স, অসঞ্চিচ্চ, অজানন্তস্স, নমরণাধিপ্পাযস্স, উম্মত্তকাদীনঞ্চ অনাপত্তি. সেসং মনুস্সৰিগ্গহে ৰুত্তনযমেৰাতি.
সঞ্চিচ্চসিক্খাপদৰণ্ণনা নিট্ঠিতা.
২. সপ্পাণকসিক্খাপদৰণ্ণনা
দুতিযে সপ্পাণকন্তি যে পাণকা পরিভোগেন মরন্তি, তেহি সপ্পাণকং, তাদিসঞ্হি জানং পরিভুঞ্জন্তস্স পযোগে পযোগে পাচিত্তিযং.
সাৰত্থিযং ছব্বগ্গিযে আরব্ভ জানং সপ্পাণকং উদকং পরিভুঞ্জনৰত্থুস্মিং পঞ্ঞত্তং, সেসমেত্থ সিঞ্চনসিক্খাপদে ৰুত্তনযেনেৰ ৰেদিতব্বন্তি.
সপ্পাণকসিক্খাপদৰণ্ণনা নিট্ঠিতা.
৩. উক্কোটনসিক্খাপদৰণ্ণনা
ততিযে যথাধম্মন্তি যো যস্স অধিকরণস্স ৰূপসমায ধম্মো ৰুত্তো, তেনেৰ ধম্মেন. নিহতাধিকরণন্তি নিহতং অধিকরণং, সমথক্খন্ধকে (চূল়ৰ. ১৮৫ আদযো) সত্থারা ৰুত্তধম্মেনেৰ ৰূপসমিতন্তি অত্থো, ৰূপসমননযং পনস্স অধিকরণসমথেসু দস্সযিস্সাম. পুনকম্মায উক্কোটেয্যাতি তস্স তস্স ভিক্খুনো সন্তিকং গন্ত্ৰা ‘‘অকতং কম্ম’’ন্তিআদীনি (পাচি. ৩৯৪) ৰদন্তো পুনকরণত্থায উচ্চালেয্য. যথাঠিতভাৰেন পতিট্ঠাতুং ন দদেয্য, তস্সেৰং করোন্তস্স পাচিত্তিযং. যং পন ধম্মেন অধিকরণং নিহতং, তং সুনিহতমেৰ. সচে ৰিপ্পকতে কম্মে পটিক্কোসতি, তং সঞ্ঞাপেত্ৰা কাতব্বং. ইতরথা কম্মঞ্চ কুপ্পতি, কারকানঞ্চ আপত্তি.
সাৰত্থিযং ছব্বগ্গিযে ভিক্খূ আরব্ভ উক্কোটনৰত্থুস্মিং পঞ্ঞত্তং, সাধারণপঞ্ঞত্তি, অনাণত্তিকং, ধম্মকম্মে ৰেমতিকস্স, অধম্মকম্মে ধম্মকম্মসঞ্ঞিনো, ৰেমতিকস্স ৰা দুক্কটং. উভযেসু অধম্মকম্মসঞ্ঞিস্স, ‘‘অধম্মেন ৰা ৰগ্গেন ৰা অকম্মারহস্স ৰা কম্মং কত’’ন্তি জানন্তস্স, উম্মত্তকাদীনঞ্চ অনাপত্তি. যথাধম্মং নিহতভাৰো, জাননা, উক্কোটনাতি ইমানেত্থ তীণি অঙ্গানি. সমুট্ঠানাদীনি অদিন্নাদানসদিসানি, ইদং পন দুক্খৰেদনন্তি.
উক্কোটনসিক্খাপদৰণ্ণনা নিট্ঠিতা.
৪. দুট্ঠুল্লসিক্খাপদৰণ্ণনা
চতুত্থে দুট্ঠুল্লন্তি সঙ্ঘাদিসেসং অধিপ্পেতং, তং যেন কেনচি উপাযেন ঞত্ৰা পটিচ্ছাদেন্তস্স পাচিত্তিযং. সচেপি ‘‘ন দানি নং কস্সচি ভিক্খুনো আরোচেস্সামী’’তি ধুরং নিক্খিপিত্ৰা পচ্ছা আরোচেতি, পাচিত্তিযং, আপজ্জিত্ৰাৰ আরোচেস্সতি. সচে পন এৰং ধুরং নিক্খিপিত্ৰা পটিচ্ছাদনত্থমেৰ অঞ্ঞস্স আরোচেতি, সোপি অঞ্ঞস্সাতি এতেনুপাযেন সমণসতম্পি আপজ্জতিযেৰ তাৰ, যাৰ কোটি ন ছিজ্জতি. কথং পন কোটি ছিজ্জতি? সচে হি আপন্নো একস্স আরোচেতি, সোপি অঞ্ঞস্স আরোচেতি, সো নিৰত্তিত্ৰা যেনস্স আরোচিতং, তস্সেৰ আরোচেতি, এৰং ততিযেন পুগ্গলেন দুতিযস্স আরোচিতে কোটি ছিন্না হোতি.
সাৰত্থিযং অঞ্ঞতরং ভিক্খুং আরব্ভ দুট্ঠুল্লাপত্তিপটিচ্ছাদনৰত্থুস্মিং পঞ্ঞত্তং, অসাধারণপঞ্ঞত্তি, অনাণত্তিকং, দুট্ঠুল্লায আপত্তিযা আদিপদে পাচিত্তিযং, ইতরেসু দ্ৰীসু দুক্কটং, অদুট্ঠুল্লায তিকদুক্কটং, অনুপসম্পন্নস্স দুট্ঠুল্লে ৰা অদুট্ঠুল্লে ৰা অজ্ঝাচারে দুক্কটমেৰ. ‘‘সঙ্ঘস্স ভণ্ডনাদীনি ভৰিস্সন্তী’’তি (পাচি. ৪০১) ৰা ‘‘অযং কক্খল়ো ফরুসো জীৰিতন্তরাযং ৰা ব্রহ্মচরিযন্তরাযং ৰা করিস্সতী’’তি ৰা অনারোচেন্তস্স, পতিরূপং ভিক্খুং অপস্সতো, ন ছাদেতুকামস্স, ‘‘পঞ্ঞাযিস্সতি সকেন কম্মেনা’’তি অনারোচেন্তস্স, উম্মত্তকাদীনঞ্চ অনাপত্তি. উপসম্পন্নস্স দুট্ঠুল্লাপত্তিজাননং, ‘‘পটিচ্ছাদেতুকামতায নারোচেস্সামী’’তি ধুরনিক্খেপোতি ইমানেত্থ দ্ৰে অঙ্গানি. সমুট্ঠানাদীনি সমনুভাসনসঅসানেৰাতি.
দুট্ঠুল্লসিক্খাপদৰণ্ণনা নিট্ঠিতা.
৫. ঊনৰীসতিৰস্সসিক্খাপদৰণ্ণনা
পঞ্চমে ঊনৰীসতিৰস্সন্তি পটিসন্ধিগ্গহণতো পট্ঠায অপরিপুণ্ণৰীসতিৰস্সং. উপসম্পাদেয্যাতি উপজ্ঝাযো হুত্ৰা উপসম্পাদেয্য. সো চ পুগ্গলো অনুপসম্পন্নোতি জানন্তেনাপি অজানন্তেনাপি উপসম্পাদিতো অনুপসম্পন্নোৰ. সচে পন সো দসৰস্সচ্চযেন অঞ্ঞং উপসম্পাদেতি, তঞ্চে মুঞ্চিত্ৰা গণো পূরতি, সূপসম্পন্নো. সোপি যাৰ ন জানাতি, তাৰ তস্স নেৰ সগ্গন্তরাযো ন মোক্খন্তরাযো, ঞত্ৰা পন পুন উপসম্পজ্জিতব্বং. তে চ ভিক্খূ গারয্হাতি ঠপেত্ৰা উপজ্ঝাযং অৰসেসা গারয্হা হোন্তি, সব্বে দুক্কটং আপজ্জন্তি. ইদং তস্মিং পাচিত্তিযন্তি যো পন উপজ্ঝাযো হুত্ৰা উপসম্পাদেতি, তস্মিংযেৰ পুগ্গলে ইদং পাচিত্তিযং ৰেদিতব্বং. তস্মা যো ‘‘এৰং উপসম্পাদেস্সামী’’তি গণং ৰা আচরিযং ৰা পত্তং ৰা চীৰরং ৰা পরিযেসতি, সীমং ৰা সম্মন্নতি (পাচি. ৪০৪), উদকুক্খেপং ৰা পরিচ্ছিন্দতি, সো এতেসু সব্বকিচ্চেসু ঞত্তিযা, দ্ৰীসু চ কম্মৰাচাসু দুক্কটানি আপজ্জিত্ৰা কম্মৰাচাপরিযোসানে পাচিত্তিযং আপজ্জতি.
রাজগহে সম্বহুলে ভিক্খূ আরব্ভ ঊনৰীসতিৰস্সং উপসম্পাদনৰত্থুস্মিং পঞ্ঞত্তং, অসাধারণপঞ্ঞত্তি, অনাণত্তিকং, ঊনৰীসতিৰস্সে ৰেমতিকস্স, পরিপুণ্ণৰীসতিৰস্সে ঊনকসঞ্ঞিনো, ৰেমতিকস্স চ দুক্কটং. উভযত্থ পরিপুণ্ণসঞ্ঞিস্স, উম্মত্তকাদীনঞ্চ অনাপত্তি. ঊনৰীসতিৰস্সতা, ঊনকসঞ্ঞিতা, উপসম্পাদনন্তি ইমানেত্থ তীণি অঙ্গানি. সমুট্ঠানাদীনি অদিন্নাদানসদিসানি, ইদং পন পণ্ণত্তিৰজ্জং, তিচিত্তং, তিৰেদনন্তি.
ঊনৰীসতিৰস্সসিক্খাপদৰণ্ণনা নিট্ঠিতা.
৬. থেয্যসত্থসিক্খাপদৰণ্ণনা
ছট্ঠে যে রাজানং ৰা ৰঞ্চেত্ৰা সুঙ্কং ৰা পরিহরিতুকামা চোরা কতকম্মা চেৰ অকতকম্মা চ মগ্গপ্পটিপন্না, তেসু ইধ থেয্যসত্থসঞ্ঞিনো তস্স থেয্যসত্থভাৰং ঞত্ৰা তেন সদ্ধিং সংৰিধায গচ্ছন্তস্স সংৰিধানে চ গমনে চ ওৰাদৰগ্গে ৰুত্তনযেন আপত্তিৰিনিচ্ছযো ৰেদিতব্বো.
সাৰত্থিযং অঞ্ঞতরং ভিক্খুং আরব্ভ থেয্যসত্থেন সদ্ধিং সংৰিধায একদ্ধানমগ্গং পটিপজ্জনৰত্থুস্মিং পঞ্ঞত্তং, সাধারণপঞ্ঞত্তি, অনাণত্তিকং, মনুস্সেসু অসংৰিদহন্তেসু সযমেৰ সংৰিদহিত্ৰা গচ্ছন্তস্স, থেয্যসত্থে ৰেমতিকস্স, অথেয্যসত্থে থেয্যসত্থসঞ্ঞিনো, ৰেমতিকস্স চ দুক্কটং. অথেয্যসত্থসঞ্ঞিস্স, অসংৰিদহিত্ৰা ৰা কালৰিসঙ্কেতেন ৰা, আপদাসু ৰা, গচ্ছন্তস্স, উম্মত্তকাদীনঞ্চ অনাপত্তি. থেয্যসত্থভাৰো, জাননং, সংৰিধানং, অৰিসঙ্কেতেন গমনন্তি ইমানেত্থ চত্তারি অঙ্গানি. থেয্যসত্থসমুট্ঠানং, কিরিযং, সঞ্ঞাৰিমোক্খং, সচিত্তকং, পণ্ণত্তিৰজ্জং, কাযকম্মং, ৰচীকম্মং, তিচিত্তং, তিৰেদনন্তি.
থেয্যসত্থসিক্খাপদৰণ্ণনা নিট্ঠিতা.
৭. সংৰিধানসিক্খাপদৰণ্ণনা
সত্তমে সাৰত্থিযং অঞ্ঞতরং ভিক্খুং আরব্ভ মাতুগামেন সদ্ধিং একদ্ধানমগ্গং পটিপজ্জনৰত্থুস্মিং পঞ্ঞত্তং, সেসমেত্থ ভিক্খুনিযা সদ্ধিং সংৰিধানসিক্খাপদে ৰুত্তনযেনেৰ ৰেদিতব্বন্তি.
সংৰিধানসিক্খাপদৰণ্ণনা নিট্ঠিতা.
৮. অরিট্ঠসিক্খাপদৰণ্ণনা
অট্ঠমে সগ্গমোক্খানং অন্তরাযং করোন্তীতি অন্তরাযিকা, তে কম্মকিলেসৰিপাকউপৰাদপঞ্ঞত্তিৰীতিক্কমনৰসেন পঞ্চৰিধা. তেসু মুদুকানং অত্থরণাদীনং ফস্সো ৰিয ইত্থিসম্ফস্সোপি ৰট্টতীতি মেথুনৰীতিক্কমনে দোসং অদিস্ৰা পঞ্ঞত্তিৰীতিক্কমন্তরাযিকে সন্ধায ‘‘যেমে অন্তরাযিকা ধম্মা ৰুত্তা ভগৰতা, তে পটিসেৰতো নালং অন্তরাযাযা’’তি ৰুত্তং. অনেকপরিযাযেনাতি ‘‘অট্ঠিকঙ্কলূপমা কামা’’তিআদীহি (ম. নি. ২.৪২; পাচি. ৪১৭; চূল়নি. খগ্গৰিসাণসুত্তনিদ্দেস ১৪৭) নেকেহি কারণেহি. সো ভিক্খু ভিক্খূহীতি যে পস্সন্তি ৰা সুণন্তি ৰা, তেহি তিক্খত্তুং এৰং ৰত্তব্বো ‘‘মা আযস্মা এৰং অৰচ…পে… অলঞ্চ পন তে পটিসেৰতো অন্তরাযাযা’’তি. এৰং ৰুত্তে অপ্পটিনিস্সজ্জন্তস্স দুক্কটং, সুত্ৰা অৰদন্তানম্পি দুক্কটং. পুন সঙ্ঘমজ্ঝম্পি আকড্ঢিত্ৰা তথেৰ ৰত্তব্বো, তত্রাপি তস্স অপ্পটিনিস্সজ্জনে, ইতরেসঞ্চ অৰচনে দুক্কটমেৰ. এৰম্পি অপ্পটিনিস্সজ্জন্তো পুন ঞত্তিচতুত্থেন কম্মেন যাৰততিযং সমনুভাসিতব্বো, অথস্স অপ্পটিনিস্সজ্জতো পুন ঞত্তিযা চ দ্ৰীহি চ কম্মৰাচাহি দুক্কটং, কম্মৰাচাপরিযোসানে পাচিত্তিযং.
সাৰত্থিযং অরিট্ঠং আরব্ভ পাপিকায দিট্ঠিযা অপ্পটিনিস্সজ্জনৰত্থুস্মিং পঞ্ঞত্তং, সাধারণপঞ্ঞত্তি, অনাণত্তিকং, তিকপাচিত্তিযং, অধম্মকম্মে তিকদুক্কটং. অসমনুভাসিযমানস্স, পটিনিস্সজ্জন্তস্স, উম্মত্তকাদীনঞ্চ অনাপত্তি. ধম্মকম্মতা, সমনুভাসনা, অপ্পটিনিস্সজ্জনন্তি ইমানেত্থ তীণি অঙ্গানি. সমুট্ঠানাদীনি সমনুভাসনসদিসানেৰাতি.
অরিট্ঠসিক্খাপদৰণ্ণনা নিট্ঠিতা.
৯. উক্খিত্তসম্ভোগসিক্খাপদৰণ্ণনা
নৰমে তথাৰাদিনাতি ‘‘তথাহং ভগৰতা ধম্ম’’ন্তিআদিৰাদিনা. অকতানুধম্মেনাতি অনুধম্মো ৰুচ্চতি আপত্তিযা অদস্সনে ৰা অপ্পটিকম্মে ৰা পাপিকায দিট্ঠিযা অপ্পটিনিস্সগ্গে ৰা ধম্মেন ৰিনযেন উক্খিত্তকস্স অনুলোমৰত্তং দিস্ৰা কতওসারণা, সো ওসারণসঙ্খাতো অনুধম্মো যস্স ন কতো, অযং অকতানুধম্মো নাম, তাদিসেন সদ্ধিন্তি অত্থো. সম্ভুঞ্জেয্য ৰাতি আমিসসম্ভোগং ৰা ধম্মসম্ভোগং ৰা করেয্য. সংৰসেয্য ৰাতি উপোসথাদিকং সঙ্ঘকম্মং করেয্য. সহ ৰা সেয্যং কপ্পেয্যাতি নানূপচারেপি একচ্ছন্নে নিপজ্জেয্য. তত্থ আমিসপরিভোগে একপ্পযোগেন বহূপি দদতো ৰা গণ্হতো ৰা একং পাচিত্তিযং, ৰিচ্ছিন্দনে সতি পযোগে পযোগে পাচিত্তিযং. ধম্মসম্ভোগে পদাদীহি উদ্দিসন্তস্স ৰা উদ্দিসাপেন্তস্স ৰা পদসোধম্মে ৰুত্তনযেন, সংৰাসে কম্মপরিযোসানৰসেন, সহসেয্যায একস্মিং নিপন্নে ইতরস্স নিপজ্জনপ্পযোগৰসেন আপত্তিপরিচ্ছেদো ৰেদিতব্বো.
সাৰত্থিযং ছব্বগ্গিযে আরব্ভ অরিট্ঠেন ভিক্খুনা সদ্ধিং সম্ভুঞ্জনৰত্থুস্মিং পঞ্ঞত্তং, সাধারণপঞ্ঞত্তি, অনাণত্তিকং, উক্খিত্তকে ৰেমতিকস্স, অনুক্খিত্তকে উক্খিত্তকসঞ্ঞিনো চেৰ ৰেমতিকস্স চ দুক্কটং. উভোসু অনুক্খিত্তকসঞ্ঞিস্স, ‘‘ওসারিতো’’তি ৰা ‘‘তং দিট্ঠিং পটিনিস্সট্ঠো’’তি ৰা জানন্তস্স, উম্মত্তকাদীনঞ্চ অনাপত্তি. অকতানুধম্মতা, জাননা, সম্ভোগাদিকরণন্তি ইমানেত্থ তীণি অঙ্গানি. সমুট্ঠানাদীনি অদিন্নাদানসদিসানি, ইদং পন পণ্ণত্তিৰজ্জং, তিচিত্তং, তিৰেদনন্তি.
উক্খিত্তসম্ভোগসিক্খাপদৰণ্ণনা নিট্ঠিতা.
১০. কণ্টকসিক্খাপদৰণ্ণনা
দসমে সমণুদ্দেসোতি সামণেরো. চরাতি গচ্ছ. পিরেতি পর অমামক. ৰিনস্সাতি নস্স, যত্থ তং ন পস্সাম, তত্থ গচ্ছাতি ৰুত্তং হোতি. তথানাসিতন্তিএত্থ সংৰাসনাসনা লিঙ্গনাসনা দণ্ডকম্মনাসনাতি তিস্সো নাসনা. তত্থ আপত্তিযা অদস্সনাদীসু উক্খেপনা সংৰাসনাসনা নাম. দূসকো নাসেতব্বো (পারা. ৬৬), মেত্তিযং ভিক্খুনিং নাসেথাতি (চূল়ৰ. ১৯৩; পারা. ৩৮৪) অযং লিঙ্গনাসনা নাম. ‘‘অজ্জতগ্গে তে, আৰুসো সমণুদ্দেস, ন চেৰ সো ভগৰা সত্থা অপদিসিতব্বো’’তি (পাচি. ৪২৯) অযং দণ্ডকম্মনাসনা নাম, অযং ইধাধিপ্পেতা. তেন ৰুত্তং ‘‘তথানাসিত’’ন্তি. উপলাপেয্যাতি ‘‘পত্তং ৰা চীৰরং ৰা উদ্দেসং ৰা পরিপুচ্ছং ৰা দস্সামী’’তি সঙ্গণ্হেয্য. উপট্ঠাপেয্যাতি চুণ্ণমত্তিকাদীনি সাদিযন্তো তেন অত্তনো উপট্ঠানং কারাপেয্য. সম্ভোগসহসেয্যা অনন্তরসিক্খাপদে ৰুত্তনযা এৰ, তস্মা আপত্তিপরিচ্ছেদোপেত্থ তস্মিং ৰুত্তনযেনেৰ ৰেদিতব্বো.
সাৰত্থিযং ছব্বগ্গিযে ভিক্খূ আরব্ভ কণ্টকসমণুদ্দেসউপলাপনৰত্থুস্মিং পঞ্ঞত্তং, সেসং অরিট্ঠসিক্খাপদে ৰুত্তসদিসমেৰাতি.
কণ্টকসিক্খাপদৰণ্ণনা নিট্ঠিতা.
সপ্পাণকৰগ্গো সত্তমো.