১. মুসাৰাদৰগ্গো
১. মুসাৰাদসিক্খাপদৰণ্ণনা
পাচিত্তিযেসু মুসাৰাদৰগ্গস্স পঠমে সম্পজানমুসাৰাদেতি পুব্বেপি জানিত্ৰা ৰচনক্খণেপি জানন্তস্সেৰ মুসাৰাদভণনে. ভণনঞ্চ নাম ইধ অভূতস্স ৰা ভূততং, ভূতস্স ৰা অভূততং কত্ৰা কাযেন ৰা ৰাচায ৰা ৰিঞ্ঞাপনপ্পযোগো, নিমিত্তত্থে চেতং ভুম্মৰচনং. তস্মা যো সম্পজানমুসাৰাদং ৰদতি, তস্স তংনিমিত্তং তংহেতু তপ্পচ্চযা পাচিত্তিযং হোতীতি এৰমেত্থ অঞ্ঞেসু চ ঈদিসেসু অত্থো ৰেদিতব্বো.
সাৰত্থিযং হত্থকং সক্যপুত্তং আরব্ভ অৰজানিত্ৰা পটিজাননাদিৰত্থুস্মিং পঞ্ঞত্তং, সাধারণপঞ্ঞত্তি, অনাণত্তিকং, উত্তরিমনুস্সধম্মারোচনত্থং মুসা ভণন্তস্স পারাজিকং, অমূলকেন পারাজিকেন অনুদ্ধংসনত্থং সঙ্ঘাদিসেসো, সঙ্ঘাদিসেসেন অনুদ্ধংসনত্থং পাচিত্তিযং, আচারৰিপত্তিযা অনুদ্ধংসনত্থং দুক্কটং, ‘‘যো তে ৰিহারে ৰসী’’তিআদিনা (পারা. ২২০) পরিযাযেন উত্তরিমনুস্সধম্মারোচনত্থং পটিৰিজানন্তস্স মুসা ভণিতে থুল্লচ্চযং, অপ্পটিৰিজানন্তস্স দুক্কটং, কেৰলং মুসা ভণন্তস্স ইধ পাচিত্তিযং. অনুপধারেত্ৰা সহসা ভণন্তস্স, ‘‘অঞ্ঞং ভণিস্সামী’’তি অঞ্ঞং ভণন্তস্স, উম্মত্তকাদীনঞ্চ অনাপত্তি. ৰিসংৰাদনপুরেক্খারতা, ৰিসংৰাদনচিত্তেন যমত্থং ৰত্তুকামো, তস্স পুগ্গলস্স ৰিঞ্ঞাপনপযোগো চাতি ইমানেত্থ দ্ৰে অঙ্গানি. সমুট্ঠানাদীনি অদিন্নাদানসদিসানীতি.
মুসাৰাদসিক্খাপদৰণ্ণনা নিট্ঠিতা.
২. ওমসৰাদসিক্খাপদৰণ্ণনা
দুতিযে ওমসৰাদেতি ওৰিজ্ঝনৰচনে, জাতিনামগোত্তকম্মসিপ্পআবাধলিঙ্গকিলেসআপত্তিঅক্কোসেসু ভূতেন ৰা অভূতেন ৰা যেন কেনচি পারাজিকং আপন্নং ৰা অনাপন্নং ৰা যংকিঞ্চি ভিক্খুং যায কাযচি ৰাচায ৰা হত্থমুদ্দায ৰা অনঞ্ঞাপদেসেন অক্কোসনৰচনে পাচিত্তিযন্তি অত্থো.
সাৰত্থিযং ছব্বগ্গিযে ভিক্খূ আরব্ভ ওমসনৰত্থুস্মিং পঞ্ঞত্তং, সাধারণপঞ্ঞত্তি, অনাণত্তিকং, তেহিযেৰ দসহি অক্কোসৰত্থূহি ‘‘সন্তি ইধেকচ্চে চণ্ডালা’’তিআদিনা (পাচি. ২৬) নযেন অঞ্ঞাপদেসং কত্ৰা অক্কোসন্তস্স, ‘‘চোরোসি গণ্ঠিভেদকোসী’’তিআদীহি পাল়িমুত্তকপদেহি অক্কোসন্তস্স, যথা তথা ৰা অনুপসম্পন্নং অক্কোসন্তস্স চ দুক্কটং. ইধ ভিক্খুনীপি অনুপসম্পন্নসঙ্খ্যং গচ্ছতি. অনক্কোসিতুকামস্স কেৰলং দৰকম্যতায ৰদতো সব্বত্থ দুব্ভাসিতং. অত্থধম্মঅনুসাসনিপুরেক্খারানং, উম্মত্তকাদীনঞ্চ অনাপত্তি. যং অক্কোসতি, তস্স উপসম্পন্নতা, অনঞ্ঞাপদেসেন জাতিআদীহি অক্কোসনং, ‘‘মং অক্কোসতী’’তি জাননা, অত্থপুরেক্খারতাদীনং অভাৰোতি ইমানেত্থ চত্তারি অঙ্গানি. সমুট্ঠানাদীনি অদিন্নাদানসদিসানি, ৰেদনা পন ইধ দুক্খাতি.
ওমসৰাদসিক্খাপদৰণ্ণনা নিট্ঠিতা.
৩. পেসুঞ্ঞসিক্খাপদৰণ্ণনা
ততিযে ভিক্খুপেসুঞ্ঞেতি ভিক্খুস্স পেসুঞ্ঞে, জাতিআদীহি অক্কোসৰত্থূহি ভিক্খূ অক্কোসন্তস্স ভিক্খুনো সুত্ৰা ৰচনং ভিক্খুনো পিযকম্যতায ৰা ভেদাধিপ্পাযেন ৰা যো অক্কুদ্ধো, তস্স ভিক্খুস্স কাযেন ৰা ৰাচায ৰা উপসংহটে তস্মিং পেসুঞ্ঞকরণৰচনে পাচিত্তিযন্তি অত্থো.
সাৰত্থিযং ছব্বগ্গিযে ভিক্খূ আরব্ভ পেসুঞ্ঞউপসংহরণৰত্থুস্মিং পঞ্ঞত্তং, সাধারণপঞ্ঞত্তি, অনাণত্তিকং, ৰুত্তনযেনেৰ অঞ্ঞাপদেসেন অক্কোসন্তস্স ৰচনূপসংহারে ৰা পাল়িমুত্তকঅক্কোসূপসংহারে ৰা অনুপসম্পন্নস্স চ উপসংহারে দুক্কটং. ইধাপি ভিক্খুনী অনুপসম্পন্নট্ঠানে ঠিতা. ন পিযকম্যতায, ন ভেদাধিপ্পাযেন কেৰলং পাপগরহিতায ৰদন্তস্স, উম্মত্তকাদীনঞ্চ অনাপত্তি. জাতিআদীহি অনঞ্ঞাপদেসেন অক্কোসন্তস্স ভিক্খুনো সুত্ৰা ৰচনং ভিক্খুস্স উপসংহরণং, পিযকম্যতাভেদাধিপ্পাযেসু অঞ্ঞতরতা, তস্স ৰিজাননাতি ইমানেত্থ তীণি অঙ্গানি. সমুট্ঠানাদীনি অদিন্নাদানসদিসানেৰাতি.
পেসুঞ্ঞসিক্খাপদৰণ্ণনা নিট্ঠিতা.
৪. পদসোধম্মসিক্খাপদৰণ্ণনা
চতুত্থে পদসো ধম্মং ৰাচেয্যাতি সঙ্গীতিত্তযং অনারুল়্হম্পি রাজোৰাদতিক্খিন্দ্রিযচতুপরিৰত্তননন্দোপনন্দকুলুম্পসুত্তমগ্গকথাদিধম্মঞ্চ সঙ্গীতিত্তযমারুল়্হং তিপিটকধম্মঞ্চ পদং পদং ৰাচেয্য, পদানুপদঅন্ৰক্খরঅনুব্যঞ্জনেসু একেকং কোট্ঠাসন্তি অত্থো. পাচিত্তিযন্তি এতেসু পদাদীসু ভিক্খুঞ্চ ভিক্খুনিঞ্চ ঠপেত্ৰা যংকঞ্চি কোট্ঠাসং অৰসেসপুগ্গলেহি সদ্ধিং একতো ভণন্তস্স পদাদিগণনায পাচিত্তিযং.
সাৰত্থিযং ছব্বগ্গিযে ভিক্খূ আরব্ভ পদসো ধম্মৰাচনৰত্থুস্মিং পঞ্ঞত্তং, সাধারণপঞ্ঞত্তি, অনাণত্তিকং, তিকপাচিত্তিযং. উপসম্পন্নে অনুপসম্পন্নসঞ্ঞিনো ৰেমতিকস্স ৰা দুক্কটং. অনুপসম্পন্নেন সদ্ধিং একতো উদ্দেসগ্গহণে, সজ্ঝাযকরণে, তস্স সন্তিকে উদ্দেসগ্গহণে, যেভুয্যেন পগুণগন্থং ভণন্তস্স, ওসারেন্তস্স চ খলিতট্ঠানে ‘‘এৰং ভণাহী’’তি ৰচনে চ একতো ভণন্তস্সাপি, উম্মত্তকাদীনঞ্চ অনাপত্তি. অনুপসম্পন্নতা, ৰুত্তলক্খণং ধম্মং পদসো ৰাচনতা, একতো ওসাপনঞ্চাতি ইমানেত্থ তীণি অঙ্গানি. পদসোধম্মসমুট্ঠানং, কিরিযং, নোসঞ্ঞাৰিমোক্খং, অচিত্তকং, পণ্ণত্তিৰজ্জং, ৰচীকম্মং, তিচিত্তং, তিৰেদনন্তি.
পদসোধম্মসিক্খাপদৰণ্ণনা নিট্ঠিতা.
৫. পঠমসহসেয্যসিক্খাপদৰণ্ণনা
পঞ্চমে অনুপসম্পন্নেনাতি ভিক্খুং ঠপেত্ৰা অন্তমসো পারাজিকৰত্থুভূতেন তিরচ্ছানগতেনাপি. উত্তরিদিরত্ততিরত্তন্তি দ্ৰিন্নং ৰা তিণ্ণং ৰা রত্তীনং উপরি. সহসেয্যন্তি সব্বচ্ছন্নপরিচ্ছন্নে যেভুয্যেন ছন্নপরিচ্ছন্নে ৰা সেনাসনে পুব্বাপরিযেন ৰা একক্খণেন ৰা একতো নিপজ্জনং. কপ্পেয্যাতি ৰিদহেয্য সম্পাদেয্য. তত্থ ছদনং অনাহচ্চ দিযড্ঢহত্থুব্বেধেন পাকারাদিনা পরিচ্ছিন্নম্পি সব্বপরিচ্ছন্নমিচ্চেৰ ৰেদিতব্বং, তস্মা ইমিনা লক্খণেন সমন্নাগতো সচেপি সত্তভূমিকো পাসাদো একূপচারো হোতি, সতগব্ভং ৰা চতুসালং, যো তত্থ ৰা অঞ্ঞত্থ ৰা তাদিসে তেন ৰা অঞ্ঞেন ৰা অনুপসম্পন্নেন সহ তিস্সো রত্তিযো সযিত্ৰা চতুত্থদিৰসে অত্থঙ্গতে সূরিযে অনুপসম্পন্নে নিপন্নে গব্ভদ্ৰারং পিধায ৰা অপিধায ৰা নিপজ্জতি, পঠমনিপন্নো ৰা তস্মিং নিপজ্জন্তে ন ৰুট্ঠাতি, তস্স উভিন্নং উট্ঠহিত্ৰা নিপজ্জনপ্পযোগগণনায অনুপসম্পন্নগণনায চ পাচিত্তিযং. অযমেত্থ সঙ্খেপো, ৰিত্থারো পন সমন্তপাসাদিকাযং (পাচি. অট্ঠ. ৫১) সব্বপ্পকারতো ৰুত্তো.
আল়ৰিযং সম্বহুলে ভিক্খূ আরব্ভ অনুপসম্পন্নেন সহসেয্যৰত্থুস্মিং পঞ্ঞত্তং, ‘‘উত্তরিদিরত্ততিরত্ত’’ন্তি অযমেত্থ অনুপঞ্ঞত্তি, সাধারণপঞ্ঞত্তি, অনাণত্তিকং, তিকপাচিত্তিযং, উপসম্পন্নে অনুপসম্পন্নসঞ্ঞিনো ৰেমতিকস্স ৰা উপদ্ধচ্ছন্নপরিচ্ছন্নাদীসু চ দুক্কটং. ঊনকদিরত্ততিরত্তং ৰসন্তস্স, ততিযায রত্তিযা পুরারুণা নিক্খমিত্ৰা পুন ৰসন্তস্স, সব্বচ্ছন্নসব্বাপরিচ্ছন্নাদীসু ৰসন্তস্স, ইতরস্মিং নিসিন্নে নিপজ্জন্তস্স, নিপন্নে ৰা নিসীদন্তস্স, উম্মত্তকাদীনঞ্চ অনাপত্তি. পাচিত্তিযৰত্থুকসেনাসনং, তত্থ অনুপসম্পন্নেন সহ নিপজ্জনং, চতুত্থদিৰসে সূরিযত্থঙ্গমনন্তি ইমানেত্থ তীণি অঙ্গানি. সমুট্ঠানাদীনি এল়কলোমসদিসানেৰাতি.
পঠমসহসেয্যসিক্খাপদৰণ্ণনা নিট্ঠিতা.
৬. দুতিযসহসেয্যসিক্খাপদৰণ্ণনা
ছট্ঠে মাতুগামেনাতি অন্তমসো তদহুজাতাযপি মনুস্সিত্থিযা. দিস্সমানরূপা পন যক্খিপেতিযো পণ্ডকো মেথুনৰত্থুভূতা চ তিরচ্ছানিত্থিযো ইধ দুক্কটৰত্থুকা হোন্তি.
সাৰত্থিযং আযস্মন্তং অনুরুদ্ধত্থেরং আরব্ভ মাতুগামেন সহসেয্যৰত্থুস্মিং পঞ্ঞত্তং, সেসং অনন্তরসিক্খাপদে ৰুত্তনযেনেৰ ৰেদিতব্বং অঞ্ঞত্র রত্তিপরিচ্ছেদা, তত্র হি চতুত্থদিৰসে আপত্তি, ইধ পন পঠমদিৰসেপীতি.
দুতিযসহসেয্যসিক্খাপদৰণ্ণনা নিট্ঠিতা.
৭. ধম্মদেসনাসিক্খাপদৰণ্ণনা
সত্তমে উত্তরিছপ্পঞ্চৰাচাহীতিএত্থ একো গাথাপাদো একা ৰাচাতি এৰং সব্বত্থ ৰাচাপমাণং ৰেদিতব্বং. ধম্মং দেসেয্যাতি পদসোধম্মসিক্খাপদে ৰুত্তলক্খণং ধম্মং ৰা অট্ঠকথাধম্মং ৰা ভাসেয্য. অঞ্ঞত্র ৰিঞ্ঞুনা পুরিসৰিগ্গহেনাতি ৰিনা ৰিঞ্ঞুনা পুরিসেন. মনুস্সৰিগ্গহং গহেত্ৰা ঠিতেন পন যক্খেন ৰা পেতেন ৰা তিরচ্ছানেন ৰা সদ্ধিং ঠিতাযপি ধম্মং দেসেতুং ন ৰট্টতি. পাচিত্তিযন্তি দুতিযানিযতে ৰুত্তলক্খণেন মনুস্সেন ৰিনা ৰিঞ্ঞুমনুস্সিত্থিযা ছন্নং ৰাচানং উপরি পদাদিৰসেন ধম্মং দেসেন্তস্স পদাদিগণনায, বহূনং দেসযতো মাতুগামগণনায চ পাচিত্তিযং.
সাৰত্থিযং উদাযিত্থেরং আরব্ভ মাতুগামস্স ধম্মদেসনাৰত্থুস্মিং পঞ্ঞত্তং, ‘‘অঞ্ঞত্র ৰিঞ্ঞুনা’’তি অযমেত্থ অনুপঞ্ঞত্তি, সাধারণপঞ্ঞত্তি, অনাণত্তিকং, তিকপাচিত্তিযং, অমাতুগামে মাতুগামসঞ্ঞিনো ৰেমতিকস্স ৰা যক্খিপেতিপণ্ডকমনুস্সৰিগ্গহতিরচ্ছানিত্থীনং দেসেন্তস্স চ দুক্কটং. ছহি ৰাচাহি, ততো ৰা ওরং দেসেন্তস্স, ৰুত্তলক্খণে ৰা পুরিসে সতি, সযং ৰা উট্ঠায, পুন নিসীদিত্ৰা মাতুগামস্স ৰা উট্ঠহিত্ৰা পুন নিসিন্নস্স, অঞ্ঞস্স ৰা মাতুগামস্স দেসযতো, ‘‘দীঘনিকাযো নাম ভন্তে কিমত্থিযো’’তি এৰং পন পুট্ঠে সব্বম্পি দীঘনিকাযং দেসেন্তস্স, অঞ্ঞস্সত্থায ৰুচ্চমানং মাতুগামে সুণন্তে, উম্মত্তকাদীনঞ্চ অনাপত্তি. ৰুত্তলক্খণস্স ধম্মস্স ছন্নং ৰাচানং উপরি দেসনা, ৰুত্তলক্খণো মাতুগামো, ইরিযাপথপরিৰত্তাভাৰো, কপ্পিযকারকস্সাভাৰো, অপঞ্হাৰিস্সজ্জনাতি ইমানেত্থ পঞ্চ অঙ্গানি. সমুট্ঠানাদীনি পদসোধম্মসদিসানেৰ, কেৰলং ইধ কিরিযাকিরিযং হোতীতি.
ধম্মদেসনাসিক্খাপদৰণ্ণনা নিট্ঠিতা.
৮. ভূতারোচনসিক্খাপদৰণ্ণনা
অট্ঠমে উত্তরিমনুস্সধম্মন্তি চতুত্থপারাজিকে ৰুত্তলক্খণং উত্তরিমনুস্সানং ঝাযীনঞ্চেৰ অরিযানঞ্চ ধম্মং. ভূতস্মিং পাচিত্তিযন্তি অত্তনি ঝানাদিধম্মে সতি তং ভিক্খুঞ্চ ভিক্খুনিঞ্চ ঠপেত্ৰা অঞ্ঞস্স আরোচযতো পাচিত্তিযং.
ৰেসালিযং ৰগ্গুমুদাতীরিযে ভিক্খূ আরব্ভ তেসং ভূতারোচনৰত্থুস্মিং পঞ্ঞত্তং, সাধারণপঞ্ঞত্তি, অনাণত্তিকং, নিপ্পরিযাযেন অত্তনি ৰিজ্জমানং ঝানাদিধম্মং আরোচেন্তস্স সচে যস্স আরোচেতি, সো অনন্তরমেৰ ‘‘অযং ঝানলাভী’’তি ৰা ‘‘অরিযো’’তি ৰা যেন কেনচি আকারেন তমত্থং জানাতি, পাচিত্তিযং. নো চে জানাতি, দুক্কটং. পরিযাযেন আরোচিতং পন জানাতু ৰা, মা ৰা, দুক্কটমেৰ. তথারূপে কারণে সতি উপসম্পন্নস্স আরোচযতো, আদিকম্মিকস্স চ অনাপত্তি. যস্মা পন অরিযানং উম্মত্তকাদিভাৰো নত্থি, ঝানলাভিনো পন তস্মিং সতি ঝানা পরিহাযন্তি, তস্মা তে ইধ ন গহিতা. উত্তরিমনুস্সধম্মস্স ভূততা, অনুপসম্পন্নস্স আরোচনং, তঙ্খণৰিজাননা, অনঞ্ঞাপদেসোতি ইমানেত্থ চত্তারি অঙ্গানি. ভূতারোচনসমুট্ঠানং, কিরিযং, নোসঞ্ঞাৰিমোক্খং, অচিত্তকং, পণ্ণত্তিৰজ্জং, কাযকম্মং, ৰচীকম্মং, কুসলাব্যাকতচিত্তেহি দ্ৰিচিত্তং, সুখমজ্ঝত্তৰেদনাহি দ্ৰিৰেদনন্তি.
ভূতারোচনসিক্খাপদৰণ্ণনা নিট্ঠিতা.
৯. দুট্ঠুল্লারোচনসিক্খাপদৰণ্ণনা
নৰমে ভিক্খুস্সাতি পারাজিকং অনজ্ঝাপন্নস্স. দুট্ঠুল্লন্তি কিঞ্চাপি দ্ৰিন্নং আপত্তিক্খন্ধানমেতং অধিৰচনং, ইধ পন সঙ্ঘাদিসেসমেৰ অধিপ্পেতং. অঞ্ঞত্র ভিক্খুসম্মুতিযাতি যং সঙ্ঘো অভিণ্হাপত্তিকস্স ভিক্খুনো আযতিং সংৰরত্থায আপত্তীনঞ্চ কুলানঞ্চ পরিযন্তং কত্ৰা ৰা অকত্ৰা ৰা তিক্খত্তুং অপলোকেত্ৰা কতিকং করোতি, তং ঠপেত্ৰা, অযথাকতিকায ‘‘অযং অসুচিং মোচেত্ৰা সঙ্ঘাদিসেসং আপন্নো’’তিআদিনা নযেন ৰত্থুনা সদ্ধিং আপত্তিং ঘটেত্ৰা আরোচেন্তস্স পাচিত্তিযং.
সাৰত্থিযং ছব্বগ্গিযে ভিক্খূ আরব্ভ দুট্ঠুল্লাপত্তিআরোচনৰত্থুস্মিং পঞ্ঞত্তং, সাধারণপঞ্ঞত্তি, অনাণত্তিকং, তিকপাচিত্তিযং, অদুট্ঠুল্লায দুট্ঠুল্লসঞ্ঞিনো ৰেমতিকস্স ৰা দুক্কটং, অৰসেসে ছ আপত্তিক্খন্ধে, অনুপসম্পন্নস্স পুরিমপঞ্চসিক্খাপদৰীতিক্কমসঙ্খাতং দুট্ঠুল্লং ৰা ইতরং অদুট্ঠুল্লং ৰা অজ্ঝাচারং আরোচেন্তস্সাপি দুক্কটমেৰ. ৰত্থুমত্তং ৰা আপত্তিমত্তং ৰা আরোচেন্তস্স, ভিক্খুসম্মুতিপরিচ্ছেদং অনতিক্কমিত্ৰা আরোচেন্তস্স, উম্মত্তকাদীনঞ্চ অনাপত্তি. ৰুত্তলক্খণস্স ভিক্খুনো সৰত্থুকো সঙ্ঘাদিসেসো, অনুপসম্পন্নস্স আরোচনং, ভিক্খুসম্মুতিযা অভাৰোতি ইমানেত্থ তীণি অঙ্গানি. সমুট্ঠানাদীনি অদিন্নাদানসদিসানি, ৰেদনা পন ইধ দুক্খাযেৰাতি.
দুট্ঠুল্লারোচনসিক্খাপদৰণ্ণনা নিট্ঠিতা.
১০. পথৰীখণনসিক্খাপদৰণ্ণনা
দসমে পথৰিন্তি দুৰিধা পথৰী জাতপথৰী অজাতপথৰীতি. তত্থ জাতপথৰী সুদ্ধমিস্সপুঞ্জৰসেন তিৰিধা, তত্থ সুদ্ধপথৰী নাম পকতিযা সুদ্ধপংসু ৰা সুদ্ধমত্তিকা ৰা. মিস্সপথৰী নাম যত্থ পংসুতো ৰা মত্তিকাতো ৰা পাসাণসক্খরকথলমরুম্বৰালুকাসু অঞ্ঞতরস্স ততিযভাগো হোতি. পুঞ্জপথৰী নাম ‘‘অতিরেকচাতুমাসং ওৰট্ঠো পংসুপুঞ্জো ৰা মত্তিকাপুঞ্জো ৰা’’তি (পাচি. ৮৬) ৰুত্তং, ৰুত্তলক্খণেন পন মিস্সকপুঞ্জোপি পিট্ঠিপাসাণে ঠিতসুখুমরজম্পি চ দেৰে ফুসাযন্তে সকিং তিন্তং চতুমাসচ্চযেন তিন্তোকাসো পুঞ্জপথৰিসঙ্খমেৰ গচ্ছতি. তিৰিধাপি চেসা পথৰী উদ্ধনপত্তপচনাদিৰসেন ৰা যথা তথা ৰা অদড্ঢা ‘জাতপথৰী’তি ৰুচ্চতি, দড্ঢা পন ৰুত্তপ্পমাণতো অধিকতরপাসাণাদিমিস্সা ৰা অজাতপথৰী নাম হোতি, কো পন ৰাদো সুদ্ধপাসাণাদিভেদায. তত্থ যা ‘জাতপথৰী’তি ৰুত্তা, অযং অকপ্পিযপথৰী. যো ভিক্খু তং এৰরূপং পথৰিং সযং খণতি, খণনভেদনৰিলেখনপচনাদীহি ৰিকোপেতি, তস্স পযোগগণনায পাচিত্তিযং. যো পন খণাপেতি, ৰুত্তনযেনেৰ ৰিকোপাপেতি, তস্স ‘‘ইমং পদেস’’ন্তি ৰা ‘‘ইমং পথৰি’’ন্তি ৰা এৰং নিযমেত্ৰা ‘‘খণ, ভিন্দা’’তিআদিনা নযেন আণাপেন্তস্স আণত্তিযা দুক্কটং, সকিং আণত্তে দিৰসম্পি খণন্তে আণাপকস্স একমেৰ পাচিত্তিযং, সচে ইতরো পুনপ্পুনং আণাপেতি, ৰাচায ৰাচায পাচিত্তিযং.
আল়ৰিযং আল়ৰকে ভিক্খূ আরব্ভ পথৰিখণনৰত্থুস্মিং পঞ্ঞত্তং, সাধারণপঞ্ঞত্তি, সাণত্তিকং, পথৰিযা ৰেমতিকস্স, অপথৰিযা পথৰিসঞ্ঞিনো চেৰ ৰেমতিকস্স চ দুক্কটং. ওকাসং অনিযমেত্ৰা ‘‘পোক্খরণিং খণ, আৰাটং খণ, কন্দং খণা’’তিআদীনি ভণন্তস্স, আতপেন সুস্সিত্ৰা ফলিতকদ্দমং ৰা গোকণ্টকং ৰা হেট্ঠা পথৰিযা অসম্বদ্ধং ভিজ্জিত্ৰা পতিতনদিতটং ৰা মহন্তম্পি নঙ্গলচ্ছিন্নমত্তিকাপিণ্ডন্তিএৰমাদীনি সব্বঞ্চ অজাতপথৰিং ৰিকোপেন্তস্স, ‘‘ইমস্স থম্ভস্স আৰাটং জান, মত্তিকং দেহি, মত্তিকং আহর, পংসুনা মে অত্থো, মত্তিকং কপ্পিযং করোহী’’তি ভণন্তস্স, অসঞ্চিচ্চ রুক্খাদিপৰট্টনেন ভিন্দন্তস্স, অসতিযা পাদঙ্গুট্ঠকাদীহি ৰিলেখন্তস্স, জাতপথৰিভাৰং ৰা, ‘‘খণামি ৰা অহ’’ন্তি অজানন্তস্স, উম্মত্তকাদীনঞ্চ অনাপত্তি. জাতপথৰী, পথৰিসঞ্ঞিতা, খণনখণাপনানং অঞ্ঞতরন্তি ইমানেত্থ তীণি অঙ্গানি. সমুট্ঠানাদীনি অদিন্নাদানসদিসানি, ইদং পন পণ্ণত্তিৰজ্জং, তিচিত্তং, তিৰেদনন্তি.
পথৰীখণনসিক্খাপদৰণ্ণনা নিট্ঠিতা.
মুসাৰাদৰগ্গো পঠমো.