২. ভূতগামৰগ্গো

১. ভূতগামসিক্খাপদৰণ্ণনা

ভূতগামৰগ্গস্স পঠমে ভূতগামপাতব্যতাযাতি এত্থ ভৰন্তি অহেসুঞ্চাতি ভূতা, জাযন্তি ৰড্ঢন্তি জাতা ৰড্ঢিতা চাতি অত্থো. গামোতি রাসি, ভূতানং গামো, ভূতা এৰ ৰা গামোতি ভূতগামো, পতিট্ঠিতহরিততিণরুক্খাদীনমেতং অধিৰচনং. পাতব্যস্স ভাৰো পাতব্যতা, ছেদনভেদনাদীহি যথারুচি পরিভুঞ্জিতব্বতাতি অত্থো, তস্সং ভূতগামপাতব্যতায, নিমিত্তত্থে চেতং ভুম্মৰচনং, ভূতগামপাতব্যতাহেতু ভূতগামস্স ছেদনাদিপচ্চযা পাচিত্তিযন্তি অত্থো. তস্মা যো ভিক্খু পথৰিউদকপাকারাদীসু যত্থকত্থচি জাতং অসুক্খং অন্তমসো অতিসুখুমতিণম্পি সাসপবীজকসেৰালম্পি উদ্ধরণচ্ছেদনৰিজ্ঝনাদীহি ৰিকোপেতি ৰা পথৰিখণনে ৰুত্তনযেন ৰিকোপাপেতি ৰা পাচিত্তিযং আপজ্জতি.

আল়ৰিযং আল়ৰকে ভিক্খূ আরব্ভ রুক্খছিন্দনৰত্থুস্মিং পঞ্ঞত্তং, সাধারণপঞ্ঞত্তি, সাণত্তিকং, ভূতগামতো ৰিযোজিতমূলবীজখন্ধবীজফলুবীজঅগ্গবীজবীজবীজানং অঞ্ঞতরং ভাজনগতং ৰা রাসিকতং ৰা ভূমিযং রোপিতম্পি নিক্খন্তমূলমত্তং ৰা নিক্খন্তঅঙ্কুরমত্তং ৰা সচেপিস্স ৰিদত্থিমত্তা পত্তৰট্টি নিগ্গচ্ছতি, অনিক্খন্তে ৰা মূলে নিক্খন্তে ৰা মূলে যাৰ অঙ্কুরো হরিতো ন হোতি, তাৰ তং ৰিকোপেন্তস্স দুক্কটং, তথা ভূতগামবীজগামে ৰেমতিকস্স, অভূতগামবীজগামে ভূতগামবীজগামসঞ্ঞিনো চেৰ ৰেমতিকস্স চ. উভযত্থ পন অতথাসঞ্ঞিস্স, উম্মত্তকাদীনঞ্চ অনাপত্তি, অসঞ্চিচ্চ অসতিযা অজানিত্ৰা ৰা ৰিকোপেন্তস্স, ‘ইমং রুক্খ’ন্তি এৰং অনিযমেত্ৰা ‘‘রুক্খং ছিন্দ, ৰল্লিং ছিন্দা’’তিআদীনি ভণন্তস্স, ‘‘ইমং পুপ্ফং ৰা ফলং ৰা জান, ইমং দেহি, ইমং আহর, ইমিনা মে অত্থো, ইমং কপ্পিযং করোহী’’তি ভণন্তস্স চ অনাপত্তি. এৰং কপ্পিযৰচনেন ভূতগামতো ৰিযোজিতং পন বীজজাতং পুন পি ‘‘কপ্পিযং করোহী’’তি কারেত্ৰাৰ পরিভুঞ্জিতব্বং. এৰঞ্হিস্স বীজগামপরিমোচনম্পি কতং হোতি.

কপ্পিযং করোন্তেন পন অগ্গিনা ৰা নখেন ৰা সত্থেন ৰা কত্তব্বং, অগ্গিনা করোন্তেন চ যেন কেনচি অগ্গিনা একদেসে ফুসন্তেন ‘কপ্পিয’ন্তি ৰত্ৰাৰ কাতব্বং. সত্থেন করোন্তেন যস্স কস্সচি তিখিণসত্থস্স অন্তমসো সূচিনখচ্ছেদনাদীনম্পি তুণ্ডেন ৰা ধারায ৰা ৰেধং ৰা ছেদং ৰা দস্সেন্তেন তথেৰ কাতব্বং. নখেন করোন্তেন ঠপেত্ৰা গোমহিংসাদীনং খুরে যেন কেনচি অপূতিনা মনুস্সানং ৰা তিরচ্ছানানং ৰা নখেন অন্তমসো ছিন্দিত্ৰা আহটেনাপি সত্থে ৰুত্তনযেনেৰ কাতব্বং. তত্থ সচেপি বীজানং পব্বতমত্তো রাসি, রুক্খসহস্সং ৰা ছিন্দিত্ৰা একাবদ্ধং, উচ্ছূনং ৰা মহাভারো বন্ধিত্ৰা ঠপিতো হোতি, একস্মিং বীজে ৰা রুক্খসাখায ৰা উচ্ছুম্হি ৰা কপ্পিযে কতে সব্বং কতং হোতি. উচ্ছুং ‘‘কপ্পিযং করিস্সামী’’তি তেহি সদ্ধিং বদ্ধং দারুকং ৰিজ্ঝতি, ৰট্টতিযেৰ. সচে পন যায ৰল্লিযা ভারো বদ্ধো, তং ৰিজ্ঝতি, ন ৰট্টতি. মরিচপক্কাদীহি মিস্সেত্ৰা ভত্তং আহরন্তি, ‘‘কপ্পিযং করোহী’’তি ৰুত্তে সচেপি ভত্তসিত্থে ৰিজ্ঝতি, ৰট্টতিযেৰ, তিলতণ্ডুলেসুপি এসেৰ নযো. যাগুযা পক্খিত্তানি পন একাবদ্ধানি হুত্ৰা ন সন্তিট্ঠন্তি, তত্থ একেকং ৰিজ্ঝিত্ৰাৰ কাতব্বং. কপিট্ঠফলাদীনং অন্তো মিঞ্জং কটাহং মুঞ্চিত্ৰা সঞ্চরতি, ভিন্দাপেত্ৰা কপ্পিযং কারেতব্বং. একাবদ্ধা চে, কটাহেপি কাতুং ৰট্টতি. যং পন ফলং তরুণং হোতি অবীজং যঞ্চ নিব্বত্তবীজং বীজং অপনেত্ৰা পরিভুঞ্জিতব্বং, তত্থ কপ্পিযকরণকিচ্চং নত্থি. ভূতগামো, ভূতগামসঞ্ঞিতা, ৰিকোপনং ৰা ৰিকোপাপনং ৰাতি ইমানেত্থ তীণি অঙ্গানি. সমুট্ঠানাদীনি পথৰিখণনসদিসানেৰাতি.

ভূতগামসিক্খাপদৰণ্ণনা নিট্ঠিতা.

২. অঞ্ঞৰাদকসিক্খাপদৰণ্ণনা

দুতিযে যমত্থং সঙ্ঘমজ্ঝে ৰিনযধরো পুচ্ছতি, ততো অঞ্ঞং ৰদতীতি অঞ্ঞৰাদকো, অঞ্ঞেনঞ্ঞং পটিচরণস্সেতং নামং. ৰিহেসতীতি ৰিহেসকো, তুণ্হীভাৰস্সেতং নামং, তস্মিং অঞ্ঞৰাদকে ৰিহেসকে. পাচিত্তিযন্তি ৰত্থুদ্ৰযে পাচিত্তিযদ্ৰযং ৰুত্তং. তস্মা যো ভিক্খু সাৰসেসং আপত্তিং আপন্নো সঙ্ঘমজ্ঝে অনুযুঞ্জিযমানো তং ন কথেতুকামো অঞ্ঞেন ৰচনেন অঞ্ঞং ছাদেন্তো তথা তথা ৰিক্খিপতি, যো চ তুণ্হীভাৰেন ৰিহেসেতি, তেসং যং ভগৰতা অঞ্ঞৰাদককম্মঞ্চেৰ ৰিহেসককম্মঞ্চ অনুঞ্ঞাতং, তস্মিং সঙ্ঘেন কতে পুন তথা করোন্তানং পাচিত্তিযং.

কোসম্বিযং ছন্নত্থেরং আরব্ভ অঞ্ঞেনঞ্ঞং পটিচরণৰত্থুস্মিং পঞ্ঞত্তং, সাধারণপঞ্ঞত্তি, অনাণত্তিকং, ধম্মকম্মে তিকপাচিত্তিযং, অধম্মকম্মে তিকদুক্কটং, অনারোপিতে পন অঞ্ঞৰাদকে ৰা ৰিহেসকে ৰা তথা করোন্তস্স দুক্কটমেৰ. আপত্তিং আপন্নভাৰং ৰা অজানন্তস্স ‘‘কিং তুম্হে ভণথা’’তি পুচ্ছতো, গেলঞ্ঞেন ৰা, ‘‘সঙ্ঘস্স ভণ্ডনাদীনি ৰা ভৰিস্সন্তি, অধম্মেন ৰা ৰগ্গেন ৰা নকম্মারহস্স ৰা কম্মং করিস্সন্তী’’তি ইমিনা অধিপ্পাযেন ন কথেন্তস্স, উম্মত্তকাদীনঞ্চ অনাপত্তি. ধম্মকম্মেন আরোপিততা, আপত্তিযা ৰা ৰত্থুনা ৰা অনুযুঞ্জিযমানতা, ছাদেতুকামতায অঞ্ঞেনঞ্ঞং পটিচরণং ৰা তুণ্হীভাৰো ৰাতি ইমানেত্থ তীণি অঙ্গানি. সমুট্ঠানাদীনি অদিন্নাদানসদিসানি, ইদং পন সিযা কিরিযং, সিযা অকিরিযং, দুক্খৰেদনঞ্চ হোতীতি.

অঞ্ঞৰাদকসিক্খাপদৰণ্ণনা নিট্ঠিতা.

৩. উজ্ঝাপনকসিক্খাপদৰণ্ণনা

ততিযে যেন ৰচনেন উজ্ঝাপেন্তি ‘‘ছন্দায ইত্থন্নামো ইদং নাম করোতী’’তিআদীনি ৰদন্তা উপসম্পন্নং সঙ্ঘেন সম্মতং সেনাসনপঞ্ঞাপকাদিভেদং তস্স অযসকামা হুত্ৰা ভিক্খূহি অৰজানাপেন্তি, অৰঞ্ঞায ওলোকাপেন্তি, লামকতো ৰা চিন্তাপেন্তি, তং ৰচনং উজ্ঝাপনকং. যেন চ তথেৰ ৰদন্তা খিয্যন্তি, সব্বত্থ তস্স অৰণ্ণং পকাসেন্তি, তং খিয্যনকং, তস্মিং উজ্ঝাপনকে খিয্যনকে. পাচিত্তিযন্তি ৰত্থুদ্ৰযে পাচিত্তিযদ্ৰযং ৰুত্তং. তস্মা যো সম্মতস্স ভিক্খুনো অযসকামতায উপসম্পন্নস্স ৰদন্তো উজ্ঝাপেতি ৰা খিয্যতি ৰা, তস্স পাচিত্তিযং হোতি.

রাজগহে মেত্তিযভূমজকে ভিক্খূ আরব্ভ উজ্ঝাপনখিয্যনৰত্থুস্মিং পঞ্ঞত্তং, সাধারণপঞ্ঞত্তি, অনাণত্তিকং, যং তস্স উপসম্পন্নস্স সম্মুতিকম্মং কতং, তস্মিং ধম্মকম্মে তিকপাচিত্তিযং, অধম্মকম্মে তিকদুক্কটং, অনুপসম্পন্নস্স পন সন্তিকে তথা ভণন্তস্স, অসম্মতস্স চ অৰণ্ণং যস্স কস্সচি সন্তিকে ভণন্তস্স, অনুপসম্পন্নস্স পন সম্মতস্স ৰা অসম্মতস্স ৰা অৰণ্ণং যস্স কস্সচিদেৰ সন্তিকে ভণন্তস্স চ দুক্কটমেৰ. পকতিযাৰ ছন্দাদিৰসেন করোন্তং উজ্ঝাপেন্তস্স ৰা খিয্যন্তস্স ৰা, উম্মত্তকাদীনঞ্চ অনাপত্তি. ধম্মকম্মেন সম্মততা, উপসম্পন্নতা, অগতিগমনাভাৰো, তস্স অৰণ্ণকামতা, যস্স সন্তিকে ৰদতি, তস্স উপসম্পন্নতা, উজ্ঝাপনং ৰা খিয্যনং ৰাতি ইমানেত্থ ছ অঙ্গানি. সমুট্ঠানাদীনি অদিন্নাদানসদিসানি, ইদং পন দুক্খৰেদনমেৰাতি.

উজ্ঝাপনকসিক্খাপদৰণ্ণনা নিট্ঠিতা.

৪. পঠমসেনাসনসিক্খাপদৰণ্ণনা

চতুত্থে সঙ্ঘিকন্তি সঙ্ঘস্স সন্তকং. মঞ্চাদীসু যোকোচি মঞ্চসঙ্খেপেন কতো সব্বোপি মঞ্চোযেৰ, পীঠেপি এসেৰ নযো. যেন কেনচি পন চোল়েন ৰা কপ্পিযচম্মেন ৰা ছৰিং কত্ৰা ঠপেত্ৰা মনুস্সলোমং তালীসপত্তঞ্চ যেহি কেহিচি লোমপণ্ণতিণৰাকচোল়েহি পূরেত্ৰা কতসেনাসনং ভিসীতি ৰুচ্চতি. তত্থ নিসীদিতুম্পি নিপজ্জিতুম্পি ৰট্টতি, পমাণপরিচ্ছেদোপি চেত্থ নত্থি. কোচ্ছং পন ৰাকউসীরমুঞ্জপব্বজাদীনং অঞ্ঞতরমযং অন্তো সংৰেল্লিত্ৰা বদ্ধং হেট্ঠা চ উপরি চ ৰিত্থতং পণৰসণ্ঠানং মজ্ঝে সীহচম্মাদিপরিক্খিত্তং হোতি, অকপ্পিযচম্মং নামেত্থ নত্থি. সেনাসনঞ্হি সোৰণ্ণমযম্পি ৰট্টতি. অজ্ঝোকাসেতি এত্থ যে অৰস্সিকসঙ্কেতা ৰস্সানমাসাতি এৰং অসঞ্ঞিতা অট্ঠ মাসা, তে ঠপেত্ৰা ইতরেসু চতূসু মাসেসু সচেপি দেৰো ন ৰস্সতি. তথাপি পকতিঅজ্ঝোকাসে চ ওৰস্সকমণ্ডপে চ সন্থরিতুং ন ৰট্টতি. যত্থ পন হেমন্তে ৰস্সতি, তত্থ অপরেপি চত্তারো মাসে ন ৰট্টতি. গিম্হে পন সব্বত্থ ৰিগতৰলাহকং ৰিসুদ্ধং নভং হোতি, তস্মা তদা কেনচিদেৰ করণীযেন গচ্ছতি, ৰট্টতি. কাকাদীনং নিবদ্ধৰাসরুক্খমূলে পন কদাচিপি ন ৰট্টতি. ইতি যত্থ চ যদা চ সন্থরিতুং ন ৰট্টতি, তং সব্বমিধ অজ্ঝোকাসসঙ্খমেৰ গতন্তি ৰেদিতব্বং.

সন্থরিত্ৰাতি তথারূপে ঠানে অত্তনো ৰা পরস্স ৰা অত্থায সন্থরিত্ৰা. অঞ্ঞস্সত্থায সন্থতম্পি হি যাৰ সো তত্থ ন নিসীদতি, ‘গচ্ছ ত্ৰ’ন্তি ৰা ন ভণতি, তাৰ সন্থারকস্সেৰ ভারো. সন্থরাপেত্ৰাতি অনুপসম্পন্নেন সন্থরাপেত্ৰা. এতদেৰ হি তস্স পলিবোধো হোতি, উপসম্পন্নেন সন্থতং সন্থারকস্সেৰ ভারো, তঞ্চ খো যাৰ আণাপকো তত্থ ন নিসীদতি, ‘গচ্ছ ত্ৰ’ন্তি ৰা ন ভণতি. যস্মিঞ্হি অত্তনা সন্থরাপিতে ৰা পকতিসন্থতে ৰা উপসম্পন্নো নিসীদতি, সব্বং তং নিসিন্নস্সেৰ ভারো, তস্মা সন্থরাপিতন্ত্ৰেৰ সঙ্খং গচ্ছতি. তং পক্কমন্তো নেৰ উদ্ধরেয্য, ন উদ্ধরাপেয্যাতি অত্তনা ৰা উদ্ধরিত্ৰা পতিরূপে ঠানে ন ঠপেয্য, পরেন ৰা তথা ন কারাপেয্য. অনাপুচ্ছং ৰা গচ্ছেয্যাতি যো ভিক্খু ৰা সামণেরো ৰা আরামিকো ৰা লজ্জী হোতি, অত্তনো পলিবোধং ৰিয মঞ্ঞতি, তথারূপং অনাপুচ্ছিত্ৰা তং সেনাসনং তস্স অনিয্যাতেত্ৰা নিরপেক্খো গচ্ছতি, থামমজ্ঝিমস্স পুরিসস্স লেড্ডুপাতং অতিক্কমেয্য, তস্স একেন পাদেন লেড্ডুপাতাতিক্কমে দুক্কটং, দুতিযপাদাতিক্কমে পাচিত্তিযং. ভোজনসালায ঠিতো পন ‘‘অসুকস্মিং নাম দিৰাৰিহারট্ঠানে পঞ্ঞপেত্ৰা গচ্ছাহী’’তি পেসেত্ৰা ততো নিক্খমিত্ৰা অঞ্ঞত্থ গচ্ছন্তো পাদুদ্ধারেন কারেতব্বো.

সাৰত্থিযং সম্বহুলে ভিক্খূ আরব্ভ সন্থতং অনুদ্ধরিত্ৰা অনাপুচ্ছং পক্কমনৰত্থুস্মিং পঞ্ঞত্তং, সাধারণপঞ্ঞত্তি, অনাণত্তিকং, তিকপাচিত্তিযং, পুগ্গলিকে তিকদুক্কটং, চিমিলিকং ৰা উত্তরত্থরণং ৰা ভূমত্থরণং ৰা তট্টিকং ৰা চম্মক্খণ্ডং ৰা পাদপুঞ্ছনং ৰা ফলকপীঠং ৰা যং ৰা পনঞ্ঞং কঞ্চি দারুভণ্ডং মত্তিকাভণ্ডং অন্তমসো পত্তাধারকম্পি ৰুত্তলক্খণে অজ্ঝোকাসে ঠপেত্ৰা গচ্ছন্তস্স দুক্কটমেৰ. আরঞ্ঞকেন পন অসতি অনোৰস্সকে সব্বং রুক্খে লগ্গেত্ৰাপি যথা ৰা উপচিকাহি ন খজ্জতি, এৰং কত্ৰাপি গন্তুং ৰট্টতি. অব্ভোকাসিকেন পন চীৰরকুটিকং কত্ৰাপি রক্খিতব্বং. অত্তনো সন্তকে, ৰিস্সাসিকপুগ্গলিকে, উদ্ধরণাদীনি কত্ৰা গমনে, ওতাপেন্তস্স, ‘‘আগন্ত্ৰা উদ্ধরিস্সামী’’তি গচ্ছতো, ৰুড্ঢতরা উট্ঠাপেন্তি, অমনুস্সো তত্থ নিসীদতি, কোচি ইস্সরো গণ্হাতি, সীহাদযো তং ঠানং আগন্ত্ৰা তিট্ঠন্তি, এৰং সেনাসনং পলিবুদ্ধং হোতি, তথা পলিবুদ্ধে ৰা সেনাসনে, জীৰিতব্রহ্মচরিযন্তরাযকরাসু আপদাসু ৰা গচ্ছন্তস্স, উম্মত্তকাদীনঞ্চ অনাপত্তি. মঞ্চাদীনং সঙ্ঘিকতা, ৰুত্তলক্খণে দেসে সন্থরণং ৰা সন্থরাপনং ৰা, অপলিবুদ্ধতা, আপদায অভাৰো, নিরপেক্খতা, লেড্ডুপাতাতিক্কমোতি ইমানেত্থ ছ অঙ্গানি. সমুট্ঠানাদীনি পঠমকথিনসদিসানেৰ, ইদং পন কিরিযাকিরিযন্তি.

পঠমসেনাসনসিক্খাপদৰণ্ণনা নিট্ঠিতা.

৫. দুতিযসেনাসনসিক্খাপদৰণ্ণনা

পঞ্চমে ৰিহারেতি গব্ভে ৰা অঞ্ঞতরস্মিং ৰা সব্বপরিচ্ছন্নে ৰুত্তসেনাসনে. সেয্যন্তি সেয্যা নাম ভিসী চিমিলিকা উত্তরত্থরণং ভূমত্থরণং তট্টিকা চম্মক্খণ্ডো নিসীদনং পচ্চত্থরণং তিণসন্থারো পণ্ণসন্থারোতি ৰুত্তং. তত্থ চিমিলিকা নাম পরিকম্মকতায ভূমিযা ৰণ্ণানুরক্খণত্থং কতা. উত্তরত্থরণং নাম মঞ্চপীঠাদীনং উপরি অত্থরিতব্বযুত্তকং পচ্চত্থরণং. ভূমত্থরণং নাম চিমিলিকায সতি তস্সা উপরি, অসতি সুদ্ধভূমিযং অত্থরিতব্বা কটসারকাদি ৰিকতি. তট্টিকা নাম তালপণ্ণাদীহি কততট্টিকা. চম্মক্খণ্ডো নাম যংকিঞ্চি চম্মং, সীহচম্মাদীনঞ্হি পরিহরণেযেৰ পরিক্খেপো, সেনাসনপরিভোগে পন অকপ্পিযচম্মং নাম নত্থি. পচ্চত্থরণং নাম পাৰারো কোজৰোতি এত্তকমেৰ, সেসং পাকটমেৰ. ইতি ইমাসু দসসু সেয্যাসু একম্পি সেয্যং অত্তনো ৰস্সগ্গেন গহেত্ৰা ৰুত্তলক্খণে ৰিহারে সন্থরিত্ৰা ৰা সন্থরাপেত্ৰা ৰা যো ভিক্খু দিসংগমিকো যথা ঠপিতং উপচিকাহি ন খজ্জতি, তথা ঠপনৰসেন নেৰ উদ্ধরেয্য, ন উদ্ধরাপেয্য, পুরিমসিক্খাপদে ৰুত্তনযেন অনাপুচ্ছং ৰা গচ্ছেয্য, তস্স পরিক্খিত্তস্স আরামস্স পরিক্খেপং, অপরিক্খিত্তস্স উপচারং অতিক্কমন্তস্স পঠমপাদে দুক্কটং, দুতিযপাদে পাচিত্তিযং. যত্থ পন উপচিকাসঙ্কা নত্থি, ততো অনাপুচ্ছাপি গন্তুং ৰট্টতি, আপুচ্ছনং পন ৰত্তং.

সাৰত্থিযং সত্তরসৰগ্গিযে ভিক্খূ আরব্ভ সঙ্ঘিকে ৰিহারে সেয্যং সন্থরিত্ৰা অনুদ্ধরিত্ৰা অনাপুচ্ছা পক্কমনৰত্থুস্মিং পঞ্ঞত্তং, সাধারণপঞ্ঞত্তি, অনাণত্তিকং, তিকপাচিত্তিযং, পুগ্গলিকে তিকদুক্কটং, ৰুত্তলক্খণস্স পন ৰিহারস্স উপচারে বহি আসন্নে উপট্ঠানসালায ৰা অপরিচ্ছন্নমণ্ডপে ৰা পরিচ্ছন্নে ৰাপি বহূনং সন্নিপাতভূতে রুক্খমূলে ৰা সন্থরিত্ৰা ৰা সন্থরাপেত্ৰা ৰা, মঞ্চপীঠঞ্চ ৰিহারে ৰা ৰুত্তপ্পকারে ৰিহারূপচারে ৰা সন্থরিত্ৰা ৰা সন্থরাপেত্ৰা ৰা উদ্ধরণাদীনি অকত্ৰা গচ্ছন্তস্স দুক্কটমেৰ. অত্তনো সন্তকে, ৰিস্সাসিকপুগ্গলিকে, উদ্ধরণাদীনি কত্ৰা, পুরিমনযেনেৰ পলিবুদ্ধং ছড্ডেত্ৰা গমনে, যো চ ‘‘অজ্জেৰ আগন্ত্ৰা পটিজগ্গিস্সামী’’তি এৰং সাপেক্খো নদিপারং ৰা গামন্তরং ৰা গন্ত্ৰা যত্থস্স গমনচিত্তং উপ্পন্নং, তত্থেৰ ঠিতো কঞ্চি পেসেত্ৰা ৰা আপুচ্ছতি, নদিপূররাজচোরাদীসু ৰা কেনচি পলিবুদ্ধো ন সক্কোতি পচ্চাগন্তুং, তস্স চ, আপদাসু চ, উম্মত্তকাদীনঞ্চ অনাপত্তি. ৰুত্তলক্খণসেয্যা, তস্সা সঙ্ঘিকতা, ৰুত্তলক্খণে ৰিহারে সন্থরণং ৰা সন্থরাপনং ৰা, অপলিবুদ্ধতা, আপদায অভাৰো, অনপেক্খস্স দিসাপক্কমনং, উপচারসীমাতিক্কমোতি ইমানেত্থ সত্ত অঙ্গানি. সমুট্ঠানাদীনি অনন্তরসিক্খাপদে ৰুত্তনযানেৰাতি.

দুতিযসেনাসনসিক্খাপদৰণ্ণনা নিট্ঠিতা.

৬. অনুপখজ্জসিক্খাপদৰণ্ণনা

ছট্ঠে জানন্তি ‘‘অনুট্ঠাপনীযো অয’’ন্তি জানন্তো, তেনেৰস্স পদভাজনে ‘‘ৰুড্ঢো’তি জানাতি, ‘গিলানো’তি জানাতি, ‘সঙ্ঘেন দিন্নো’তি জানাতী’’তি (পাচি. ১২১) ৰুত্তং. ৰুড্ঢো হি অত্তনো ৰুড্ঢতায অনুট্ঠাপনীযো, গিলানো গিলানতায, সঙ্ঘো পন ভণ্ডাগারিকস্স ৰা ধম্মকথিকৰিনযধরগণৰাচকাচরিযানং ৰা বহূপকারতং গুণৰিসিট্ঠতঞ্চ সল্লক্খেত্ৰা ধুৰৰাসত্থায ৰিহারং সল্লক্খেত্ৰা সম্মন্নিত্ৰা দেতি, তস্মা যস্স সঙ্ঘেন দিন্নো, সোপি অনুট্ঠাপনীযো. পুব্বুপগতন্তি পুব্বং উপগতং. অনুপখজ্জাতি মঞ্চপীঠানং ৰা তস্স ৰা ভিক্খুনো পৰিসন্তস্স ৰা নিক্খমন্তস্স ৰা উপচারং অনুপৰিসিত্ৰা. তত্থ মঞ্চপীঠানং তাৰ মহল্লকে ৰিহারে সমন্তা দিযড্ঢো হত্থো উপচারো, খুদ্দকে যতো পহোতি, ততো দিযড্ঢো হত্থো, তস্স পন পৰিসন্তস্স পাদধোৰনপাসাণতো যাৰ মঞ্চপীঠং, নিক্খমন্তস্স মঞ্চপীঠতো যাৰ পস্সাৰট্ঠানং, তাৰ উপচারো. সেয্যং কপ্পেয্যাতি তস্স সম্বাধং কত্তুকামতায তস্মিং উপচারে দসসু সেয্যাসু একম্পি সন্থরন্তস্স ৰা সন্থরাপেন্তস্স ৰা দুক্কটং, তত্থ নিসীদন্তস্স ৰা নিপজ্জন্তস্স ৰা পাচিত্তিযং, দ্ৰেপি করোন্তস্স দ্ৰে পাচিত্তিযানি, পুনপ্পুনং করোন্তস্স পযোগগণনায পাচিত্তিযং.

সাৰত্থিযং ছব্বগ্গিযে ভিক্খূ আরব্ভ অনুপখজ্জ সেয্যকপ্পনৰত্থুস্মিং পঞ্ঞত্তং, সাধারণপঞ্ঞত্তি, অনাণত্তিকং, তিকপাচিত্তিযং, পুগ্গলিকে তিকদুক্কটং, ৰুত্তূপচারতো ৰা বহি, উপট্ঠানসালাদিকে ৰা, ৰিহারস্স উপচারে ৰা, সন্থরণসন্থরাপনেসুপি নিসজ্জসযনেসুপি দুক্কটমেৰ. অত্তনো ৰা, ৰিস্সাসিকস্স ৰা সন্তকে পন ৰিহারে সন্থরন্তস্স, যো চ গিলানো ৰা সীতুণ্হপীল়িতো ৰা পৰিসতি, তস্স চ, আপদাসু চ, উম্মত্তকাদীনঞ্চ অনাপত্তি. সঙ্ঘিকৰিহারতা, অনুট্ঠাপনীযভাৰজাননং, সম্বাধেতুকামতা, উপচারে নিসীদনং ৰা নিপজ্জনং ৰাতি ইমানেত্থ চত্তারি অঙ্গানি. সমুট্ঠানাদীনি পঠমপারাজিকসদিসানেৰ, ইদং পন দুক্খৰেদনমেৰাতি.

অনুপখজ্জসিক্খাপদৰণ্ণনা নিট্ঠিতা.

৭. নিক্কড্ঢনসিক্খাপদৰণ্ণনা

সত্তমে কুপিতোতি কুদ্ধো. অনত্তমনোতি অতুট্ঠচিত্তো. নিক্কড্ঢেয্য ৰা নিক্কড্ঢাপেয্য ৰা পাচিত্তিযন্তি এত্থ যে অনেকভূমকা পাসাদা, অনেককোট্ঠকানি ৰা চতুস্সালানি, তাদিসেসু সেনাসনেসু গহেত্ৰা অন্তরা অট্ঠপেত্ৰা একেনেৰ পযোগেন অতিক্কামেন্তস্স একং পাচিত্তিযং, ঠপেত্ৰা ঠপেত্ৰা নানাপযোগেহি অতিক্কামেন্তস্স দ্ৰারগণনায পাচিত্তিযানি, হত্থেন অনামসিত্ৰা ‘নিক্খমা’তি ৰত্ৰা ৰাচায নিক্কড্ঢন্তস্সাপি এসেৰ নযো. নিক্কড্ঢাপেন্তস্স পন ‘নিক্কড্ঢা’তি আণত্তমত্তে দুক্কটং, সকিং আণত্তে পন তস্মিং বহুকেপি দ্ৰারে নিক্খমন্তে ইতরস্স একমেৰ পাচিত্তিযং. সচে পন ‘‘এত্তকানি দ্ৰারানি নিক্কড্ঢাহী’’তি ৰা, ‘‘যাৰ মহাদ্ৰারং, তাৰ নিক্কড্ঢাহী’’তি ৰা এৰং নিযমেত্ৰা আণত্তো হোতি, দ্ৰারগণনায পাচিত্তিযানি.

সাৰত্থিযং ছব্বগ্গিযে ভিক্খূ আরব্ভ ভিক্খুং সঙ্ঘিকা ৰিহারা নিক্কড্ঢনৰত্থুস্মিং

পঞ্ঞত্তং, সাধারণপঞ্ঞত্তি, সাণত্তিকং, তিকপাচিত্তিযং, পুগ্গলিকে তিকদুক্কটং, তস্স পরিক্খারনিক্কড্ঢনে, উপট্ঠানসালাদিকা ৰিহারূপচারা তস্স ৰা তস্স পরিক্খারস্স ৰা নিক্কড্ঢনে, অনুপসম্পন্নস্স পন অনুপসম্পন্নপরিক্খারস্স ৰা ৰিহারা ৰা ৰিহারূপচারা ৰা নিক্কড্ঢনে নিক্কড্ঢাপনে চ দুক্কটমেৰ. তঞ্চ খো অসম্বদ্ধেসু পরিক্খারেসু পরিক্খারগণনায ৰেদিতব্বং. অত্তনো ৰা, ৰিস্সাসিকস্স ৰা সন্তকা ৰিহারা নিক্কড্ঢনে, সকলসঙ্ঘারামতোপি ভণ্ডনকারকস্স ৰা তস্স পরিক্খারস্স ৰা নিক্কড্ঢনে নিক্কড্ঢাপনে ৰা, অত্তনো ৰসনট্ঠানতো অলজ্জিস্স, উম্মত্তকস্স, ন সম্মাৰত্তন্তানং অন্তেৰাসিকসঅৰিহারিকানং, তেসং পরিক্খারস্স ৰা নিক্কড্ঢনে চ, সযং উম্মত্তকাদীনঞ্চ অনাপত্তি. সঙ্ঘিকৰিহারো, উপসম্পন্নস্স ভণ্ডনকারকভাৰাদিৰিনিমুত্ততা, কোপেন নিক্কড্ঢনং ৰা নিক্কড্ঢাপনং ৰাতি ইমানেত্থ তীণি অঙ্গানি. সমুট্ঠানাদীনি অদিন্নাদানসদিসানি, ইদং পন দুক্খৰেদনন্তি.

নিক্কড্ঢনসিক্খাপদৰণ্ণনা নিট্ঠিতা.

৮. ৰেহাসকুটিসিক্খাপদৰণ্ণনা

অট্ঠমে উপরিৰেহাসকুটিযাতি উপরি অচ্ছন্নতলায দ্ৰিভূমিককুটিযা ৰা তিভূমিককুটিযা ৰা, পদভাজনে পন ইধ অধিপ্পেতং কুটিং দস্সেতুং ‘‘মজ্ঝিমস্স পুরিসস্স অসীসঘট্টা’’তি (পাচি. ১৩১) ৰুত্তং. আহচ্চপাদকন্তি অঙ্গে ৰিজ্ঝিত্ৰা পৰেসিতপাদকং. অভিনিসীদেয্যাতি অভিভৰিত্ৰা অজ্ঝোত্থরিত্ৰা নিসীদেয্য, ভুম্মত্থে ৰা এতং উপযোগৰচনং, মঞ্চে ৰা পীঠে ৰা নিসীদেয্য ৰা নিপজ্জেয্য ৰাতি অত্থো. অভীতি ইদং পন পদসোভণত্থে উপসগ্গমত্তমেৰ, তস্মা যো ভিক্খু ৰুত্তলক্খণায ৰেহাসকুটিযা সব্বন্তিমেন পরিচ্ছেদেন যাৰ পমাণমজ্ঝিমস্স পুরিসস্স সব্বসো হেট্ঠিমাহি তুলাহি সীসং ন ঘট্টেতি, এত্তকং উচ্চায তুলানং উপরি ঠপিতে আহচ্চপাদকে মঞ্চে ৰা পীঠে ৰা নিসীদতি ৰা নিপজ্জতি ৰা, তস্স অনুপখজ্জসিক্খাপদে ৰুত্তনযেন পযোগগণনায পাচিত্তিযং.

সাৰত্থিযং অঞ্ঞতরং ভিক্খুং আরব্ভ উপরিৰেহাসকুটিযা আহচ্চপাদকং মঞ্চং পীঠং সহসা অভিনিসীদনঅভিনিপজ্জনৰত্থুস্মিং পঞ্ঞত্তং, সাধারণপঞ্ঞত্তি, অনাণত্তিকং, তিকপাচিত্তিযং, পুগ্গলিকে তিকদুক্কটং, অত্তনো ৰা, ৰিস্সাসিকস্স ৰা সন্তকে ৰিহারে, অৰেহাসকুটিযা, সীসঘট্টায, যস্স ৰা হেট্ঠা দব্বসম্ভারাদীনং নিক্খিত্তত্তা অপরিভোগং হোতি, উপরিতলং ৰা পদরসঞ্চিতং সুধাদিপরিকম্মকতং ৰা, তত্থ আহচ্চপাদকে নিসীদন্তস্স, যো চে তস্মিং ৰেহাসট্ঠেপি আহচ্চপাদকে ঠিতো কিঞ্চি গণ্হাতি ৰা লগ্গতি ৰা, যস্স চ পটাণী দিন্না হোতি, পাদসীসানং উপরি আণী পৰেসিতা, তত্থ নিসীদন্তস্স, উম্মত্তকাদীনঞ্চ অনাপত্তি. সঙ্ঘিকো ৰিহারো, অসীসঘট্টা ৰেহাসকুটি, হেট্ঠা সপরিভোগং, অপটাণিদিন্নে আহচ্চপাদকে নিসীদনং ৰা নিপজ্জনং ৰাতি ইমানেত্থ চত্তারি অঙ্গানি. সমুট্ঠানাদীনি এল়কলোমসদিসানীতি.

ৰেহাসকুটিসিক্খাপদৰণ্ণনা নিট্ঠিতা.

৯. মহল্লকৰিহারসিক্খাপদৰণ্ণনা

নৰমে মহল্লকন্তি সস্সামিকং. ৰিহারন্তি উল্লিত্তাৰল্লিত্তং. যাৰ দ্ৰারকোসাতিএত্থ দ্ৰারকোসো নাম উক্কট্ঠপরিচ্ছেদেন পিট্ঠসঙ্ঘাটস্স সামন্তা অড্ঢতেয্যহত্থো পদেসো. অগ্গল়ট্ঠপনাযাতি সকৰাটকস্স দ্ৰারবন্ধস্স নিচ্চলভাৰত্থায. কৰাটঞ্হি লহুপরিৰত্তকং ৰিৰরণকালে ভিত্তিং আহনতি, পিদহনকালে দ্ৰারবন্ধং. তেন আহনেন ভিত্তি কম্পতি, ততো মত্তিকা চলতি, চলিত্ৰা সিথিলা ৰা হোতি পততি ৰা, তেনাহ ভগৰা ‘‘যাৰ দ্ৰারকোসা অগ্গল়ট্ঠপনাযা’’তি. তত্থ কিঞ্চাপি ‘‘ইদং নাম কত্তব্ব’’ন্তি নেৰ মাতিকাযং, ন পদভাজনে ৰুত্তং, অট্ঠুপ্পত্তিযং পন ‘‘পুনপ্পুনং ছাদাপেসি, পুনপ্পুনং লেপাপেসী’’তি (পাচি. ১৩৪) অধিকারতো যাৰ দ্ৰারকোসা অগ্গল়ট্ঠপনায পুনপ্পুনং লিম্পিতব্বো ৰা লেপাপেতব্বো ৰাতি এৰমত্থো দট্ঠব্বো. আলোকসন্ধিপরিকম্মাযাতিএত্থ আলোকসন্ধীতি ৰাতপানকৰাটকা ৰুচ্চন্তি. তে ৰিৰরণকালে ৰিদত্থিমত্তম্পি অতিরেকম্পি ভিত্তিপ্পদেসং পহরন্তি, উপচারো পনেত্থ সব্বদিসাসু লব্ভতি, তস্মা সব্বদিসাসু কৰাটৰিত্থারপ্পমাণো ওকাসো আলোকসন্ধিপরিকম্মত্থায লিম্পিতব্বো ৰা লেপাপেতব্বো ৰাতি অযমেত্থ অধিপ্পাযো.

এৰং লেপকম্মে যং কত্তব্বং, তং দস্সেত্ৰা ইদানি ছদনে কত্তব্বং দস্সেতুং দ্ৰত্তিচ্ছদনস্সাতিআদিমাহ. তত্থ দ্ৰত্তিচ্ছদনস্স পরিযাযন্তি ছদনস্স দ্ৰত্তিপরিযাযং, পরিযাযং ৰুচ্চতি পরিক্খেপো, পরিক্খেপদ্ৰযং ৰা পরিক্খেপত্তযং ৰা অধিট্ঠাতব্বন্তি অত্থো. অপ্পহরিতে ঠিতেনাতি অহরিতে ঠিতেন. হরিতন্তি চেত্থ সত্তধঞ্ঞাদিভেদং পুব্বণ্ণং, মুগ্গমাসতিলকুলত্থঅলাবুকুম্ভণ্ডাদিভেদঞ্চ অপরণ্ণং অধিপ্পেতং. যং তস্মিং খেত্তে ৰুত্তং ন তাৰ সম্পজ্জতি, ৰস্সে পন পতিতে সম্পজ্জিস্সতি, তম্পি হরিতসঙ্খমেৰ গচ্ছতি. তস্মা তস্মিং ঠত্ৰা অধিট্ঠহন্তো দুক্কটং আপজ্জতি. অপ্পহরিতে ঠত্ৰা অধিট্ঠহন্তস্সাপি অযং পরিচ্ছেদো, পিট্ঠিৰংসস্স ৰা কূটাগারথূপিকায ৰা পস্সে নিসিন্নো পুরিসো ছদনমুখৰট্টিঅন্তেন ওলোকেন্তো যস্মিং ভূমিভাগে ঠিতং ভিক্খুং পস্সতি, যস্মিঞ্চ ঠিতো তং উপরি নিসিন্নকং তথেৰ উল্লোকেন্তো পস্সতি, তস্মিং ঠাতব্বং, তস্স অন্তো অহরিতেপি ঠাতুং ন লভতি. ততো চে উত্তরীতি মগ্গেন ছাদিযমানে তিণ্ণং মগ্গানং, পরিযাযেন ছাদিযমানে তিণ্ণং পরিযাযানং উপরি ইট্ঠকসিলাসুধাহি ছাদিযমানে ইট্ঠকসিলাসুধাপিণ্ডগণনায, তিণপণ্ণেহি ছাদিযমানে পণ্ণগণনায চেৰ তিণমুট্ঠিগণনায চ পাচিত্তিযং.

কোসম্বিযং ছন্নত্থেরং আরব্ভ পুনপ্পুনং ছাদাপনলেপাপনৰত্থুস্মিং পঞ্ঞত্তং, সাধারণপঞ্ঞত্তি, অনাণত্তিকং, তিকপাচিত্তিযং, ঊনদ্ৰত্তিপরিযাযে অতিরেকসঞ্ঞিনো ৰেমতিকস্স ৰা দুক্কটং. সেতৰণ্ণাদিকরণে, দ্ৰত্তিপরিযাযে ৰা ঊনকদ্ৰত্তিপরিযাযে ৰা, লেণগুহাতিণকুটিকাদীসু, অঞ্ঞস্সত্থায, অত্তনো ধনেন কারেন্তস্স, ৰাসাগারং ঠপেত্ৰা সেসানি অধিট্ঠহন্তস্স, উম্মত্তকাদীনঞ্চ অনাপত্তি. মহল্লকৰিহারতা, অত্তনো ৰাসাগারতা, উত্তরি অধিট্ঠানন্তি ইমানেত্থ তীণি অঙ্গানি. সমুট্ঠানাদীনি সঞ্চরিত্তে ৰুত্তনযানেৰাতি.

মহল্লকৰিহারসিক্খাপদৰণ্ণনা নিট্ঠিতা.

১০. সপ্পাণকসিক্খাপদৰণ্ণনা

দসমে জানং সপ্পাণকন্তি ‘‘সপ্পাণকং এত’’ন্তি দিস্ৰা ৰা সুত্ৰা ৰা যেন কেনচি আকারেন জানন্তো. সিঞ্চেয্য ৰা সিঞ্চাপেয্য ৰাতি তেন উদকেন সযং ৰা সিঞ্চেয্য, অঞ্ঞং ৰা আণাপেত্ৰা সিঞ্চাপেয্য. তত্থ ধারং অৰিচ্ছিন্দিত্ৰা সিঞ্চন্তস্স একস্মিং ঘটে একাৰ আপত্তি, ৰিচ্ছিন্দন্তস্স পযোগগণনায আপত্তিযো. মাতিকং পমুখং করোতি, দিৰসম্পি সন্দতু, একাৰ আপত্তি. তত্থ তত্থ বন্ধিত্ৰা অঞ্ঞতো নেন্তস্স পযোগগণনায আপত্তিযো. বহুকম্পি তিণপণ্ণসাখাদিং একপ্পযোগেন উদকে পক্খিপন্তস্স একাৰ আপত্তি, একেকং পক্খিপন্তস্স পযোগগণনায আপত্তিযো. ইদঞ্চ যং এৰং পক্খিপিযমানে পরিযাদানং গচ্ছতি, আৰিলং ৰা হোতি, যথা পাণকা মরন্তি, তাদিসং সন্ধায ৰুত্তং, ন মহাউদকং. সিঞ্চাপনে আণত্তিযা দুক্কটং, একাণত্তিযা বহুকম্পি সিঞ্চতু, আণাপকস্স একমেৰ পাচিত্তিযং.

আল়ৰিযং আল়ৰকে ভিক্খূ আরব্ভ সিঞ্চনৰত্থুস্মিং পঞ্ঞত্তং, সাধারণপঞ্ঞত্তি, সাণত্তিকং, অপ্পাণকে সপ্পাণকসঞ্ঞিনো, উভোসু ৰেমতিকস্স দুক্কটং. অপ্পাণকসঞ্ঞিনো, অসঞ্চিচ্চ অস্সতিযা ৰা সিঞ্চন্তস্স, অজানন্তস্স, উম্মত্তকাদীনঞ্চ অনাপত্তি. উদকস্স সপ্পাণকতা, ‘‘সিঞ্চনেন পাণকা মরিস্সন্তী’’তি জাননং, তঞ্চ উদকং তাদিসমেৰ, ৰিনা ৰধকচেতনায যেন কেনচি করণীযেন তিণাদীনং সিঞ্চনন্তি ইমানেত্থ চত্তারি অঙ্গানি. সমুট্ঠানাদীনি অদিন্নাদানসদিসানি, ইদং পন পণ্ণত্তিৰজ্জং, তিচিত্তং, তিৰেদনন্তি.

সপ্পাণকসিক্খাপদৰণ্ণনা নিট্ঠিতা.

ভূতগামৰগ্গো দুতিযো.