১৩. কুলদূসকসিক্খাপদৰণ্ণনা

তেরসমে গামং ৰা নিগমংৰাতি এত্থ নগরম্পি গামে অন্তোগধমেৰ. উপনিস্সায ৰিহরতীতিতত্থ পটিবদ্ধচীৰরাদিপচ্চযতায তং নিস্সায ৰসতি. পুপ্ফদানাদীহি মনুস্সানং সদ্ধং ৰিনাসেন্তো কুলানি দূসেতীতি কুলদূসকো. মালাৰচ্ছরোপনাদযো পাপকা সমাচারা অস্সাতি পাপসমাচারো. সো ভিক্খূতি সো কুলদূসকো ভিক্খু. আযস্মা খো কুলদূসকো…পে… অলং তে ইধ ৰাসেনাতি ইমিনাস্স পব্বাজনীযকম্মারহতং দস্সেতি. পব্বাজনীযকম্মকতো পনেস যস্মিং গামে ৰা নিগমে ৰা কুলদূসককম্মং কতং, যস্মিঞ্চ ৰিহারে ৰসতি, নেৰ তস্মিং গামে ৰা নিগমে ৰা চরিতুং লভতি, ন ৰিহারে ৰসিতুং. এৰঞ্চ সো ভিক্খূতিএত্থ সোতি পব্বাজনীযকম্মকতো অধিপ্পেতো. ছন্দেন গচ্ছন্তীতি ছন্দগামিনো, এস নযো সেসেসু. সো ভিক্খূতি সো ‘‘ছন্দগামিনো’’তিআদীনি ৰদমানো. তস্স ৰচনস্স পটিনিস্সগ্গায এৰং ৰচনীযো, ন কুলদূসননিৰারণত্থায. কুলদূসনকম্মেন হি সো আপজ্জিতব্বা আপত্তিযো পুব্বেৰ আপন্নো, এৰং পনস্স ৰিসুম্পি সঙ্ঘমজ্ঝেপি ৰুচ্চমানস্স অপ্পটিনিস্সজ্জতো অপরং দুক্কটং. এৰঞ্চ সোতিআদি ইতো পুব্বে ৰুত্তঞ্চ অৰুত্তঞ্চ সব্বং উত্তানত্থমেৰ. ৰিনিচ্ছযকথাপি দসমে ৰুত্তসদিসাযেৰ.

অযং পন ৰিসেসো – ইদং সাৰত্থিযং অস্সজিপুনব্বসুকে ভিক্খূ আরব্ভ ছন্দগামিতাদীহি পাপনৰত্থুস্মিং পঞ্ঞত্তং, অঙ্গেসু চ যথা তত্থ পরক্কমনং, এৰং ইধ ছন্দাদীহি পাপনং দট্ঠব্বন্তি.

কুলদূসকসিক্খাপদৰণ্ণনা নিট্ঠিতা.

নিগমনৰণ্ণনা

উদ্দিট্ঠা খো…পে… এৰমেতং ধারযামীতিএত্থ পঠমং আপত্তি এতেসন্তি পঠমাপত্তিকা, পঠমং ৰীতিক্কমনক্খণেযেৰ আপজ্জিতব্বাতি অত্থো. ইতরে পন যথা ততিযে চ চতুত্থে চ দিৰসে হোতীতি এত্থ ‘‘ততিযকো, চতুত্থকো’’তি ৰুচ্চতি, এৰং যাৰততিযে সমনুভাসনকম্মে হোন্তীতি যাৰততিযকাতি ৰেদিতব্বা. যাৰতীহন্তি যত্তকানি অহানি. জানং পটিচ্ছাদেতীতি জানন্তো পটিচ্ছাদেতি. তত্থাযং পটিচ্ছাদনলক্খণস্স মাতিকা – আপত্তি চ হোতি, আপত্তিসঞ্ঞী চ, পকতত্তো চ হোতি, পকতত্তসঞ্ঞী চ, অনন্তরাযিকো চ হোতি, অনন্তরাযিকসঞ্ঞী চ, পহু চ হোতি, পহুসঞ্ঞী চ, ছাদেতুকামো চ হোতি, ছাদেতি চাতি. তত্থ আপত্তি চ হোতি, আপত্তিসঞ্ঞী চাতি যং আপত্তিং আপন্নো, সা তেরসন্নং অঞ্ঞতরা হোতি, সোপি চ তত্থ ৰত্থুৰসেন ৰা ‘‘ইদং ভিক্খূনং ন ৰট্টতী’’তি নামমত্তৰসেন ৰা ‘‘অযং ইত্থন্নামা আপত্তী’’তি আপত্তিসঞ্ঞীযেৰ হুত্ৰা ‘‘ন দানি নং কস্সচি আরোচেস্সামী’’তি এৰং ছাদেতুকামোৰ ধুরং নিক্খিপিত্ৰা অরুণং উট্ঠাপেতি, ছন্না হোতি আপত্তি. সচে পনেত্থ অনাপত্তিসঞ্ঞী ৰা হোতি, অঞ্ঞাপত্তিক্খন্ধসঞ্ঞী ৰা, ৰেমতিকো ৰা, অচ্ছন্নাৰ হোতি. পকতত্তোতি অনুক্খিত্তো সমানসংৰাসকো. সো চে পকতত্তসঞ্ঞী হুত্ৰা ৰুত্তনযেনেৰ ছাদেতি, ছন্না হোতি. অনন্তরাযিকোতি যস্স দসসু রাজচোরঅগ্গিউদকমনুস্সঅমনুস্সৰাল়সরীসপজীৰিতব্রহ্মচরিযন্তরাযেসু একোপি নত্থি, সো চে অনন্তরাযিকসঞ্ঞী ছাদেতি, ছন্না হোতি. পহূতি যো সক্কোতি ভিক্খুনো সন্তিকং গন্তুঞ্চেৰ আরোচেতুঞ্চ, সো চে পহুসঞ্ঞী হুত্ৰা ছাদেতি, ছন্না হোতি. ছাদেতুকামো চ হোতি, ছাদেতি চাতিইদং উত্তানমেৰ. সচেপি হি সো সভাগং দিস্ৰা ‘‘অযং মে উপজ্ঝাযো ৰা আচরিযো ৰা’’তি লজ্জায নারোচেতি, ছন্নাৰ হোতি. উপজ্ঝাযাদিভাৰো হি ইধ অপ্পমাণং, সভাগমত্তমেৰ পমাণং. অযং ‘‘জানং পটিচ্ছাদেতী’’তিপদস্স সঙ্খেপতো অত্থৰিনিচ্ছযো.

তাৰতীহন্তি তত্তকানি অহানি, পটিচ্ছাদিতদিৰসতো পট্ঠায যাৰ আরোচিতদিৰসো, তাৰ দিৰসপক্খমাসসংৰচ্ছরৰসেন যত্তকো কালো অতিক্কন্তো, তত্তকং কালন্তি অত্থো. অকামা পরিৰত্থব্বন্তি ন কামেন ন ৰসেন, অথ খো অকামেন অৰসেন পরিৰাসং সমাদায ৰত্থব্বং. তত্থ পটিচ্ছন্নপরিৰাসো সুদ্ধন্তপরিৰাসো সমোধানপরিৰাসো চাতি তিৰিধো পরিৰাসো. তত্থ পটিচ্ছন্নপরিৰাসো তাৰ যথাপটিচ্ছন্নায আপত্তিযা দাতব্বো. কস্সচি হি একাহপ্পটিচ্ছন্না আপত্তি হোতি, কস্সচি দ্ৰীহাদিপ্পটিচ্ছন্না. কস্সচি একা আপত্তি হোতি, কস্সচি দ্ৰে ৰা তিস্সো ৰা তদুত্তরি ৰা. তস্মা পটিচ্ছন্নপরিৰাসং দেন্তেন পঠমমেৰ ৰুত্তনযেন পটিচ্ছন্নভাৰং ঞত্ৰা ততো পটিচ্ছন্নদিৰসে চ আপত্তিযো চ সল্লক্খেত্ৰা সচে একা একাহপ্পটিচ্ছন্না হোতি, ‘‘অহং, ভন্তে, একং আপত্তিং আপজ্জিং সঞ্চেতনিকং সুক্কৰিস্সট্ঠিং একাহপ্পটিচ্ছন্ন’’ন্তি এৰং পরিৰাসং যাচাপেত্ৰা খন্ধকে (চূল়ৰ. ৯৮) আগতনযেন কম্মৰাচং ৰত্ৰা পরিৰাসো দাতব্বো. অথ দ্ৰীহতীহাদিপ্পটিচ্ছন্না হোতি, দ্ৰীহপ্পটিচ্ছন্নং তীহপ্পটিচ্ছন্নং চতূহপ্পটিচ্ছন্নং পঞ্চাহপ্পটিচ্ছন্নং…পে… চুদ্দসাহপ্পটিচ্ছন্নন্তিএৰং যাৰ চুদ্দসদিৰসানি দিৰসৰসেন যোজনা কাতব্বা, পঞ্চদসদিৰসপ্পটিচ্ছন্নাযং ‘‘পক্খপ্পটিচ্ছন্ন’’ন্তি যোজনা কাতব্বা. ততো যাৰ একূনতিংসতিমো দিৰসো, তাৰ ‘‘অতিরেকপক্খপ্পটিচ্ছন্ন’’ন্তি, ততো মাসপ্পটিচ্ছন্নং অতিরেকমাসপ্পটিচ্ছন্নং দ্ৰেমাসপ্পটিচ্ছন্নং অতিরেকদ্ৰেমাসপ্পটিচ্ছন্নং তেমাসপ্পটিচ্ছন্নং…পে… অতিরেকএকাদসমাসপ্পটিচ্ছন্নন্তি এৰং যোজনা কাতব্বা. সংৰচ্ছরে পুণ্ণে ‘‘একসংৰচ্ছরপ্পটিচ্ছন্ন’’ন্তি, ততো পরং অতিরেকসংৰচ্ছরং দ্ৰেসংৰচ্ছরং এৰং যাৰ সট্ঠিসংৰচ্ছরঅতিরেকসট্ঠিসংৰচ্ছরপ্পটিচ্ছন্নন্তি, ততো ৰা ভিয্যোপি ৰত্ৰা যোজনা কাতব্বা.

সচে পন দ্ৰে তিস্সো তদুত্তরি ৰা আপত্তিযো হোন্তি, যথা ‘‘একং আপত্তি’’ন্তি ৰুত্তং, এৰং ‘‘দ্ৰে আপত্তিযো, তিস্সো আপত্তিযো’’তি ৰত্তব্বং. ততো পরং পন সতং ৰা হোতু, সহস্সং ৰা, ‘‘সম্বহুলা’’তি ৰত্তুং ৰট্টতি. নানাৰত্থুকাসুপি ‘‘অহং, ভন্তে, সম্বহুলা সঙ্ঘাদিসেসা আপত্তিযো আপজ্জিং একং সুক্কৰিস্সট্ঠিং একং কাযসংসগ্গং একং দুট্ঠুল্লৰাচং একং অত্তকামং একং সঞ্চরিত্তং একাহপ্পটিচ্ছন্নাযো’’তি এৰং গণনৰসেন ৰা, ‘‘অহং, ভন্তে, সম্বহুলা সঙ্ঘাদিসেসা আপত্তিযো আপজ্জিং নানাৰত্থুকাযো একাহপ্পটিচ্ছন্নাযো’’তি এৰং ৰত্থুকিত্তনৰসেন ৰা, ‘‘অহং, ভন্তে, সম্বহুলা সঙ্ঘাদিসেসা আপত্তিযো আপজ্জিং একাহপ্পটিচ্ছন্নাযো’’তি এৰং নামমত্তৰসেন ৰা যোজনা কাতব্বা. তত্থ নামং দুৰিধং সজাতিসাধারণং সব্বসাধারণঞ্চ, তত্থ সঙ্ঘাদিসেসোতি সজাতিসাধারণং, আপত্তীতি সব্বসাধারণং, তস্মা ‘‘সম্বহুলা আপত্তিযো আপজ্জিং একাহপ্পটিচ্ছন্নাযো’’তি এৰং সব্বসাধারণনামৰসেনাপি ৰত্তুং ৰট্টতি. ইদঞ্হি পরিৰাসাদিৰিনযকম্মং ৰত্থুৰসেন গোত্তৰসেন নামৰসেন আপত্তিৰসেন চ কাতুং ৰট্টতিযেৰ. তত্থ সুক্কৰিস্সট্ঠীতি ৰত্থু চেৰ গোত্তঞ্চ, সঙ্ঘাদিসেসোতি নামঞ্চেৰ আপত্তি চ, তত্থ ‘‘সুক্কৰিস্সট্ঠিং কাযসংসগ্গ’’ন্তিআদিৰচনেনাপি ‘‘নানাৰত্থুকাযো’’তিৰচনেনাপি ৰত্থু চেৰ গোত্তঞ্চ গহিতং হোতি, ‘‘সঙ্ঘাদিসেসো’’তিৰচনেনাপি ‘‘আপত্তিযো’’তিৰচনেনাপি নামঞ্চেৰ আপত্তি চ গহিতা হোতি, তস্মা এতেসু যস্স কস্সচি ৰসেন কম্মৰাচা কাতব্বা.

কম্মৰাচাপরিযোসানে চ সচে অপ্পভিক্খুকো আৰাসো হোতি, সক্কা রত্তিচ্ছেদং অনাপজ্জন্তেন ৰসিতুং, তত্থেৰ ‘‘পরিৰাসং সমাদিযামি, ৰত্তং সমাদিযামী’’তি তিক্খত্তুং ৰত্তং সমাদাতব্বং, সমাদিযিত্ৰা তত্থেৰ সঙ্ঘস্স আরোচেত্ৰা পুন আগতাগতানং ভিক্খূনং আরোচেন্তেন ৰত্তভেদঞ্চ রত্তিচ্ছেদঞ্চ অকত্ৰা পরিৰসিতব্বং. সচে ন সক্কা হোতি পরিৰাসং সোধেতুং, নিক্খিত্তৰত্তেন ৰসিতুকামো হোতি, তত্থেৰ সঙ্ঘমজ্ঝে, একপুগ্গলস্স ৰা সন্তিকে ‘‘পরিৰাসং নিক্খিপামি, ৰত্তং নিক্খিপামী’’তি পরিৰাসো নিক্খিপিতব্বো, একপদেনাপি চেত্থ নিক্খিত্তো হোতি পরিৰাসো, দ্ৰীহি পন সুনিক্খিত্তোযেৰ, সমাদানেপি এসেৰ নযো. নিক্খিত্তকালতো পট্ঠায পকতত্তট্ঠানে তিট্ঠতি, অথানেন পচ্চূসসমযে একেন ভিক্খুনা সদ্ধিং পরিক্খিত্তস্স ৰিহারস্স পরিক্খেপতো, অপরিক্খিত্তস্স পরিক্খেপারহট্ঠানতো দ্ৰে লেড্ডুপাতে অতিক্কমিত্ৰা মহামগ্গতো ওক্কম্ম গুম্বেন ৰা ৰতিযা ৰা পটিচ্ছন্নট্ঠানে নিসীদিত্ৰা অন্তোঅরুণেযেৰ ৰত্তং সমাদিযিত্ৰা আরোচেতব্বং. যম্পি অঞ্ঞং ভিক্খুং পস্সতি, তস্সাপি আরোচেতব্বমেৰ. অরুণে উট্ঠিতে তস্স সন্তিকে ৰত্তং নিক্খিপিত্ৰা ৰিহারং গন্তব্বং. সচে সো পুরে অরুণেযেৰ কেনচি করণীযেন গতো, ৰিহারং গন্ত্ৰা যং সব্বপঠমং ভিক্খুং পস্সতি, তস্স আরোচেত্ৰা নিক্খিপিতব্বং. এৰং সল্লক্খেত্ৰা যাৰ রত্তিযো পূরেন্তি, তাৰ পরিৰত্থব্বং, অযং সঙ্খেপতো পটিচ্ছন্নপরিৰাসৰিনিচ্ছযো, ৰিত্থারো পন সমন্তপাসাদিকায ৰিনযসংৰণ্ণনায (চূল়ৰ. অট্ঠ. ৯৭) ৰুত্তনযেনেৰ ৰেদিতব্বো.

ইতরেসু পন দ্ৰীসু ‘‘আপত্তিপরিযন্তং ন জানাতি, রত্তিপরিযন্তং ন জানাতী’’তি (চূল়ৰ. ১৫৭) ইমস্মিং ৰত্থুস্মিং খন্ধকে অনুঞ্ঞাতো সুদ্ধন্তপরিৰাসো নাম, সো দুৰিধো চূল়সুদ্ধন্তো মহাসুদ্ধন্তোতি, দুৰিধোপি চেস রত্তিপরিচ্ছেদং সকলং ৰা একচ্চং ৰা অজানন্তস্স চ অস্সরন্তস্স চ তত্থ ৰেমতিকস্স চ দাতব্বো. আপত্তিপরিযন্তং পন ‘‘এত্তিকা অহং আপত্তিযো আপন্নো’’তি জানাতু ৰা, মা ৰা, অকারণমেতং. তস্স দানৰিধি খন্ধকে আগতো, ৰিনিচ্ছযকথা পন ৰিত্থারতো সমন্তপাসাদিকাযং (চূল়ৰ. অট্ঠ. ১০২) ৰুত্তা. ইতরো পন সমোধানপরিৰাসো নাম, সো তিৰিধো হোতি ওধানসমোধানো অগ্ঘসমোধানো মিস্সকসমোধানোতি. তত্থ ওধানসমোধানো নাম অন্তরাপত্তিং আপজ্জিত্ৰা পটিচ্ছাদেন্তস্স পরিৰুত্থদিৰসে ওধুনিত্ৰা মক্খেত্ৰা পুরিমায আপত্তিযা মূলদিৰসপরিচ্ছেদে পচ্ছা আপন্নং আপত্তিং সমোদহিত্ৰা দাতব্বপরিৰাসো ৰুচ্চতি. অগ্ঘসমোধানো নাম সম্বহুলাসু আপত্তীসু যা একা ৰা দ্ৰে ৰা তিস্সো ৰা সম্বহুলা ৰা আপত্তিযো সব্বচিরপ্পটিচ্ছন্নাযো, তাসং অগ্ঘেন সমোধায তাসং রত্তিপরিচ্ছেদৰসেন অৰসেসানং ঊনতরপ্পটিচ্ছন্নানং আপত্তীনং দাতব্বপরিৰাসো ৰুচ্চতি. মিস্সকসমোধানো নাম নানাৰত্থুকাযো আপত্তিযো একতো কত্ৰা দাতব্বপরিৰাসো ৰুচ্চতি, অযং তিৰিধেপি সমোধানপরিৰাসে সঙ্খেপকথা, ৰিত্থারো পন সমন্তপাসাদিকাযং (চূল়ৰ. অট্ঠ. ১০২) ৰুত্তো, ইদং ‘‘পরিৰত্থব্ব’’ন্তি পদস্স ৰিনিচ্ছযকথামুখং.

উত্তরি ছারত্তন্তি পরিৰাসতো উত্তরি ছ রত্তিযো. ভিক্খুমানত্তাযাতি ভিক্খূনং মানভাৰায, আরাধনত্থাযাতি ৰুত্তং হোতি. পটিপজ্জিতব্বন্তি ৰত্তিতব্বং. ভিক্খুমানত্তঞ্চ পনেতং পটিচ্ছন্নাপটিচ্ছন্নৰসেন দুৰিধং. তত্থ যস্স অপ্পটিচ্ছন্নাপত্তি হোতি, তস্স পরিৰাসং অদত্ৰা মানত্তমেৰ দাতব্বং, ইদং অপ্পটিচ্ছন্নমানত্তং. যস্স পটিচ্ছন্না হোতি, তস্স পরিৰাসপরিযোসানে দাতব্বং মানত্তং পটিচ্ছন্নমানত্তন্তি ৰুচ্চতি, ইদং ইধ অধিপ্পেতং. উভিন্নম্পি পনেতেসং দানৰিধি ৰিনিচ্ছযকথা চ সমন্তপাসাদিকাযং (চূল়ৰ. অট্ঠ. ১০২) ৰুত্তনযেন ৰেদিতব্বা, অযং পনেত্থ সঙ্খেপো. সচে অযং ৰত্তং নিক্খিপিত্ৰা পচ্চূসসমযে সমাদাতুং গচ্ছতি, সব্বন্তিমেন পরিচ্ছেদেন চতূহি ভিক্খূহি সদ্ধিং পরিৰাসে ৰুত্তপ্পকারং পদেসং গন্ত্ৰা ‘‘মানত্তং সমাদিযামি, ৰত্তং সমাদিযামী’’তি সমাদিযিত্ৰা নেসং আরোচেত্ৰা ততো তেসু গতেসু ৰা অগতেসু ৰা পুরিমনযেন পটিপজ্জিতব্বং. যত্থ সিযা ৰীসতিগণোতি এত্থ ৰীসতিসঙ্ঘো গণো অস্সাতি ৰীসতিগণো. তত্রাতি যত্র সব্বন্তিমেন পরিচ্ছেদেন ৰীসতিগণো ভিক্খুসঙ্ঘো অত্থি, তত্থ. অব্ভেতব্বোতি অভিএতব্বো, সম্পটিচ্ছিতব্বো, অব্ভানকম্মৰসেন ওসারেতব্বোতি ৰুত্তং হোতি. অৰ্হাতব্বোতি ৰা অত্থো. অব্ভানকম্মং পন পাল়িৰসেন খন্ধকে (চূল়ৰ. ১০০ আদযো) ৰিনিচ্ছযৰসেন সমন্তপাসাদিকাযং ৰুত্তং. অনব্ভিতোতি ন অব্ভিতো অসম্পটিচ্ছিতো, অকতব্ভানকম্মোতি ৰুত্তং হোতি. অনৰ্হাতোতি ৰা অত্থো. তে চ ভিক্খূ গারয্হাতি যে ঊনভাৰং ঞত্ৰা অব্ভেন্তি, তে ভিক্খূ চ গরহিতব্বা, সাতিসারা সদোসা দুক্কটং আপজ্জন্তীতি অত্থো. অযং তত্থ সামীচীতি অযং তত্থ অনুধম্মতা লোকুত্তরধম্মং অনুগতা ওৰাদানুসাসনী সামীচি ধম্মতা. সেসমেত্থ ৰুত্তনযমেৰাতি.

কঙ্খাৰিতরণিযা পাতিমোক্খৰণ্ণনায

সঙ্ঘাদিসেসৰণ্ণনা নিট্ঠিতা.