৪. চতুত্থপারাজিকৰণ্ণনা

চতুত্থে অনভিজানন্তি সকসন্তানে অনুপ্পন্নত্তা অত্তনি অত্থিভাৰং অজানন্তো. উত্তরিমনুস্সধম্মন্তি উত্তরিমনুস্সানং ঝাযীনঞ্চেৰ অরিযানঞ্চ ধম্মং. অত্তুপনাযিকন্তি অত্তনি তং উপনেতি ‘‘মযি অত্থী’’তি সমুদাচরন্তো, অত্তানং ৰা তত্থ উপনেতি ‘‘অহং এত্থ সন্দিস্সামী’’তি সমুদাচরন্তোতি অত্তুপনাযিকো, তং অত্তুপনাযিকং. এৰং কত্ৰা সমুদাচরেয্যাতি সম্বন্ধো. অলমরিযঞাণদস্সনন্তিএত্থ মহগ্গতলোকুত্তরপঞ্ঞা জাননট্ঠেন ঞাণং, চক্খুনা চ দিট্ঠমিৰ ধম্মং পচ্চক্খকরণতো দস্সনত্থেন দস্সনন্তি ঞাণদস্সনং, অরিযং ৰিসুদ্ধং উত্তমং ঞাণদস্সনন্তি অরিযঞাণদস্সনং, অলং পরিযত্তং কিলেসৰিদ্ধংসনসমত্থং অরিযঞাণদস্সনমেত্থ ঝানাদিভেদে উত্তরিমনুস্সধম্মে, অলং ৰা অরিযঞাণদস্সনমস্সাতি অলমরিযঞাণদস্সনো, তং অলমরিযঞাণদস্সনং. সমুদাচরেয্যাতি ৰুত্তপ্পকারমেতং উত্তরিমনুস্সধম্মং অত্তুপনাযিকং কত্ৰা কাযেন ৰা ৰাচায ৰা তদুভযেন ৰা ৰিঞ্ঞুস্স মনুস্সজাতিকস্স আরোচেয্য. ইতি জানামি ইতি পস্সামীতি সমুদাচরণাকারদস্সনমেতং, অত্তুপনাযিকঞ্হি কত্ৰা ৰিনা অঞ্ঞাপদেসেন সমুদাচরন্তো এৰং সমুদাচরতি, তস্মা য্ৰাযং পদভাজনে (পারা. ২০৯) ‘‘পঠমং ঝানং সমাপজ্জিং, সমাপজ্জামি, সমাপন্নো’’তিআদিভেদো ৰুত্তো, সো সব্বো ইধেৰ সঙ্গহং গচ্ছতীতি ৰেদিতব্বো. ‘‘ইতি জানামি ইতি পস্সামী’’তি হি ৰদন্তো ন যিদং ৰচনমত্তমেৰ ৰদতি, অথ খো ‘‘ইমিনা চ ইমিনা চ কারণেন অযং ধম্মো মযি অত্থী’’তি দীপেতি, ‘‘সমাপজ্জি’’ন্তিআদীনি চ ৰদন্তেন হি সমাপজ্জনাদীহি কারণেহি অত্থিতা দীপিতা হোতি, তেন ৰুত্তং ‘‘য্ৰাযং পদভাজনে পঠমং ঝানং সমাপজ্জিং, সমাপজ্জামি, সমাপন্নোতিআদিভেদো ৰুত্তো, সো সব্বো ইধেৰ সঙ্গহং গচ্ছতী’’তি. ততো অপরেন সমযেনাতি ততো আরোচিতকালতো অঞ্ঞতরস্মিং কালে. ইতি আপত্তিপটিজাননকালদস্সনমেতং, অযং পন আরোচিতক্খণেৰ আপত্তিং আপজ্জতি. আপত্তিং পন আপন্নো যস্মা পরেন চোদিতো ৰা অচোদিতো ৰা পটিজানাতি, তস্মা ‘‘সমনুগ্গাহীযমানো ৰা অসমনুগ্গাহীযমানো ৰা’’তি ৰুত্তং. আপন্নোতি আরোচিতক্খণেযেৰ পারাজিকং আপন্নো. ৰিসুদ্ধাপেক্খোতি অত্তনো গিহিভাৰাদিকং ৰিসুদ্ধিং অপেক্খমানো ইচ্ছমানো. অযঞ্হি যস্মা পারাজিকং আপন্নো, তস্মা ভিক্খুভাৰে ঠত্ৰা অভব্বো ঝানাদীনি অধিগন্তুং, ইচ্চস্স ভিক্খুভাৰো ৰিসুদ্ধি নাম ন হোতি. যস্মা পন গিহি ৰা উপাসকারামিকসামণেরানং ৰা অঞ্ঞতরো হুত্ৰা দানাদীহি সগ্গমগ্গং ৰা ঝানাদীহি মোক্খমগ্গং ৰা আরাধেতুং ভব্বো হোতি, তস্মাস্স গিহিআদিভাৰো ৰিসুদ্ধি নাম হোতি. তেন ৰুত্তং ‘‘গিহিভাৰাদিকং ৰিসুদ্ধিং অপেক্খমানো’’তি. এৰং ৰদেয্যাতি এৰং ভণেয্য, কথং? ‘‘অজানমেৰং, আৰুসো’’তিআদিং. তত্থ অজানন্তি অজানন্তো. অপস্সন্তি অপস্সন্তো. তুচ্ছং মুসা ৰিলপিন্তি অহং ৰচনত্থৰিরহতো তুচ্ছং, ৰঞ্চনাধিপ্পাযতো মুসা ৰিলপিং অভণিন্তি ৰুত্তং হোতি. অঞ্ঞত্র অধিমানাতি য্ৰাযং তিলক্খণং আরোপেত্ৰা সঙ্খারে সম্মসন্তস্স আরদ্ধৰিপস্সকস্স অপত্তে পত্তসঞ্ঞিতাসঙ্খাতো অধিমানো উপ্পজ্জতি, তং অধিমানং ঠপেত্ৰা কেৰলং পাপিচ্ছতায যো সমুদাচরেয্য, অযম্পি পারাজিকো হোতীতি অত্থো.

ৰেসালিযং ৰগ্গুমুদাতীরিযে ভিক্খূ আরব্ভ তেসং উত্তরিমনুস্সধম্মারোচনৰত্থুস্মিং পঞ্ঞত্তং, ‘‘অঞ্ঞত্র অধিমানা’’তি অযমেত্থ অনুপঞ্ঞত্তি, সাধারণপঞ্ঞত্তি, অনাণত্তিকং, ‘‘পঠমং ঝানং সমাপজ্জি’’ন্তিআদিনা নযেন ৰুত্তপ্পকারং অসন্তং ঝানাদিধম্মং আরোচেন্তস্স সচে যস্স কস্সচি আরোচেতি, সো মনুস্সজাতিকো হোতি, অনন্তরমেৰ ‘‘অযং ঝানলাভী’’তি ৰা ‘‘অরিযো’’তি ৰা যেন কেনচি আকারেন তমত্থং জানাতি, পারাজিকং. সচে ন জানাতি, থুল্লচ্চযং. সচে পন ‘‘যো তে ৰিহারে ৰসি, সো ভিক্খু পঠমং ঝানং সমাপজ্জী’’তিআদিনা (পারা. ২২০) নযেন অঞ্ঞাপদেসেন আরোচেন্তস্স জানাতি, থুল্লচ্চযং. সচে ন জানাতি, দুক্কটং. অধিমানেন আরোচেন্তস্স, অনুল্লপনাধিপ্পাযস্স, উম্মত্তকাদীনঞ্চ অনাপত্তি. সীলৰিপত্তি, উত্তরিমনুস্সধম্মস্স অত্তনি অসন্ততা, পাপিচ্ছতায তস্স আরোচনং, অনঞ্ঞাপদেসো, যস্স আরোচেতি, তস্স মনুস্সজাতিকতা, তঙ্খণৰিজাননন্তি ইমানেত্থ পঞ্চ অঙ্গানি. সমুট্ঠানাদীনি অদিন্নাদানে ৰুত্তসদিসানেৰাতি.

চতুত্থপারাজিকৰণ্ণনা নিট্ঠিতা.

উদ্দিট্ঠা খো আযস্মন্তো চত্তারো পারাজিকা ধম্মাতিইদং ইধ উদ্দিট্ঠপারাজিকপরিদীপনমেৰ. সমোধানেত্ৰা পন সব্বানেৰ চতুৰীসতি পারাজিকানি ৰেদিতব্বানি. কতমানি চতুৰীসতি? পাল়িযং আগতানি তাৰ ভিক্খূনং চত্তারি ভিক্খুনীনং অসাধারণানি চত্তারীতি অট্ঠ, তানি একাদসন্নং পণ্ডকাদীনং অভব্বভাৰসঙ্খাতেহি একাদসহি পারাজিকেহি সদ্ধিং একূনৰীসতি, গিহিভাৰং পত্থযমানায ভিক্খুনিযা ৰিব্ভন্তভাৰপারাজিকেন সদ্ধিং ৰীসতি, অপরানিপি লম্বী, মুদুপিট্ঠিকো, পরস্স অঙ্গজাতং মুখেন গণ্হাতি, পরস্স অঙ্গজাতে অভিনিসীদতীতি ইমেসং চতুন্নং ৰসেন ‘‘চত্তারি অনুলোমপারাজিকানী’’তি ৰদন্তি, ইতি ইমানি চ চত্তারি, পুরিমানি চ ৰীসতীতি সমোধানেত্ৰা সব্বানেৰ চতুৰীসতি পারাজিকানি ৰেদিতব্বানি. ন লভতি ভিক্খূহি সদ্ধিং সংৰাসন্তি উপোসথাদিভেদং সংৰাসং ভিক্খূহি সদ্ধিং ন লভতি. যথা পুরে, তথা পচ্ছাতি যথা পুব্বে গিহিকালে অনুপসম্পন্নকালে চ, পচ্ছা পারাজিকং আপন্নোপি তথেৰ অসংৰাসো হোতি, নত্থি তস্স ভিক্খূহি সদ্ধিং উপোসথাদিভেদো সংৰাসোতি. তত্থাযস্মন্তে পুচ্ছামীতি তেসু চতূসু পারাজিকেসু আযস্মন্তে ‘‘কচ্চিত্থ পরিসুদ্ধা’’তি পুচ্ছামি. কচ্চিত্থাতি কচ্চি এত্থ, এতেসু চতূসু পারাজিকেসু কচ্চি পরিসুদ্ধাতি অত্থো. অথ ৰা কচ্চিত্থ পরিসুদ্ধাতি কচ্চি পরিসুদ্ধা অত্থ, ভৰথাতি অত্থো. সেসং সব্বত্থ উত্তানমেৰাতি.

কঙ্খাৰিতরণিযা পাতিমোক্খৰণ্ণনায

পারাজিকৰণ্ণনা নিট্ঠিতা.